7. Hukuk Dairesi 2005/1149 E., 2005/1177 K.
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca İncelenmesi davalı Hazine tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi, gereği görüşüldü:
Kadastro sırasında 119 ada 12 parsel sayılı 18.290 m2 yüzölçümünde-ki taşınmaz Eyüp, aynı ada 14 parsel sayılı 11510 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise Mustafa, aynı ada 15 parsel sayılı 18090 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise Necati, aynı ada 17 parsel sayılı 26340 m2 yüzölçümündeki taşınmazda Ali adına tapu kaydına, miras yolu İle gelen hakka, paylaşmaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak, 112 ada 5 parsel sayılı 24831 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise tapu kaydına ve kayıt maliki Hasan mirasçılarının taşınmazda zilyet bulundukları belirtilip davalı olduğundan söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tesbit edilmiştir. Tesbitten önce Asliye Hukuk Mahkemesinde davacı Hidayet ve arkadaşları tarafından Hazine, Köy Tüzel Kişiliği ve Hatice ve arkadaşları aleyhine açılan tescil davası tefrik edilerek görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine aktarılmıştır. Aktarılan dava ile davacı Hidayet ve arkadaşları tarafından 119 ada 12, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazların tesbitlerine yönelik olarak kadastro mahkemesine açılan davalarla ilgili dava dosyası ile birleştirilerek yapılan yargılama sonunda mahkemece davaların reddine, 119 ada 15 ve 50 parsel sayılı taşınmazların Necati aynı ada 12 parsel sayılı taşınmazın Eyüp aynı ada 14 parsel sayılı taşınmazın Mustafa mirasçıları Sabriye ve paydaşları, aynı ada 17 parsel sayılı taşınmazın da Ali mirasçıları Hanife ve paydaşları, 112 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ise Hasan mirasçıları Hatice ve paydaşları adına tapuya tesciline karar verilmiş, hüküm davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
İddia ve savunmaya, mahkemece toplanılıp değerlendirilen delillere, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliğine göre mahkemece yapılan araştırma soruşturma hüküm vermeye yeterli değildir. Böylesine yetersiz sağlıksız bir soruşturma ile hüküm kurulamaz. Dava ve temyize konu taşınmazlardan 5 parsel sayılı taşınmaz 3.10.1995 tarihinde davalı olduğundan söz edilerek 3402 sayılı Kadastro Kanununun 5. maddesi hükmü uyarınca malikhanesi açık bırakılarak tesbit edildiği, davaya konu diğer 12, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazların ise 20.5.1989 tarihinde olağan yönteme göre kadastroca tesbitlerinin yapıldığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Ne var ki kadastro tesbit gününden önce taşınmazlar hakkında genel mahkemeye (eski) Medeni Kanununun 639. yeni Medeni Kanunun 713. maddesi hükmü uyarınca tescil davası açıldığı da dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Kural olarak bir taşınmaz ya da taşınmazlar hakkında tesbit gününden önce genel mahkemeye bir dava açılmış ve açılan bu dava derdest ise o davanın kapsamı olan taşınmazlar hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde genel mahkemenin görevi kendiliğinden sona erer. Mahkemece bu olgu gözönüne alındığında tesbit gününden önce genel mahkemeye açılan davanın görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine aktarılması zorunludur. Nevarki mahkemece sözü edilen dava karar numarası verilmeksizin ara kararı niteliğinde görevsizlik kararı verilerek, 12, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan dava dosyası ile yöntemine uygun şekilde birleştirilmeksizin dosya arasına alınmıştır. Kural olarak görevsizlik kararları işten el çekme niteliğinde olduğu için temyizi kabil kararlardandır. Hal böyle olunca oluşturulan görevsizlik kararının taraflarına 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Nizamnamesi uyarınca yöntemine uygun biçimde tebliğ edilmesi görevsizlik kararının kesinleştirilmesi zorunludur. Görevsizlik kararı kesinleşmeden kadastro hâkiminin duruşma oturumunu açması hukuken olanak dışıdır. Mahkemece bu olgularda gözardı edilmiştir.
Kural olarak tesbit gününden önce taşınmazlar hakkında açılan bir davanın varlığının belirlenmesi halinde yanılgı ile malikhanelerinin doldurulmuş olmasının hukuksal bir değeri de bulunmamaktadır. Ne varki tutanakta yanılgı ile tesbit maliki olarak gösterilen gerçek ya da tüzel kişilerin davanın tarafı olması zorunludur. Öte yandan orman yönünden yapılan araştırma ve soruşturma da yöntemine uygun değildir. O halde mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle kadastro tesbit gününden önce 3.2.1986 gününde genel mahkemeye açılan dava hakkında verilen görevsizlik karan taraflarına tebliğ edilmeli, bu yolla görevsizlik kararı kesinleştirilmen, daha sonra kadastro mahkemesine 12,14,15 ve 17 parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan dava dosyası ile genel mahkemeye açılan ve görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine aktarılan dava dosyası birleştirilmen, bundan sonra 12, 14, 15 ve 17 parsel sayılı taşınmazların tesbit maliklerinin davada taraf olmalarının zorunlu olduğu da gözönüne alınmalı, taşınmazların bulunduğu bölgede orman sınırlandırmasının yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise bu yönetimsel işlemin kesinleşip kesinleşmediği orman idaresinden sorulup saptanmalı, taşınmazların bulunduğu bölgede orman sınırlandırması yapılmış ve bu yönetimsel işlem kesinleşmiş ise daha sonra orman sınırlarında 6831 sayılı Orman Kanununun 1744 sayılı kanunla değişik 2 ve aynı yasanın 2896, 3302 ve 3373 sayılı Kanunlarla değişik 2/B maddesi hükmü uyarınca değişiklik yapılıp yapılmadığı bu yönetimsel işlemlerin kesinleşip kesinleşmediği orman idaresinden sorulup saptanmalı, bu yönetimsel işlemler yapılmış ve kesinleşmiş ise kesinleşme günlerini de gösterecek şekilde orman sınırlandırma harita ve tutanakları ile orman sınırında az yukarıda belirtilen yasalar uyarınca yapılan değişikliklerle ilgili yönetimsel işlemlerin dayanağı harita ve eki belgeler orman idaresinden getirtilmeli, daha sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel ve uzman bilirkişi fen memuru, uzman ormancı bilirkişi, tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar ile tesbit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde taşınmazlar başında keşif yapılmalı, öncelikle tesbit gününden önce genel mahkemeye 3.2.1986 gününde açılan 1986/13 esas sayılı dava dosyasındaki dava dilekçesinin, açık bir anlatımla genel mahkemeye açılan ve görevsizlik kararı İle kadastro mahkemesine aktarılan davanın kapsamı belirlenmeli, dava dilekçesi yerel bilirkişi yardımı uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmalı, dava dilekçesinde davaya konu yapılan taşınmazların kadastro sırasında hangi parsel sayısı altında tesbit edildiği belirlenmeli, uyuşmazlığın birleştirilen davalar ile aktarılan davanın kapsamı ile sınırlı olarak çözümleneceği düşünülmeli, 112 ada 5 parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu diğer 12, 14,15 ve 17 parsel sayılı taşınmazların gerçekten aktarılan davanın kapsamı olup olmadığı duraksamasız saptanmalı, aktarılan davanın kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmazlar var ise olağan yönteme göre kadastrolarının tamamlanması için tutanak ve eki belgelerin kadastro müdürlüğüne geri çevrileceği düşünülmeli, aktarılan davanın kapsamı olan taşınmazlar hakkında yöntemine uygun şekilde orman araştırması yapılmalı, iddia ve savunma doğrultusunda tarafların göstereceği ve gösterdiği deliller toplanmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece böylesine bir araştırma ve soruşturma yapılmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz, davalı hazinenin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), 18.4.2005 gününde oybirliği ile karar verildi.