MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ: 5015 sayılı Kanuna Muhalefet
HÜKÜM: Hükümlülük, Erteleme
Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
Olay tarihinde sanığın ticari amaçla naklettiği 300 litre yabancı menşeli, yurda yasal yoldan girmemiş, ulusal marker seviyesi geçersiz 300 litre motorin ile yakalandığı, yapılan yargılama sonucu, yerel mahkemece 08/03/2011 tarih, 2010/55 esas, 2011/77 karar sayılı karar ile mahkumiyetine, hakkmdaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına, “kişiliği ve sosyal durumu dikkate alınarak, denetim süresi içinde, CMK'nun 231/8-e maddesi gereğince 5 ... süre ile, haftada 3 gün, mesai saatleri içinde, günde 4 saat, cumhuriyet savcılığınca belirlenecek halk eğitim merkezine devam ederek kitap okuma (okunacak kitaplar arasında çevreyi ve hayvanlan koruma, vatandaşlık ve vatan sevgisi, insan sevgisi bilincini oluşturacak temalara sahip kitaplar da bulunacak biçimde) ve okuduğu kitaplardan özet çıkarma, infaz dosyasına konulma” yükümlülüğü ile yükümlü kılınmasına karar verildiği, kararın kesinleşmesinden sonra, Erciş Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nün tebliğine rağmen, sanığın denetimli serbestlik tedbirinin infazı için müracaat etmemesi üzerine ilamat dosyasının kapatılarak, mahkemesine iade edildiği, bunun üzerine yerel mahkemenin açıklanması geri bırakılan hükmü açıklayarak, 04/06/2013 tarih, 2012/270 esas, 2013/300 karar sayılı kararı ile, sanığın mahkumiyetine karar verildiği, mahkumiyet kararının sanık tarafından temyiz edildiği,
İlk yargılamada, 25/11/2010 tarihli sanığın savunmasının alındığı celse tutanağına göre, kimlik tespitinde sanığın okuryazar olmadığının yazılı olduğu, ikamet adresinin Çaldıran İlçesi, Yukarıdikme Köyü olduğu, denetimli serbestlik tedbirini yerine getirecek mercinin bulunduğu Erciş ilçesinin, Çaldıran'...mesafesinin, 70 km, Yukarıdikme Köyünün, Çaldıran’...mesafesinin de, 32 km olduğu, sanığın, çiftçilik, nakliyecilik veya inşaatlarda işçilik yaparak geçimini sağladığı,
CMK'nun 231/8. maddesine göre,
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi halinde sanık, beş yıl süreyle denetim süresine tâbi tutulur. Denetim süresi içinde, kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle bir daha hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilemez. Bu süre içinde bir yıldan fazla olmamak üzere mahkemenin belirleyeceği süreyle, sanığın denetimli serbestlik tedbiri olarak;
a) Bir meslek veya sanat sahibi olmaması halinde, meslek veya sanat sahibi olmasını sağlamak amacıyla bir eğitim programına devam etmesine,
b) Bir meslek veya sanat sahibi olması halinde, bir kamu kurumunda veya özel olarak aynı meslek veya sanatı icra eden bir başkasının gözetimi altında ücret karşılığında çalıştırılmasına,
c) Belli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belli yerlere devam etmek hususunda yükümlü kılınmasına ... da takdir edilecek başka yükümlülüğü yerine getirmesine karar verilebilir.
Fıkranın 3 bendine göre belirlenecek yükümlülük konusunda, hakime geniş bir takdir yetkisi tanınmış ise de, bu yetki sınırsız değildir.
Hakimin belirleyeceği yükümlülüğün, yaptırımın dolaylı infazı niteliğinde olmaması, işlenen suçla ilgili olması, sanığın ıslahı amacını taşıması, infazının zorluk oluşturmaması, sanığa ve 3. kişilere maddi külfet getirmemesi gerekmektedir.
Somut olaya gelince, okuryazar olup olmadığı belli olmayan, geçimini çiftçilik, inşaat işçiliği, nakliyecilik gibi işler yaparak sağlayan, köyde ikamet eden sanığın eğitim, sosyal ve ekonomik durumu da dikkate alındığında, tahsil durumu, sosyal ve ekonomik koşullan ile uyumlu olmayan, kendisinin ve ailesinin geçimini sağlamak üzere çalışmasına engel olacak şekilde, ikametine 100 km den fazla mesafede bulunan Erciş ilçesine giderek, 5 ... süre ile, haftada 3 gün, mesai saatleri içinde, günde 4 saat, cumhuriyet savcılığınca belirlenecek halk eğitim merkezine devam ederek kitap okuma (okunacak kitaplar arasında, petrol kaçakçılığı sucu ile ilgisi bulunmayan, çevreyi ve hayvanları koruma, vatandaşlık ve vatan sevgisi, insan sevgisi bilincini oluşturacak temalara sahip kitaplar da bulunacak biçimde) ve okuduğu kitaplardan özet çıkarma" tedbirinin uygulanması kanunun konuluş amacına, dolayısıyla kanuna aykırıdır.
Yukarıda açıklandığı üzere, Kanunun konuluş amacına aykırı olarak belirlenmiş olan denetimli serbestlik tedbirinin yerine getirilememesi üzerine, daha önce açıklanması geri bırakılan hükmün açıklanması usul ve yasaya aykırı bulunmakla, bu sebeplerle sanığın ve katılan kurum vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gereğince yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 30/03/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.