(4721 S. K. m. 56, 58)
Dava ve Karar: Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, dosyadaki belgeler incelendi. Gereği görüşüldü:
Asıl dava, davalı derneğin Ç... Şubesi'nin 10.01.2010 tarihinde yapılan genel kurulunda davacının dernek üyeliğinden çıkarılmasının kabulü yönündeki kararın, birleşen dava ise davalı derneğin 12-13 Haziran 2010 tarihinde yapılan genel kurulda alınan kararların iptali ve derneğe kayyım atanması istemine ilişkindir.
Mahkemece; asıl davanın kabulü ile şube genel kurul kararlarının iptaline, birleşen davanın kısmen kabulü ile genel kurul kararlarının iptaline, kayyım tayini isteminin reddine karar verilmiştir.
Kararı taraflar temyiz etmişlerdir.
1) İddia ve savunmaya, duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere, bu yolla saptanan dava niteliği ile dosya kapsamında toplanıp değerlendirilen delillere, delillerin takdir, tahlil ve tartışımına ilişkin hükümde gösterilen gerekçelere ve davacının dernek üyeliğinden ihracına gerekçe gösterilen hususların Tüzüğün 8/C maddesinde gösterilen nedenlerden olmayıp, demokratik kitle örgütünde muhalefet söylemlerinden ibaret olmasına, birleşen davada derneğe kayyım isteminin derneğin organlarında herhangi bir boşalma bulunmaması nedeniyle reddedilmesinin usul ve yasaya uygun olmasına göre davacının tüm, davalının ise aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2) Davacının; dernek üyeliğinden çıkarılmasına ilişkin karar dışında diğer kararların da iptali yönünde bir davası bulunmamaktadır. Asıl davanın dava dilekçesi ve aşamalarda verilen dilekçeler ile birleşen davada verilen dilekçelerde asıl davanın sadece çıkarma kararının iptaline yönelik olduğu, delege seçimlerinin iptali ile ilgili bir talebin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
HUMK.'nın 74. maddesi gereğince hakim taleple bağlı olup, ondan fazlasına hüküm veremez.
Ohalde mahkemece asıl dava açısından davanın kısmen kabulü ile dernek üyeliğinden çıkarma kararının iptaline karar vermekle yetinilmesi gerekirken, talep aşılarak delege seçimlerinin de iptaline karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
3) Birleşen davada davalı dernek vekilinin temyiz itirazlarına gelince; davalı derneği tüzüğünün 11. maddesinde genel kurulun genel yönetim kurulu üyeleri, genel denetim kurulu üyeleri, genel disiplin kurulu üyeleri, genel merkeze kayıtlı üyeler, şube başkanları ve şube delegelerinden oluşacağı belirtilmiştir.
Davacının tüzüğün 11. maddesinde sayılan kişilerden olduğu yönünde bir iddiası yoktur. Bu durumda davalı derneğin iptali istenen genel kurul toplantısına katılma hakkı bulunmamaktadır.
Davacı, 06.05.2010 tarihli ihtiyati tedbir kararı gereğince genel kurul toplantısına katılma hakkı bulunmasına rağmen toplantı salonuna alınmadığını ileri sürerek genel kurul kararının iptali isteminde bulunmuştur. 06.05.2010 tarihli tedbir kararı davalı derneğin 22-23 Mayıs 2010 tarihinde yapılacak olan genel kurul toplantısına davacının katılmasıyla ilgili olup, bu tarihte davalı dernekçe yapılmış bir genel kurul toplantısı yoktur. Tedbir kararında açıkça tarih belirtildiğine göre bu tarih dışında başka tarihlerde yapılacak genel kurul toplantısı açısından tedbir kararının uygulanması mümkün değildir.
Bir an için tedbir kararının iptali istenen genel kurul toplantısını da kapsayacağı düşünülse bile, tedbir kararına rağmen toplantıya alınmayan davacı için bu durum genel kurul kararlarının iptali için dava hakkı verir.
Açılacak davada davacının ayrıca genel kurulda alınan kararların yasa, tüzük ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu ileri sürmüş ve bu iddialarını da kanıtlamış olması gerekmektedir.
Somut olayda; davacı, dava dilekçesinde salt kendisinin genel kurul toplantısına alınmamış olması nedeniyle genel kurul kararlarının iptali istenmiş, başkaca iptal nedeni ileri sürmemiştir.
O halde birleşen davanın tümüyle reddi gerekirken, yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıdaki (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının tüm, davalının ise sair temyiz itirazlarının reddine, (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davalı tarafa iadesine, peşin alınan harcın mahsubu ile fazla alınan harcın istek halinde davacı tarafa iadesine, 07.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy