MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/1703 E., 2021/3051 K.
SUÇ : 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet
HÜKÜM : İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet
hükmünün kaldırılarak sanığın beraatine ve suça konu eşyaların
müsaderesine karar verilmek suretiyle düzeltilerek istinaf
başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I.HUKUKİ SÜREÇ
A.İlk Derece
Salihli 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 02.07.2021 tarihli ve 2020/182 Esas, 2021/423 Karar sayılı kararı ile sanığın 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nun (5607 sayılı Kanun) 3/5. maddesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62/1, 52/2, 51. maddeleri gereği erteli 10 ay hapis ve 60,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına, 5607 sayılı Kanun'un 13/1. maddesi yollamasıyla 5237 sayılı Kanun'un 54/4. maddesi gereği suça konu eşyaların müsaderesine karar verilmiştir.
B.İstinaf
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesinin, 29.12.2021 tarihli ve 2021/1703 Esas, 2021/3051 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik katılan ... İdaresi vekili ve sanığın istinaf başvuruları üzerine yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesince verilen mahkûmiyet hükmünün kaldırılarak sanığın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 223/2-e maddesi gereğince beraatine ve 5607 sayılı Kanun'un 13/1. maddesi yollamasıyla 5237 sayılı Kanun'un 54/4. maddesi uyarınca suça konu eşyaların müsaderesine karar verilmiştir.
II.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Katılan ... İdaresi Vekilinin Temyiz İstemi
Olayın oluş şekli, olaya ilişkin tutanaklar, sanığın suçtan kurtulmaya yönelik savunmaları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, sanığın atılı suçu işlediği sabit iken cezalandırılmasına karar verilmesi yerine beraatine karar verilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğuna ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Olay tutanağı ve dosya kapsamına göre, kolluk görevlileri tarafından yapılan çalışmalar neticesinde, Sulh Ceza Hâkimliğinden usulüne uygun olarak alınan adlî arama kararına istinaden sanığın işlettiği .............. İletişim" isimli iş yerinde yapılan aramada, ... kaçağı 163 adet cep telefonu bataryası ve 16 adet cep telefonu ekranı; ikametinde yapılan aramada ise ... kaçağı 1114 adet cep telefonu ekranı, 131 adet cep telefonu bataryası ve 26 adet şarj aleti ele geçirilmesi şeklinde gerçekleşen olayda, yapılan arama işlemleri esnasında mahalle muhtarlarının hazır bulunduğu anlaşılmış olup,
Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 04.12.2024 tarihli ve 2023/10-549 Esas, 2024/385 Karar; 04.12.2024 tarihli ve 2023/10-548 Esas, 2024/384 Karar sayılı kararlarında ayrıntıları belirtildiği gibi;
Konut, iş yeri veya diğer kapalı yerlerde tek işlem tanığı ile yetinilerek yapılan arama neticesinde elde edilen delillerin, maddi meselenin ispatı yönünden tek/belirleyici nitelikte olup olmadığı, genel olarak arama işleminin icra tarzı itibarıyla kolluğun şüpheli bir uygulama içine girip girmediği, arama işlemine tek işlem tanığı dışında, sanık ya da aramada hazır bulunabilecek kişiler veya üçüncü şahısların şahitlik edip etmedikleri, ele geçirilen delilin/suç konusunun bulunduğu yer ve ele geçiriliş şekli gibi kriterler ışığında delillerin hukuki sıhhatine dair itirazlar değerlendirilmelidir. Bu belirleme ve değerlendirmelerden sonra silahların eşitliği ve çelişmeli yargılama ilkeleri doğrultusunda, delillerin güvenilirliğine ve gerçekliğine ilişkin savunma itirazlarının, tek işlem tanığı ve bunu destekleyen diğer güvence argümanları ile karşılandığı hâllerde yapılan aramanın, hükme esas alınamayacak bir hukuka aykırılıkla malul olmadığının kabulü gerekir.
Dosya kapsamında yapılan incelemede ise, Bölge Adliye Mahkemesince "...Cumhuriyet savcısı olmaksızın yapılan arama işleminde ihtiyar heyetinden ya da komşulardan iki kişinin bulunmaması nedeniyle yapılan işlemin hukuka aykırı olduğu" gerekçesi ile sanığın beraatine karar verilmiş ise de; usulüne uygun olarak alınmış bir adlî arama kararının mevcut olması, arama işlemi esnasında işlem tanığı olarak mahalle muhtarlarının hazır bulunması, arama kararına ve bu kararın infazı sırasında yapılan işlemlere yönelik sanığın bir itirazın bulunmaması, arama sonucunda ele geçen eşyaların kendi iş yeri ve ikametinden ele geçirildiğine ilişkin açık kabulünün mevcut olması, arama işlemine ve arama yapılırken bir takım haklarının ihlâl edildiğine yönelik olarak sanıktan gelen herhangi bir yakınmanın bulunmaması karşısında, usulüne uygun olarak alınan arama kararına istinaden yapılan arama işleminin hukuka uygun olduğu, bu arama işlemi neticesinde suça konu eşyaların ele geçirildiği ve hükme esas alınabileceği gözetilerek, sanığın üzerine atılı suçtan mahkûmiyeti gerekirken, yerinde görülmeyen gerekçeler ile beraatine karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
III.KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle, katılan ... İdaresi vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı Kanun'un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname'ye aykırı olarak, çokluğuyla BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 304/2-b. maddesi uyarınca takdiren İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.02.2026 tarihinde karar verildi.
KARŞI DÜŞÜNCE
Adli aramada, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 119/4 maddesi gereğince iki işlem tanığı yerine bir işlem tanığı bulunmasının aramayı hukuka aykırı hale getirip getirmediği tartışmanın özünü oluşturmaktadır.
Arama başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlüklere önemli bir müdahale niteliğindedir. Bunun dışında aranan yer ve icra ediliş şekline göre aramanın konut dokunulmazlığına, kişi özgürlüğüne, seyahat özgürlüğüne ve vücut bütünlüğüne müdahale oluşturması da mümkündür. Bu nedenle gerek arama kararı verilmesi gerekse aramanın icrası sıkı kurallara bağlanmıştır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 119/4 maddesinde arama yapabilmek için o yer ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişi bulundurulur denilmiştir. Burada açıkça “arama yapabilmek için .... bulundurulur” denilmekle emredici bir düzenleme yapıldığı ortadadır.
Arama tanığı bulundurulma zorunluluğu konut, işyeri veya diğer kapalı yerlerde yapılacak aramalar bakımından geçerlidir. Kanun koyucunun bu tür yerlere özel bir önem verdiği, bunların dışında kalan yerlerden daha özel bir koruma statüsüne tabi tuttuğu anlaşılmaktadır. Kuşkusuz bu tür yerler için özel hayatın gizliliği ve dokunulmazlığı göz önünde bulundurularak böyle bir düzenleme yapılmıştır.
Delilin elde edilmesinde yapılacak hukuka veya kanuna aykırılığın önemli veya önemsiz, mutlak veya nispi bir hakkı ihlal etmesi gibi ayrımlar yapılmamıştır. Delil kanunda kabul edilen usul hükümlerinin tümü uygulanarak elde edilmelidir. Aksi takdirde, delil elde eden soruşturma ve kovuşturma organlarının bir kısım kanun hükümlerinin “önemsiz”, “ihmal edilebilir”, “ihlali mutlak hakları zedelemeyen” gibi ayrımlara tabi tutularak uygulanmaması hali söz konusu olur ki, bu durum bir takım kanun hükümlerinin uygulamada yürürlükten kaldırılması sonucunu doğurur. Heyetimizin çoğunluğunun kabul ettiği şekilde düşündüğümüzde, arama sırasında iki tanık bulundurulmasına ilişkin hükmün bir öneminin olmadığı, bir tanıkla bu işlemin yapılabileceği kabul edildiği için artık madde metninin bir tanığın bulunması şeklinde değişime uğradığı kabul edilecektir.
Heyetimizin çoğunluk kararında aramanın icrasına itiraz edilmediğinden bahsedilmiştir. Arama işlemine itiraz edilmediği takdirde arama delilinin geçerli sayılmasının son derece sakıncalı sonuçları olacaktır. Arama işlemi başlamadan önce kimin itiraz edip kimin itiraz etmeyeceği bilinmediği için, arama işlemi iki tanık olmaksızın yapıldığında, aramanın icrası sırasında hukuka aykırı yapıldığı noktasında itiraz eden yönünden aramada elde edilen delil geçersiz sayılacak, itiraz etmeyen yönünden geçerli sayılacaktır. Bu durumda adaletsiz sonuçların ortaya çıkacağı muhakkaktır.
Kanun koyucunun arama işlemi sırasında iki tanığın hazır bulundurulması düzenlemesini yapmasının amaçlarından birisi; kolluğun olası keyfi davranışlarını önleyici etkisi ile hak ihlallerini ortadan kaldırmak, diğeri ise arama sonrasında, aramanın yönteme aykırı olarak yapıldığı savıyla bireyler tarafından kolluğa yöneltilebilecek haksız suçlamaları önlemektir.
Anılan düzenlemeye aykırılığı “nispi aykırılık” kabul edip bu şekildeki arama sonucu elde edilen kanıtları değerlendirilebilir olarak gören karar, örnek oluşturacak ve kolluğun disipline edilmesinin amacının aracı olan bu kuralın bir daha hiç gözetilmemesi sonucunu doğuracaktır.
Kanun koyucu hiçbir düzenlemesinde rıza ile arama yapılabileceğinin iznini vermemiştir. Bu durumda iki tanık hazır bulundurulmadan yapılacak aramaya, arama yapılacak kişinin zımni kabul anlamında itiraz etmemesi de hukuken geçersiz bir rıza olacaktır.
Bir tanık olduğu hallerde yapılacak aramaların hukuka aykırı olmadığına dair karar subjektif uygulamaların önünü açacağı, açıkça Ceza Muhakemesi Kanununun 119/4 maddesindeki düzenlemeye aykırı olduğu için sayın çoğunluğun görüşlerine katılmıyorum. Bölge Adliye Mahkemesinin kararıyla ilgili temyiz isteğinin esastan reddi gerektiği düşüncesindeyim.