7. Hukuk Dairesi 2010/5751 E., 2011/1159 K.
"İçtihat Metni"
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Z... R... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Dava taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.
1-Üzerinde ana taşınmazın değerinde artışa neden olan bina ağaç ve saire gibi bütünleyici parça niteliğinde muhtesat bulunan taşınmazların ortaklığının satış yolu ile giderilmesinin istenilmesi halinde, bu muhtesatların bir veya birkaç paydaşa aidiyetine ilişkin olarak tapu kaydında şerh varsa veya bu hususta tüm paydaşlar ittifak ediyorlarsa ortaklığın giderilmesi davasına bakan mahkeme tarafından dava tarihi itibarıyla arzın ve muhtesatın değerlerinin ayrı ayrı belirlenmesi, bu değerler toplanarak taşınmazın toplam değerinin bulunması, oranlama yapılarak bulunacak toplam değerin yüzde kaçının arza, yüzde kaçının muhtesata isabet ettiğinin hesaplanması, muhtesata isabet eden bölümün sadece muhtesat sahibine, arza isabet eden bölümün de payları oranında tüm paydaşlara verilmesini sağlayacak biçimde oranlama yapılması, taşınmazın satışından elde edilecek paranın bu oran dahilinde paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerekir. Muhtesatların kime ait olduğu hususunda tapu kaydında şerh bulunmasa veya tüm paydaşlar bu konuda ittifak etmese dahi, bu konuyu belirleyen kesinleşmiş bir hüküm bulunması halinde böyle bir kesin hükmün ortaklığın giderilmesi davasına bakan mahkemeyi de bağlayacağından muhtesatın kendisine ait olduğunu öne süren paydaşın buna karşı çıkan diğer paydaş veya paydaşları hasım göstererek muhtesat aidiyetinin tespiti davası açmakta hukuki yararı bulunduğunun kabulü gerekir.
Öte yandan; davalı tarafın davayı açıkça kabul etmediği somut olayda HUMK'un 94.maddesi hükmünün uygulanmasına imkan bulunmadığı gözetildiğinde, davacı yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinde ve yine karar ve ilam harcı alınmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davalı tarafın bu hususlara yönelik sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davalı tarafın aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin miktarına, değer tespitine ve oluşturulan hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince;
a) Kabulüne karar verilen muhdesat niteliğindeki ağaçların yaşı, cinsi ve sayısı gibi ayırıcı unsurlarına yer verilmeden bilirkişi raporuna atıfta bulunarak infazda kuşku yaratır biçimde hüküm kurulması,
b) Muhdesat özelliği bulunmayan teferruat niteliğindeki dalgıç pompa yönünden de kabul kararı verilmesi,
c) Ortaklığın giderilmesi davası sırasında paylaşıma esas dağıtım cetveli düzenlenirken belirlenecek muhdesat değerinin, görülen davada ayrıca belirlenmesinde hukuki yarar bulunmadığı ve bu yönde bir istem de olmadığı gözetilmeksizin, bir başka mahkemenin görevine giren konuda bağlayıcı nitelikte hüküm oluşturulması,
d) Yargılama sırasında muhdesatların keşifte belirlenen değeri üzerinden peşin harç ikmal edilmediği halde dava dilekçesinde gösterilen değer yerine keşifte belirlenen muhdesat değeri üzerinden davalı aleyhine fazla miktarda vekalet ücretine hükmedilmesi,
e) Gerek yürürlükten kaldırılan 743 sayılı eski Medeni Kanun ve gerekse halen yürürlükte bulunan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre arz üzerindeki bütünleyici parça nitelikli muhtesatların mülkiyetinin arzın mülkiyetine tabi olduğu, muhtesatların üzerinde bulunduğu taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin olamayacağı gözönünde bulundurularak sadece davaya konu muhtesatların davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmekle yetinilmesi gerekirken, bu olgu gözardı edilerek mülkiyet olgusunu doğurur biçimde hüküm kurulması isabetsiz, davalı tarafın temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin ödenen 1.846,30 TL harcın istek halinde davalıya iadesine, 01.03.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.