MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SUÇ : Resmi belgede sahtecilik
HÜKÜM : Beraat
Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
İstanbul Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğü Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün 09/11/2010 tarihli ve HKM-105764 sayılı yazısında; Müdürlüklerinde işlem gören 18 adet ihracat beyannamesinin teslim alınmış statüde bulunduğu, söz konusu beyannamelerde belirtilen konteyner numaraları esas alınarak yapılan araştırmada, söz konusu beyannamelerin büyük bir kısmının BİLGE sistemi tarafından kırmızı hat kriterine tabi tutulduğu veya sarı hattan kırmızı hatta yönlendirildiği, beyannameler üzerinde yazılı bulunan konteynerler için aynı gün veya daha sonraki günlerde bir veya birden fazla beyannamenin tescil edildiği, söz konusu beyannamelerin de BİLGE sisteminde muayane kriteri belge kontrolü veya onay memurlarınca uygun görüş ile kapanabilir statüsünden kapatılarak bu konteynerlerin sonradan işlem gören beyannameler ile yurt dışı edildiğinin tespit edildiğinin belirlendiği, BİLGE sistemi tarafından kırmızı hatta yönlendirilen ve muayeneye arz edilemeyen ''teslim alınmış'' konumdaki ihracat beyannameleri ile bu beyannamelerde belirtilen konteyner numaralarına tescil olunan beyannamelerde eşya cinsi, kıymeti, kap adedi ve ağırlığının farklı olması sebebiyle ikinci beyannamelerin birinci beyanname ile bir alakasının bulunmaması nedeniyle mevcut fiili durumun 5607 sayılı Yasanın 3/14 ve 3/18 maddelerine temas ettiğinin belirtilmesi üzerine yapılan soruşturma sonucunda sanıklar hakkında da 10/10/2009 tarih ve EX112227 sayılı ihraç beyannamesi kapsamında eşya bakımından 5607 sayılı Kaçakçılık Kanununa muhalefet ettikleri iddiasıyla ihraç kaçakçılığı ve resmi belgede sahtecilik suçundan cezalandırılmaları için kamu davası açılmıştır. Yapılan yargılama sonucunda sanıkların beraatine karar verilmiş, karar müdahil idare adına Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Sanık ...'in ihracatçı firma olan ... Tekstil Elk. İnş. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti ortağı ve yetkilisi temsilcisi, sanık ...'in dava konusu ihraç beyannamesini düzenleyen gümrük müşaviri olduğu, sanık ...'in savunmalarında; sipariş hazırlandığı sırada yurt dışındaki firmanın siparişi iptal etmesi nedeniyle ihracatın gerçekleşmediğini, gümrük müşavirinin siparişin iptali sonrası gerekli işlemleri yapmamış olması nedeniyle beyannamenin açık kalmış olabileceğini, beyannameye ilişkin olarak parasal teşvik ve KDV iadesi almadıklarını, suçlamaları kabul etmediğini belirttiği, sanık ...'in savunmalarında; OGL Gümrük Müşavirliği Ltd. Şti. Unvanlı firmanın ortağı ve yetkilisi olduğunu, gümrük müşaviri olarak ihracatçı ve ithalatçıların verdikleri evraklara göre beyannameleri hazırlamakta olduğunu, diğer sanığı tanımadığını, şirketlerine ihracatçı firma tarafından gönderilen evraklar üzerine işlem yaptığını, gönderilen belgeler konusunda kendisinde orijinallikleri konusunda da bir tereddüt oluşmadığı, eşyayı görmediğini, eşyanın akıbeti hakkında bilgisinin olmadığını, ihracatçı firmanın bir çalışanlarına alıcı ile sorun yaşadığını, bu nedenle ihracattan vazgeçtiğini bildirdiğini, çalışanlarının da takip edilmeyen beyannamenin 2 ay içinde gümrükçe re'sen iptal edileceği için ihracatı takip işlemini bıraktığını sonradan öğrendiğini, 2 ay içinde Gümrük İdaresince iptal edilmesi gereken beyannamenin idarenin hatası nedeniyle iptal edilmemesi nedeniyle bu durumun ortaya çıktığını, suçlamaları kabul etmediğini belirttiği,
Dosya kapsamından 10/10/2009 tarihli ve EX112227 sayılı ihracat beyannamesinin bilge sistemince kırmızı hatta işlem görmek üzere yönlendirildiği, kırmızı hatta yönlendirilen eşyanın fiziki muayene için hazır edilmediği anlaşılmaktadır.
Bu oluş ve kabule göre atılı suçun oluşup oluşmadığının tespiti bakımından atılı eylemin hukuki niteliğinin belirlenmesinin gerektiği, bu bağlamda;
Eşyanın bilgisayar sistemi tarafından kontrol türünün kırmızı hat olarak belirlenmesi konusunda Gümrük yönetmeliğinin 121. maddesinde de bir düzenleme yer almaktadır. Maddenin ilgili 2. fıkrası şöyledir:
“Gümrük Yönetmeliği Madde 121/(2) (Değişik:RG-07/02/2013-28552) Eşyanın teslimine kadar;
a) Eşyanın muayenesi için bilgisayar sistemi tarafından beyanın kontrolü türünün kırmızı hat olarak belirlenmesinden,
b) Beyan edilen eşyaya ilişkin bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
önce beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilir ve herhangi bir cezai işlem uygulanmaz."
4458 sayılı Gümrük Kanun'unun 64. maddesinde beyannamenin iptali konusunda düzenleme yapılmıştır. Söz konusu maddenin olaya ilişkin 1. ve 5. fıkralarındaki düzenlemeler şöyledir:
"Madde 64 – 1. Gümrük idareleri, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, tescil edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim beyanında bulunulmasına izin verebilirler.
Ancak, gümrük idarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmiş olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talep kabul edilmez.
5. Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaz.”
Yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde; eşyanın kontrol türünün bilgisayar sistemi tarafından kırmızı hat olarak belirlenmesi halinde bu eşyanın fiziki muayenesinin zorunlu olduğu, eşyanın kontrol türünün kırmızı hat olarak belirtilmesi halinin beyan sahibine eşyanın fiziki olarak muayene edileceğinin bildirilmesi anlamına geldiği,
Somut olayın değerlendirilmesine gelince: beyanname muhteviyatı eşya Gümrük İdaresi'ne sunulmadan otomasyon sistemiyle ihracat beyannamesi düzenlendiği, beyannamenin tescil edilerek bilgisayar sistemi tarafından eşyanın kontrol türü olarak kırmızı hattın belirlendiği, dolayısıyla da idarece eşyanın fiziki olarak muayene zorunluluğunun doğduğu anlaşılmıştır
Bu muayenenin yapılması için eşyanın Gümrük İdaresi'ne sunulması gerektiği ve eşyanın kırmızı hatta düştüğü bilindiği halde eşya gümrük sahasına muayene için getirilmemiştir.
Bu durumda olayın başından beri ihraç edilmemiş bir eşyanın içerik itibari ile sahte ihraç beyannamesi ile ihraç edilmiş gibi gösterilerek haksız çıkar sağlama kastıyla hareket edildiğinin kabulü gerekmektedir. Kaçakçılık suçu yönüyle olayda beyannamenin düzenlenerek idareye verilmesi ile beyannamenin tescili atılı suçun icra hareketini oluşturmaktadır. Ancak olay tarihinde atılı kaçakçılık suçunun tamamlanması için öngörülen haksız çıkar elde edilemediği için eylem teşebbüs aşamasında kalmıştır. 5607 sayılı Kanun'un suç tarihinde yürürlükte bulunan 3. maddenin (18) fıkrasına göre: "Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan fiiller, teşebbüs aşamasında kalmış olsa bile, tamamlanmış suç gibi cezalandırılır." hükmü gereğince sanıkların kaçakçılık eylemi tamamlanmış olduğundan, sanıkların olaydaki fonksiyonları değerlendirilerek sonucuna göre atılı kaçakçılık ve sahtecilik suçundan hukuki durumlarının takdiri yerine yazılı şekilde hüküm tesisi,
Yasaya aykırı, katılan Gümrük İdaresi adına Hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, hükmün, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 18/12/2018 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy