(743 S. K. m. 733/3)
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar davacı-davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Uyuşmazlık önalım hakkına dayalı tapu iptal ve tescili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.
Önalım hakkı alıcıya karşı ancak dava açmak suretiyle kullanılır. TMK. nın 733/3. maddesi hükmüyle yapılan satışın alıcı veya satıcı tarafından diğer paydaşlara noter aracılığıyla bildirme yükümlülüğü getirilmiştir.
Önalım hakkı satışın hak sahibine bildirildiği tarihin üzerinden üç ay ve her halde satışın üzerinden iki yıl geçmekle düşer. Bu süre hak düşürücü süre olup mahkemece kendiliğinden göz önünde bulundurulması gerekir.
Olayımıza gelince; davacı paydaşı olduğu taşınmazdaki Hazineye ait payın 01.09.2004 tarihinde davalıya satıldığından bahisle önalım hakkını kullanarak adına tescilini talep etmiş, davalı ise hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddini savunmuştur. Mahkemece her ne kadar davacının davaya konu payın açık artırma suretiyle satış tarihinde satışa muttali olduğunu bu nedenle hak düşürücü sürenin kaçırıldığından bahisle davanın reddine karar vermiş, ise de yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda davalı veya satıcı tarafından davacıya gönderilen herhangi bir ihtar bulunmadığından davanın süresinde olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle mahkemece işin esasına girilerek oluşacak sonuca göre bir verilmesi gerekirken davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 21.12.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy