Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Dava, su aboneliği sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Mahkemece davalının 6111 Sayılı Yasadan yararlanarak borcunu taksitlendirdiği gerekçesiyle "davanın konusuz kaldığından bahisle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiş hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Duraksamadan belirtmek gerekir ki 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 Sayılı Kanunun 19.maddesi hükmü uyarınca süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen taksitlerin belirtilen şekilde ödenmemesi veya takvim yılında ikiden fazla taksidin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkı kaybedilecektir.
Uyuşmazlık, 6111 Sayılı Kanun uyarınca yapılandırma kapsamına giren borcun taksitler halinde ödenmeye başlanması halinde eldeki davanın konusu kalıp kalmayacağı, başka bir anlatımla taksitlerin ödenmeye başlaması üzerine, "esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.
Bazı hallerde dava devam ederken dava açılmasından sonra meydana gelen (dava konusu alacağın ödenmesi gibi) bir nedenle dava konusu ortadan kalkabilir.Davanın konusuz kalması halinde artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Bu halde, mahkemece dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.
2012/7467 - 2013/21029 S/2
Mahkemenin esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararı, bir tespit hükmü niteliğindedir. Davanın konusuz kalması halinde, mahkeme davayı reddetmemekte, sadece davanın (esasının) konusuz kaldığını tespit etmekle yetinmektedir. Çünkü mahkeme, bu kararı ile aynı zamanda dava konusu yapılmış olan hakkın artık mevcut olmadığını da tespit etmektedir.Konusuz kalan talepler dışındaki asıl ve yardımcı talepler için yargılamaya devam edileceğinden, mahkemenin bu taleplerin kabulüne ilişkin kararı normal bir eda hükmü niteliğindedir.
Mahkemenin "esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin kararının kesinleşmesinden sonra o dava konusu hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamayacaktır; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilecektir.
Belirtilen nedenlerle, davanın konusunun kalmadığına karar verebilmek için, sadece yapılandırma kapsamında başvuru yapılması veya yapılandırılan borcun taksitler halinde ödenmeye başlanması yeterli olmayıp, 6111 Sayılı Kanundan yararlanılarak yapılan ödemelerin davaya esas talep sonucunu karşıladığının da anlaşılmış olması gerekir.
Talep sonucunun henüz karşılanmadığının belirlenmesi durumunda ise, HMK'nun 165.maddesi uyarınca bu durum "bekletici sorun" kabul edilerek, anılan koşulların oluşması anına kadar yargılama bekletilmelidir. Mahkemece yapılan taksit ödemelerinin davacının alacağını karşıladığının anlaşılması halinde davanın konusuz kaldığından söz edilebilir.
Yukarıda belirtilen yasal ve maddi olgular gözetilmeksizin eksik inceleme sonucu davanın konusuz kaldığından bahisle yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup kararın bozulmasını gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenle BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine, 05.12.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy