(3402 S. K. m. 4, 14)
Dava: Muhdesatın tespiti istemi ile açılan davada mahkemece verilen kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan Sacide I. tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi, gereği görüşüldü:
Karar: Davacı Ali Rıza K. sicilinde miras bırakanları adına kayıtlı ve mirasçılar arasında ortaklığın giderilmesi davasına konu 1230 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki meyve ağaçları ile 90 m2 yüzölçümündeki evin kendisi tarafından meydana getirildiğinin tespiti istemi ile dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, 15.4.2004 günlü uzman bilirkişi raporu ile eki krokide kırmızı renklerle taralı olarak gösterilen evin ve 20.4.2004 günlü uzman ziraatçi raporunda belirtilen toplam 151 adet meyve ağacının mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine fen ve ziraat bilirkişi raporlarının kararın eki sayılmasına karar verilmiş, hüküm davalılardan Sacide I. tarafından temyiz edilmiştir.
İddia ve savunmaya mahkemece toplanıp değerlendirilen delillere duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre dava niteliği ve içeriği itibariyle 1230 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki muhdesatların aidiyetinin tesbitine ilişkindir. Ne var ki saptanan dava niteliği dikkate alındığında mahkemece yapılan araştırma soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir. Sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle 1230 parsel sayılı taşınmaz hakkında kadastroca düzenlenen tesbit tutanağı ve dayanağı belgeler yerel tapu sicil müdürlüğünden getirtilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişiler fen memuru ve ziraat mühendisi hükme dayanak yapılan keşifte dinlenen yerel bilirkişi, davacı tanıkları ve davalı tarafın gösterdiği tanık hazır olduğu halde taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle 1230 parsel sayılı taşınmazın dayanağı kadastroca oluşturulan harita yerine uygulanmalı, aidiyetlerinin tesbiti istenen muhdesatların bulunduğu taşınmaz duraksamasız bu yolla saptanmalı, bundan sonra aidiyetinin tesbiti istenen muhdesatlardan meyve ağaçlarının cinsi, yaşı, niteliği ve taşınmaz üzerindeki dağılımı yerel bilirkişi yardımı, uzman ziraatçi bilirkişi aracılığı ile evin konumu ise yerel bilirkişi yardımı ve fen memuru aracılığı ile belirlenmeli, bu olgular düzenlenecek haritada gösterilmeli, bundan sonra hükme dayanak yapılan, keşifte dinlenen yerel bilirkişi anlatımı ile davacı tanıklarının ve davalı tarafın gösterdiği tanığın anlatımlarının çeliştiği dikkate alınarak sözü edilen çelişki yerel bilirkişi ve tanıklar taşınmaz başında ayrı ayrı dinlenerek giderilmeli, özellikle hangi muhdesatların kadastro tesbit gününden önce taşınmaz üzerinde bulunduğu hangi muhdesatların kadastro tesbit gününden sonra meydana getirildiği kim ya da kimler tarafından meydana getirildiği yolunda yerel bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, taşınmaz üzerinde eski evin halen bulunup bulunmadığı, sonradan yerine yeniden muhdesat niteliğinde ev yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise kim ya da kimler tarafından meydana getirildiği duraksamasız saptanmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.
Sonuç: Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de hüküm yerinde davaya konu aidiyetlerinin tesbiti istenen muhdesatların niteliği, cinsi, yaşı ve adedi açıklanmaksızın uzman bilirkişi raporuna yollama yapılarak yazılı şekilde hüküm kurulması dahi isabetsiz, davalı Sacide I.'ın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 04.02.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy