(1086 S. K. m. 164)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara gönderilen davetiyelerin tebliğ edilmesi üzerine belli günde davacı asil Mümin Sunay ve davacı vekili Av. Orhan Atilla Şeşen geldiler. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık, önalım hakkına konu edilen payın iptali ile davacı adına tesciline ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu payın ilişkin bulunduğu 14 No'lu parselin paydaşlarından olup taşınmazın diğer paydaşlarından Zeliha Sözügeçer'in payını 27.5.2003 tarihinde 85.000.000.000 TL bedelle davalıya sattığını, satış bedelinin önalım hakkının kullanılmasını engellemek için muvazaalı şekilde yüksek gösterildiğini, gerçek satış bedelinin 50.000.000.000 TL olduğunu, satış noter ihtarnamesi ile bildirilmediğinden davanın iki yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığını, davacının gerçek satış bedeli üzerinden önalım hakkını kullanmak istediğini belirterek davalı adına kayıtlı payın iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir. Davalı vekili, dava konusu payın 85.000.000.000 TL bedelle satın alındığını, bedelde muvazaa yapılmadığını, kendisi ve eşine ait 53 No'lu komşu parselle bağlantısı nedeniyle payın davalı açısından çok değerli olduğunu, bu nedenle payın piyasa değerinin üzerinde satın alındığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda payın üçüncü kişiye satılması halinde, diğer paydaşlara o payı öncelikle satın alma yetkisini veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve payın üçüncü kişiye satılması ile de kullanılabilir hale gelir.
Önalım hakkının kullanılması ile bu hakkı kullanan paydaş ile alıcı arasında kapsam ve şartları satıcı ile davalı arasında yapılan sözleşmenin aynı olan bir satım ilişkisi kurulmuş olur. Önalım bedeli tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibarettir.
Olayımıza gelince; önalım hakkına konu edilen 14 No'lu parselde bulunan 224/784 pay 27.5.2003 tarihinde 85.000.000.000 TL bedelle davalıya satılmış, davacı 2.10.2003 tarihinde açmış olduğu işbu dava ile önalım hakkının tanınmasını istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucu teklif edilen yeminin de davalı tarafından eda edilmesi nedeniyle bedelde muvazaa iddiası kanıtlanamadığından tapuda gösterilen bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizin 19.12.2006 gün ve 11795-13154 sayılı ilamı ile iptaline karar verilen payın hüküm kısmında açıkça gösterilmesi ve bedelde muvazaa iddiasının kanıtlanamayan bölümü üzerinden davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğine işaretle bozulmuştur. Bozmadan sonra mahkemece yeniden karar verilirken davacı yararına tapudaki satış bedeli olan 85.000 YTL, davalı yararına ise muvazaa iddiasının kanıtlanamayan bölümü olan 35.000 YTL üzerinden vekalet ücreti takdir edilmiştir. Ancak davacı bedelde muvazaa iddiasında bulunup gerçek bedelin 50.000 YTL olduğunu ileri sürmüş ve bu iddiasını da kanıtlayamamıştır. Bu durumda davanın 35.000 YTL'lik kısmını kaybetmiş olmasına göre davacı yararına 50.000 YTL üzerinden vekalet ücreti takdir edilmesi gerekir.
Öte yandan mahkemece davanın kabulüne hükmedilirken 30.6.2006 tarihinde mahkeme veznesine depo ettirilen 86.305 YTL önalım bedelinin davalıya ödenmesine karar verilmesi gerekirken bu konuda bir karar verilmemesi de doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK. nun 428. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 15.04.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy