(818 S. K. m. 260) (2004 S. K. m. 67, 269)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar davacı-davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık, kira parasının tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatına ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili ve davalı vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller takdir edilerek karar verilmiş bulunmasına ve takdirde de bir isabetsizlik olmamasına göre temyiz eden davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı vekilinin temyiz itirazlarına gelince;
Davacı vekili, dava dilekçesinde, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmesi ile davacıya ait taşınmaza baz istasyonu kurulduğunu, sözleşme gereği kira parasının TEFE oranında artırılarak 17.775.000.000 TL olarak ödenmesi gerekirken kira borcunu ve faizini ödemediğinden davalı hakkında icra takibi yapıldığını, davalının da borcun 14.410.000.000 TL'lik kısmını kabul ederken kalanına haksız şekilde itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini takibin devamını ve davalının % 40'dan az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın dayanaksız açıldığını, 04.05.2001 başlangıç tarihli kira sözleşmesine göre kira parasının yıllık peşin ödeneceğini, kira artışının da geçen yılın aynı ayına ait DİE'nin TEFE oranlarına göre yapılacağını, bu oran çerçevesinde artış yapılarak kira parasının ödendiğini, taraflar arasında bir önceki yılın kira parasına ilişkin de uyuşmazlık olup bu konuda açılan davanın halen derdest olduğunu belirterek davanın reddini ve % 40 tazminatın davacıdan tahsilini talep etmiştir.
Davada dayanılan ve karara esas alınan 04.05.2001 düzenleme tarihli ve on yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede yıllık kira parası 6.300.000.000 TL olarak belirlenmiş yıllık peşin ödeneceği kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin özel şartlar bölümü 7.maddesinde de kira bedellerinin artışı taşınmaz kiraları hakkındaki yasa hükümleri doğrultusunda yapılır. DİE TEFE hükmü getirilmiştir. Özgür irade ile kararlaştırılan bu şart geçerli olup tarafları bağlar. Davacı üçüncü yıl kirası 17.775.000.000 TL'nin tahsili için davalı hakkında Ankara 24. İcra Müdürlüğü'nün 2003/2922 esas sayılı dosyası ile icra takibi yapmış, davalı bu takibe itiraz ederek talep edilen dönem için yıllık kira parasının 12.575.688.300 TL olduğunu fazla istemi kabul etmediklerini belirtmiş, kabul ettiği kira parasını da faizi ile birlikte 21.07.2003 tarihinde 14.482.000.000 TL olarak icra dosyasına yatırmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık sözleşmedeki TEFE artış oranının ne şekilde uygulanacağına ilişkindir. Bir önceki dönem için de davacı sözleşmede kararlaştırılan 6.300.000.000 TL kira parasının 2002 yılında 11.862.000.000 TL olarak ödenmesi için davalı hakkında icra takibi yapmış, yapılan itiraz üzerine Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003 / 340-956 sayılı dosyasında açılan davada oniki aylık değişim oranı ortalaması esas alınarak % 75.3 artışla ödenmesi gereken kira parası 11.043.900.000 TL olarak belirlenmiş ve bu karar 27.06.2005 tarihinde kesinleşmiştir. Sözleşmede kira parasının TEFE oranında artırılacağı kararlaştırılmış ise de bu oranın nasıl uygulanacağı düzenlenmemiştir. Davalının savunduğu gibi bir önceki yılın aynı ayına isabet eden oranda artış yapılacağına dair bir hüküm sözleşmede yer almamaktadır. Bu durumda oniki aylık değişim oranı ortalamasının uygulanması gerekir. Mahkemenin kararına dayanak yaptığı bilirkişi raporunda ise Haziran 2003 ayındaki % 29.6'lık artış oranı baz alınarak ödenmesi gereken kira parası 11.985.926.400 TL olarak belirlenmiştir. Bu uygulama Ankara 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/340-956 sayılı dosyasında varılan sonuçla çelişmektedir. Bu durumda mahkemece talep konusu edilen kira döneminde DİE'nin açıkladığı oniki aylık TEFE değişim oranı ortalamasına göre artış oranının hesaplattırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda 2 no'lu bentte yazılı nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 11.10.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy