(1918 S. K. m. 25, 27, 33, 45, 49) (765 S. K. m. 31, 33, 59, 77) (647 S. K. m. 5)
Dava: 1918 S. Yasaya Muhalefetten sanıklar Dursun Ali Koç ve arkadaşları haklarında yapılan duruşma sonunda; Hüseyin, Nihat, Dursun Ali, Tekin, Kemal, Hakkı ve Coşkun Söğüt 34 NZG 88-34 DRU 53-34 ZG 1486-34 TH 2259 plakalı araçlar yönünden beraatlerine, 1918 s. yasanın 25/2, 27/1-2-3-4, 33/son 49. TCK. nun 31, 33, 77, 59 ile Dursun Ali ve Tekin, Kemal Coşkunyılmaz, Coşkun Yurtseven, Coşkun Söğüt, Mahmut, Şadan ve Osman'ın hükümlülüklerine dair Artvin Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 9.1.2002 günlü hükmün Yargıtayca tetkiki sanık Dursun Ali Koç vekili ve Tekin Kozan ve vekili ile sanıklar Şadan Cimşir, Mahmut Bostan, Coşkun Söğüt, Kemal Topal, Coşkun Yılmaz, Coşkun Yurtsever ile müdahil idare vekili tarafından süresinde sanık Osman Karagüzel vekili yönünden süresinden sonra istenilerek sanıklar Dursun Ali Koç vekili ile Tekin Kozan vekili yönünden duruşmalı inceleme isteğinde de bulunulan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığının onama, düzeltilerek onama ve bozma isteyen 7.5.2002 günlü tebliğnamesiyle daireye verilmekle usulüne uygun yapılan tebligata rağmen duruşmaya gelmeyen ve bir vekilde göndermeyen sanıklar hakkındaki temyiz incelemesinin duruşmasız olarak yapılmasına oybirliğiyle karar verildikten sonra dosyadaki kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü;
Karar: I- Sanık Osman Karagüzel vekilinin kanuni süresinden sonra vaki temyiz inceleme isteğinin CMUK. nun 317. maddesi uyarınca REDDİNE,
II- Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre müdahil idare vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, sanıklar Hüseyin Bayraktar ve Nihat Erol'un beraatlerine ve 34 .... 88, 34 .... 53, 34 ... 1486 ve 34 ... 2259 plakalı araçlar bakımından sanıklar Dursun Ali Koç, Tekin Kozan, Kemal Topal ve Coşkun Söğüt'ün beraatlerine dair hükümlerin istek gibi ONANMASINA,
III- Dava konusu sair araçlar bakımından sanık Dursun Ali Koç vekili, sanık Tekin Kozan ve vekili ile, sanıklar Kemal Topal, Coşkun Söğüt, Coşkun Yılmaz, Coşkun Yurtsever, Şadan Cimşir ve Mahmut Bostan ile müdahil idare vekilinin bu sanıklarla birlikte sanıklar Osman Karagüzel ve Hakkı Uzun'a yönelik temyizlerine göre yapılan incelemede;
Kabule göre, 34 ........ plakalı araç yönüyle temel tazmini para cezasının eksik tayini, sonuç ceza doğru belirlendiğinden bozma sebebi yapılmamıştır.
1- Sanıkların teşekkül oluşturarak çalıntı araçları sahte trafik ve tescil belgeleri düzenlemek ve sahte plakalar takmak suretiyle, gümrüklerden geçiş karnesi talepnamesi ile muhtelif tarihlerde yurt dışına çıkardıkları ve süresi sonunda geri getirmeleri gerekirken yurt dışında sattıklarından bahisle 1918 s. kanunun 45. maddesi delaletiyle, anılan kanunun 27/1-3 madde fıkraları uyarınca cezalandırılmaları istemiyle kamu davası açılmış olup;
Suç gününde yürürlükte bulunan Gümrük Yönetmeliğinin 958. maddesinde, yabancı ülkelere seyahat eden Türkiye'de mukim Türk ve yabancıların her türlü taşıtları geri getirilmek maksadıyla geçici olarak yurt dışına çıkarabilecekleri, 959. maddesinde geri getirilmek üzere geçici olarak ihraç edilecek eşyanın Geçici çıkış Beyannameleriyle gümrüğe beyan edileceği, 962. maddesinde Triptik veya Gümrük Geçiş Karnesinin beyanname olarak kabul olunacağı ve çıkış gümrük idarelerince alınan beyannamelerden geri getirilmeyen vasıta ve eşyaya ilişkin olanların yurt dışında kalma sürelerinin bitimi gününden itibaren 30 tarih sonra, işlemi yapılmak üzere Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığına gönderileceği, adı geçen Bankaya gönderilmesi gereken beyannameler hakkında yürürlükteki Türk Parası Kıymetini Koruma Karar ve Tebliğlerinin ilgili hükümlerinin uygulanacağı, 977. maddesinde de Kanunda yazılı veya Bakanlıkça uzatılması süreleri geçtikten sonra geri getirilen eşyanın çıkış rejiminden yararlandırılmayarak, giriş rejimi hükümleri uygulanmak suretiyle yurda sokulabileceği, gerek bu eşya, gerekse yurda geri getirilmeyen eşya hakkında ayrıca yürürlükteki Türk Parası Kıymetini Koruma Yasası hükümlerinin uygulanması için gümrüğünce ilgili Kambiyo merciine veya bankaya bilgi verileceği ve lüzumlu belgelerin gönderileceği öngörülmüştür.
Bunların yanında 4704 s. kanun ile değişik 1918 s. kanunun 45. maddesinde Gümrük kapıları ve yolları dışındaki yerlerden memleket dışına eşya çıkaranlar veya bunları çıkartmak için gümrüklere verdikleri beyannamelerde cins, nevi, miktar, menşe, gönderileceği yer ve ticari eşya için ihracat amacıyla yapılan satışta gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat bakımından yanlış beyanda bulunanların, bu fiilleri bir menfaat temini amacıyla işlemeleri halinde temin edilen veya edilecek olan menfaatin beş katına kadar ağır para cezasına hükmolunur. Hükmolunacak ağır para cezası beş milyar liradan az olamaz. Şu kadar ki, bu fiillerin ayrıca suç teşkil etmesi hallerinde buna ilaveten ilgili yasa hükümleri de tatbik olunur. Anılan kanunun değişik ek-2/111 madde fıkrasında da, İthali veya ihracı, lisansa, şarta, izne kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veya belirli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı, her ne biçimde olursa olsun gerçeğe aykırı her türlü beyanname veya belge ibrazı ile, gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ithal ve ihraç edenler veya bunlara teşebbüs edenler, bir yıldan 5 yıla kadar hapis veya çıkış eşyasında FOB kıymeti, giriş eşyasında ise gümrüklenmiş değeri kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.
Hükmolunacak ağır para cezası beş milyar liradan az olamaz. Ayrıca suç konusu eşya veya madde müsadere edilir. Bunların müsadere edilememesi halinde, tayin edilecek para cezasına eşya veya maddenin rayiç değeri miktarınca, rayiç değer tespit edilemezse beş milyar liradan az olmayan bir meblağ ilave olunur. hükmü mevcuttur.
Şu hale göre, dava konusu araçların model yılları da belirtilmek suretiyle ihraçlarının lisansa, şarta, izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veya belirli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olup olmadığı ve araçların yurda geri getirilmemesi sebebiyle eylemin kati ihracat olarak düşünülebileceği de gözetilerek, sanıkların sağlamaya amaçladıkları bir menfaat bulunup bulunmadığı ayrıca araçların geri getirilmemesi nedeniyle ilgili çıkış gümrük idarelerince yapılmış bulunan işlemler varsa bunlar da araştırılıp, yukarda açıklanan kanuni düzenlemelere ait uygulama esas ve usulleri hususunda Gümrük Müsteşarlığı ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlıklarının da görüşleri alınarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak yazılı biçimde hüküm kurulması,
Kabul ve uygulamaya göre de;
2- Sanık Hakkı Uzun'un, ihracı serbest bulunan 34 .... 1486 plakalı aracı kanuni olmayan yollardan münferiden ihraç ettiği kabul edildiğine göre, eyleminin 1918 s. kanunun 45. maddesi kapsamında bulunduğu gözetilmeden, ihraç kaçakçılığı suçunda uygulama ve yeri bulunmayan anılan kanunun 25/2. maddesi uyarınca tecziyesine karar verilmesi,
3- Ele geçmeyen dava konusu araçların müsadere edilememesi nedeniyle, FOB değerleri üzerinden konusunda uzman bilirkişiye hesaplattırılacak, 34 .... 1486 plakalı araç yönüyle piyasa rayiç değerinin, sair araçlar bakımından da piyasa rayiç değerinin dört misli miktarında bir meblağın temel para cezasına ilave edilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,
4- Teşekkül halinde kaçakçılık suçundan mahkumiyetlerine karar verilen Kemal Topal, Coşkun Söğüt, Coşkun Yılmaz, Coşkun Yurtsever ve Toplu Kaçakçılık suçundan tecziyelerine hükmolunan Osman Karagüzel, Mahmut Bostan ve Şadan Cimşir haklarında 1918 s. kanunun 49/2. maddesi uygulandığına göre, tazmini para cezası, nisbi harç ve nisbi vekalet ücretinin tamamından sanıklar Dursun Ali Koç ve Tekin Kozan'ın ikili birli kural gereği hisselerine isabet eden tazmini para cezası nisbi harç ve nisbi vekalet ücretinden de sair sanıkların sorumlu olmaları koşuluyla sanıklardan müteselsilen tahsiline karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, ayrıca içtima sırasında da sanıklar Dursun Ali Koç ve Tekin Kozan'ın tazmini para cezalarının tamamından, sanık Kemal Topal'ın da her bir araç yönüyle hissesine isabet eden tazmini para cezaları toplamından sorumlu tutulmaları yerine, bu sanıklar bakımından ne biçimde yapıldığı anlaşılamayan hesapla tazmini para cezalarının eksik tayini ve yine içtima sırasında tazmini para cezalarının sanıklardan tahsil şeklinin belirtilmemesi,
5- 34 ..... 2316 plakalı araç bakımından 1918 s. kanunun 33/son maddesi uyarınca yapılan artırım sırasında tazmini para cezası ve nisbi harcın, 34 .... 8119 plakalı araç yönüyle de anılan kanunun 49/2 maddesi ile yapılan indirimde tazmini para cezasının eksik tayini,
6- Dava konusu araçlar müsadere edilmediği halde, tazmini para cezalarına araçların FOB değeri ilave edilerek yapılan hesapla nisbi vekalet ücretlerinin fazla tayini,
7- 4421 s. kanun ile değişik 647 s. kanunun 5. maddesinde mahsup miktarlarının her yıl yeniden değerleme oranına göre arttırılacağının öngörüldüğü cihetle, sanıkların tazmini para cezalarını ödemede acze düşüp, hapse çevrilmesi gereken tarihte yürürlükte olacak yeniden değerleme oranına göre infaz sırasında hesaplanması gerektiği gözetilerek çevrili hapis sürelerinin gösterilmemesi, ancak sanık Hakkı Uzun dışındaki sanıklara hükmolunan hürriyeti bağlayıcı cezalardan TCK. nun 59. maddesi ile indirim yapıldığından, ödemede acze düşmeleri halinde tazmini para cezasından anılan madde ile ve aynı oranda eksiltme yapılarak infazı gereken sürenin belirlenmesi gerektiğine işaret edilmesi ile yetinilmesi yerine, çevrili hapis sürelerinin gösterilmesi suretiyle infazı kısıtlar biçimde hüküm kurulması,
Sonuç: Yasaya aykırı, sanık Dursun Ali Koç vekili, sanık Tekin Kozan ve vekili ile sanıklar Kemal Topal, Coşkun Söğüt, Coşkun Yılmaz, Coşkun Yurtsever, Şadan Cimşir ve Mahmut Bostan ile müdahil idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istek gibi BOZULMASINA, 21.04.2003 günü oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy