MAHKEMESİ:İcra Ceza Mahkemesi
SAYISI: 2021/493 E, 2022/7 K
SUÇ: 5941 sayılı Kanun'a muhalefet
İNCELEME KONUSU KARAR : Mahkûmiyet
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yaranına bozulması
İstanbul... . İcra Ceza Mahkemesi tarafından, sanığın, 5941 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan, netice 165.017,00 TL adlî para cezası ile cezalandırılmasına ve çek düzenlemekten ve çek hesabı açmaktan yasaklanmasına karar verildiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 17.08.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 27.09.2023 tarihli ve KYB - 2023/94010 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 27.09.2023 tarihli ve KYB - 2023/94010 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“5941 sayılı Çek Kanunu'nun 1. maddesinde, "Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi
hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…)(2) az olamaz. Mahkeme ayrıca, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmeder. Yargılama sırasında da resen mahkeme tarafından koruma tedbiri olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına karar verilir. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanır. Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararlarına karşı yapılan itirazlar bakımından 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 353 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uygulanır. Bu suçtan dolayı açılan davalar icra mahkemesinde görülür ve İcra ve İflas Kanununun 347, 349, 350, 351, 3 52... üncü maddelerinde düzenlenen yargılama usulüne ilişkin hükümler uygulanır. Bu davalar çekin tahsil için bankaya ibraz edildiği veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer ya da hesap sahibinin yahut şikâyetçinin yerleşim yeri mahkemesinde görülür" şeklindeki düzenleme ile 2. maddesinde "Birinci fıkra hükmüne göre çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde, bu tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi, böyle bir belirleme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlüdür. Birinci fıkra uyarınca hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenler, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamazlar. Ancak, hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam eder" şeklinde düzenleme bulunduğu,
Dosya kapsamına göre, çek hesabının ...İnşaat ve ... Ürünleri Sanayi ve ... Şirketine ait olduğu, 28.06.2021 tarihli ve 10358 sayılı ...Sicili Gazetesine göre, anılan şirketin 17.05.2021 tarihli genel kurul kararı gereğince sanığın şirketi temsil yetkisinin sona erdiği, mahkûmiyete konu çekin ibraz edildiği 26.07.2021 tarihinde çek hesabının ait olduğu ...İnşaat ve ... Ürünleri Sanayi ve ... Şirketinde temsil ve ilzam yetkisi bulunmayan sanığın çekin karşılıksız çıkmasından sorumluluğu bulunmadığı cihetle, yazılı şekilde mahkûmiyetine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
II. GEREKÇE
Dosyanın tetkikinde, şikâyetçi tarafından, çek hesabı sahibi "...İnşaat ve ... Ürünleri San. ve .... A.Ş. yetkilisi ..." şeklinde, sanığın çek hesabı sahibi şirket yetkilisi olduğu belirtilerek şikâyette bulunulduğu, 5941 sayılı Kanun'un 5/2. maddesindeki "Birinci fıkra hükmüne göre çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabı sahibidir. Çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde, bu tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi, böyle bir belirleme yapılmamışsa yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlüdür." şeklindeki düzenleme uyarınca, çek hesabı sahibinin ...İnşaat ve ... Ürünleri San. ve .... A.Ş. olduğu, her ne kadar bu tüzel kişinin yetkilisi olarak sanık ... gösterilmiş ise de ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün 24.09.2021 tarihli yazısına göre 17.05.2021 tarihinden itibaren şirketi münferiden temsile yetkili kişinin...r olduğunun tespit edildiği, çekin tarihinin 19.07.2021 olduğu ve 26.07.2021 tarihinde ibraz edildiği, dolayısıyla ibraz tarihinde şirket yetkilisinin sanık ... değil...r isimli şahıs olduğu, ayrıntıları ve gerekçeleri Dairemizin 22.05.2024 tarihli ve 2023/15713 E., 2024/5764 K. sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri Arasındaki Karar
Uyuşmazlığının Giderilmesine Dair Kararda açıklandığı üzere, Mahkemece, ibraz tarihinde çekin karşılığını banka hesabında bulundurmakla yükümlü kişi belirlenerek yargılamaya devam edilmesi gerektiği hususu yönünden de kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağına ilişkin Adalet Bakanlığından görüş istenilmesine karar vermek gerekmiştir.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle, 22.12.2025 tarihinde karar verildi.