(766 S. K. m. 73, 74)
Dava: Taraflar arasında tapulama tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle tetkik raporu ve dosyadaki kağıtlar okundu, iş incelendi gereği görüşüldü:
Karar: Hükmüne uyulan Yargıtay bozma kararında yüzölçümleri yüz dönümü geçmeyen 13, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 25, 34 ve 35 parsel sayılı onüç parça taşınmazın vakıfname ve mahkeme ilâmlarına ve pay satışlarına dayanılarak 280/560 payının Mehmet Bey Vakfı ve diğer paylarının davacılar adlarına tespit edildiği, Vakıflar İdaresi ve mütevellilerin taşınmazların tamamının vakıfname içinde kaldığını belirterek itiraz ettiği, nizalı taşınmazların dayanılan ilamların kapsamında kaldığı yönünün uyuşmazlık konusu olmadığı, uyuşmazlığın bu ilamlardan hangisine değer verileceği yönünde toplandığı belirtilmiş, taraflar aynı kişiler olmadığından ancak ilamda taraf olanlar için kesin hüküm teşkil edeceği, son ilama değer verilerek hüküm oluşturulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilmiş ve vakıflar idaresinin dayandığı davacıların açtıkları davalar red olunduğuna göre bu davacılar paylarının vakıf adına tesciline karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma kararı çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda dava Sabri payının vakıf payına ilavesi ve paylar belirtilmek suretiyle karar verilmiş; hüküm, davacı Vakıflar İdaresi ve mütevellileri Mustafa ve (M.T.) davacı İbrahim ve davalılar Sabri mirasçıları ile İbrahim ve Zeynel tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacı (İ.G.) aleyhindeki önceki hükmü temyizen etmemiş bu hüküm (İ.G.) yönünden kesinleşmiştir. Son hükümle de dava aleyhine bir değişiklik meydana getirmemiş olmasına göre son hükmü temyizde yararı bulunmadığından temyiz inceleme isteğinin reddine karar verilmelidir.
2- Davacı Vakıflar İdaresi ile vakıf mütevellilerinin davaları taşınmazların tümü ile vakıfa ait olduğu yolundadır. Daha önce Gedikoğlu Mustafa mirasçıları Çimen ve paydaşları tarafından vakıflar idaresi aleyhine açılan elatmanın önlenmesi davası sonunda Karakoçan Asliye Hukuk Mahkemesince verilen ve kesinleşen 26/05/1952 gün 97/50 sayılı hükümde taşınmazın yarı payının vakıflar idaresine yarısının da davalıların miras bırakanı Mustafaya ait olduğu kabul edilmiş ve bu hükmün nizalı taşınmazları kapsadığı yönün araştırılmasına gerek kalmaz. Bu nedenle vakıflar idaresi ile vakıf mütevellilerinin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekir.
3- Davalılar Sabri mirasçıları ile İbrahim ve Zeynelin temyizlerine gelince: Dairenin 25/05/1976 günlü bozma kararında dava konusu taşınmazların tarafların dayandıkları ilamların kapsamında kaldığı yönünde bir uyuşmazlık var olmadığı hükme dayanak yapılan son ilamda davacılardan Çimen ve paydaşları ile vakıflar idaresi taraf olduğuna göre onlar yönünden bu ilama değer verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı belirtildikten sonra vakıflar idaresinin de dayandığı önceki ilamlarda davacıların dava konusu taşınmazlar hakkında açtıkları davalar reddedildiğine göre bu ilamların kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak ilamlarda davacı gösterilen kişilere ait payların vakıflar idaresi adına tesciline karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Oysa, mahkemece vakıflar idaresinin dayandığı ilamlarda davaya konu olan taşınmazların mevkii adları sınır ve miktarları açıkça yazılı olmadığından bu ilamların dava konusu yerlere uygulanmasına olanak bulunmadığı kabul edilmiştir. İlamların dava konusu yerlere uygunluğu yönünde bir uyuşmazlık bulunmadığına ilişkin daire görüşü bir yanılgıya dayanmıştır. Öte yandan bu ilamların dava konusu taşınmazları kapsadıkları kabul edilse bile önceki kesin hükme aykırı olarak son kez 1952 yılında yeni bir hüküm oluşturulmuş ve bu hükümde kesinleşmiş olduğundan son hüküm yargılamanın iadesi yoluyla ortadan kaldırılmadıkça bu dava için kesin hüküm niteliğini korur. Ve son kesin hükme göre çözümlenmesi gerekir. Bir hüküm bu biçimde maddi yanılgı sonucu bozulur ve mahkemece bu bozma kararına uyarsa taraflar için usulü kazanılmış hak meydana gelmez. Bozmaya uyulmakla mutlak surette kazanılmış bir hakkın meydana geleceği kabul edilemez. Dosyadaki belgelere genel hukuk ilkelerine aykırı düşecek biçimde maddi yanılgı sonucu verilen bir bozma kararının ve kamu düzeni ile bu arada görevle ilgili işlerde olduğu gibi kazanılmış bir hak meydana getirmeyeceği kabul edilmelidir. Usulü kazanılmış hak, kesin hüküm konusunda da hukukça söz konusu olamaz. Hal böyle olunca Sabri mirasçıları ile (İ.G.) ve Zeynelin yerinde olan temyiz itirazlarının kabulü ile 26/05/1952 günlü 79/50 sayılı kesin hüküm göz önünde tutularak bir karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar verilmelidir.
Sonuç: Davacı (İ.G.)nin yerinde olmayan temyiz inceleme isteğinin reddine, 766 sayılı Tapulama Kanununun 74/son maddesi uyarınca 10 lira red ilam harcının temyiz isteğinde bulunandan alınmasına davacı vakıflar idaresi ile vakıf mütevellilerinin iki numaralı bentte yazılı nedenlerle yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddine, davalı ile hükmün üç numaralı bentte gösterilen nedenlerle BOZULMASINA, Yargıtay duruşmasında kendilerini avukatla temsil ettiren davalı Kazım ve İbrahim yararına Avukatlık Ücret Tarifesinin 4. maddesi hükmü de göz önünde tutularak takdir edilen 500 lira avukatlık parasının vakıflar idaresi ile vakıf mütevellilerine yükletilmesine, 766 sayılı Tapulama Kanununun 73. maddesi uyarınca harç alınmasına mahal olmadığına, 29.11.1979 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy