7. Hukuk Dairesi 2003/1524 E., 2003/1996 K.
20 YILLIK KAZANDIRICI ZAMANAŞIMI ZİLYETLİĞİ DAVANIN REDDİ GERÇEK KİŞİLERLE; KÖY TÜZEL KİŞİLİĞİ VE BELEDİYELER ZİLYETLİKLE TAŞINMAZ EDİNEBİLİR KADASTRO TESBİTİNE İTİRAZ 4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 713 ] 743 S. TÜRK KANUNU MEDENİSİ (MÜLGA) [ Madde 639 ] 3402 S. KADASTRO KANUNU [ Madde 14 ]"İçtihat Metni"
Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü;
Kadastro sırasında 150 ada 14 parsel sayılı 12716,20 m2, 151 ada 2 parsel sayılı 24816,37 m2, 152 ada 10 parsel sayılı 27482,74 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup 45 yıldır açık orman deposu olarak kullanıldığından söz edilerek davalı hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Orman Genel Müdürlüğü bağışa kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak ayrı ayrı dava açmıştır. Mahkemece dava dosyaları birleştirilerek yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne taşınmazların davacı Orman Genel Müdürlüğü adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece dava konusu taşınmazın hazine adına tesbit edildiğini Orman Genel Müdürlüğünün taşınmaz üzerinde odun yığmak suretiyle zilyet bulunduğunu böylece 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. ve Medeni Kanunun 639. (713) maddesinde öngörülen taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilmek suretiyle hüküm kurulmuştur. Ne varki Orman Genel Müdürlüğünün teşkilat ve görevleri hakkındaki 3234 sayılı Yasa gereğince Orman Bakanlığına bağlı katma bütçeli ve tüzel kişiliğe sahip bir kuruluş olup zilyetlikle taşınmaz edinebileceğine dair açık bir hüküm olmadığı gibi ormandan kesilen ağaçların geçici bir zaman içerisinde taşınmaz üzerinde muhafaza edilmesi zilyetlik delili olarak kabul edilemez. Diğer yönden Medeni Kanunun zilyetlik hükümlerine göre tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazın davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süre ile ve malik sıfatı ile zilyetliğinde bulundurulan kişi tescil talebinde bulunabilir amir hükmünü içermektedir. Medeni Yasanın 713. maddesi kişiden söz etmektedir. Bu gerçek kişi anlamında düşünülmesi gerekir.
Tüzel kişiden söz etmemektedir. Nitekim yeni Medeni Kanunun 713. maddesinin hükümet gerekçesinde de tüzel kişilerin zilyetlikle mal edinebileceğini kabul etmemiştir. Elbette ki bu ilkenin iki istisnası bulunmaktadır. Bunlardan biri köy tüzelkişiliği ve diğeri de belediyelerdir. Anılan tüzel kişilerin yasalarında zilyetlikle mal edinebileceği konusunda açık hükümler bulunmaktadır. Az yukarıda sözü edildiği gibi orman idaresinin zilyetlikle taşınmaz edineceği konusunda kuruluş kanununda açık ve seçik bir hüküm bulunmamaktadır. Zilyetliğin esaslı hükümlerinden olan ve Roma hukukundan hukukumuza intikal etmiş olan Animus ve Korpus unsurları burada önem arz etmektedir. Korpus unsuru fiili hakimiyet olduğu kuşkusuzdur. Nasıl ki müceret ot biçmek zilyetliğin bir delili olmadığı gibi ormandan kesilen ağaçların satılmak üzere belirli aylarda taşınmaz üzerinde depo edilmesi fiili hakimiyet unsuru olmadığı gibi sözü edilen Orman Genel Müdürlüğü Animus unsurunu içermemektedir, aslında malik olma fikrinin de tüzel kişiler tarafından düşünülmesi mevcut yasa hükümlerine göre mümkün bulunmamaktadır. Diğer yönden Yargıtay'ın diğer dairelerinde münferit bir karar verilmesi emsal olarak kabul edilmesi de
mümkün bulunmamaktadır, diğer yönden bu gibi katma değer bütçeli idarelerin tescil talebi kabul edildiğinde ülke topraklarında hazineye ait taşınmazların kalmayacağı da kuşkusuzdur. Bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi isabetsiz, hazinenin bu nedenlerle yerinde olan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), 10.6.2003 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY YAZISI
Konuyu düzenleyen Medeni Kanunun 713. maddesinde zilyetlikle mal kazanabilecek kişilerin özel veya tüzel kişi olması ayrımı yapılmamıştır. Orman Genel Müdürlüğü Orman Bakanlığı dışında bağımsız tüzel kişiliği olan bir kuruluştur. Köy Tüzel Kişiliğinin zilyetlikle mal edineceği öteden beri uygulamada kabul edilmekte ve bu husus Yargıtay kararları ile de istikrar kazanmış bulunmaktadır. Orman Genel Müdürlüğünün zilyetlikle mal edinmesini engelleyen hiçbir kanun hükmü bulunmamaktadır. Nitekim Yargıtay 20 ve 8. Hukuk Dairelerinin benzer konulardaki kararlarında Orman Genel Müdürlüğünün zilyetlikle taşınmaz edineceği kabul edilmiştir. Dosya kapsamına göre Orman Genel Müdürlüğünün dava konusu taşınmaz üzerinde 20 yılı aşkın zilyetliği bulunduğu saptanmıştır. Bu durumda hükümde bir isabetsizlik bulunmadığından onanmasına karar verilmesine karar verilmesi gerekirken bozulması doğrultusundaki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.