Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava Türü : İtirazın iptali
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacının tüm, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine
2-Davacı, İş Yasasının 24/11-e maddesinde de ücretlerin ödenmemesini haklı fesih nedeni saydığını, sözleşmenin 4. maddesinde işçinin ücretlerinin ödenmemesi nedeni ile sözleşmeyi bozması halinde işverenin sözleşme süresi sonuna kadar kalan ayların ücretlerinin toplamı kadar tazminat ödemesinin kararlaştırıldığını , bu nedenle icra takibine yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu, her ne kadar davalının itiraz dilekçesinde borcun 10.000,00 TL bir senet ile ödendiği söz edilmekte ise de , alacakla bu senedin bir ilgisinin bulunmadığını , keza 20.000,00 TL’sının ceza şartı olmasının da bir öneminin olmadığını..." beyan ve iddia ederek borçlunun takibe yaptığı itirazın iptaline ile takibin devamına ve davalı taraf hakkında %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olduğunu, icra takibinde talep edilen bakiye 8.500,00 TL ücret alacağına karşılık ve bir kısmı da tevali edecek ayların ücreti olmak üzere müvekkili şirketin cirolamak sureti ile davacıya verdiği keşidecis...edelli senedi davacıya ./..
verdiğini , senedin keşideci borçlu tarafından ödenmemesi üzerine davacının söz konusu senedi ... 5. İcra Müdürlüğünün 2011/2205 Esas sayılı dosyası ile takibe koyduğunu ve cirantası olarak müvekkili şirketin dosya borcunu ödediğini , sözleşmenin haklı veya haksız olarak fesih edilmesi halinde hizmet süresi sonuna kadar işleyecek aylara ilişkin ücret talep edilmesinin yasal olmadığını zira sözleşmenin 4. Maddesinde davacının boşta geçecek kararlaştırılmış olan bir ücret alacağının olduğunu, oysa davacının iş akdini fesih eder etmez derhal başka bir yapı kontrol merkezinde çalışmaya başladığını, ayrıca davacının ikametgahının...'de olduğunu , müvekkili ile anlaşmalarına göre ikametini İzmir'e taşıyacağını ve sürekli olarak mesai günlerinde İzmir'de olması gerekeceğini, davacının zamanında denetim raporlarını imzalamaması nedeni ile müvekkili şirketin iş yaptığı birkaç şirket ile iş akdini fesih etmek zorunda kaldığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece,... 24 İcra Müdürlüğünün 2011/8019 Esas sayılı takip dosyasına davalının yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline , takibin 20.000,00 TL sözleşme alacağı üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İş sözleşmesinde kararlaştırılan cezai şartın koşullarının oluşup oluşmadığı ve indirim hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Cezai şart öğretide, mevcut borcun ifa edilmemesi veya eksik ifası halinde ödenmesi gereken mali değeri haiz ayrı bir edim olarak tanımlanmıştır (..: Türk Hukukunda Cezai Şart, İstanbul 1963).
Borçlar Kanununun 161 inci maddesine göre, taraflar cezanın miktarını seçmekte serbesttirler. Buna göre belirli süreli iş sözleşmesinin kalan süresine ait ücretlerinin ya da bunun katlarının ödenmesi gerektiği yönünde ceza miktarı belirlenmesi mümkündür. Böyle bir cezai şart hükmü, Borçlar Kanunun 325 inci maddesine göre talep konusu yapılabilecek olan sözleşmenin kalan süresine ait ücret isteğinden farklıdır. Bu durum, konuya dair yasal düzenlemenin tekrarı mahiyetinde de değildir. Gerçekten tarafların iradesi özel biçimde cezai şart düzenlemesi yönünde ortaya çıkmış olmakla, iradeye değer verilmeli ve cezai şart hükümlerine göre çözüme gidilmelidir. İşçinin bakiye süre ücreti ölçüt alınarak kararlaştırılmış olan cezai şarttan başka, sözleşmenin kalan süresine ait ücretlerin de Borçlar Kanununun 325 inci maddesine göre talep edilip edilemeyeceği sorununa değinmek gerekir ki, koşulların varlığı halinde sözleşmenin kalan süresine ait ücretlerin ayrıca talep edilebileceği kabul edilmelidir. Gerçekten, Borçlar Kanununun 158/II maddesine göre, borcun belli zaman ve yerde ifa
edilmemesi hali için cezai şart kararlaştırılmışsa, alacaklı hem ifa hem de cezai şartı talep edebilecektir.
Borçlar Kanunun 161/son maddesinde ise, fahiş cezai şartın hâkim tarafından tenkis edilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. İş hukuku uygulamasında işçi aleyhine cezai şart düzenlemeleri bakımından konunun önemi bir kat daha artmaktadır. Şart ve ceza arasındaki ilişki gözetilerek, işçinin iktisadi açıdan mahvına neden olmayacak çözümlere gidilmelidir. İşçinin belli bir süre çalışması şartına bağlanan cezalardan, sözleşme kapsamında çalışılan ve çalışması gereken sürelere göre oran kurularak indirime gidilmelidir.
Somut olayda; davacının tazminat alacağının kabulüne karar verilmiştir.
Davacının davalı ile olan iş akdinin başlangıç tarihinin 01.03.2011, bitim süresinin 01.03.2012 olduğu, davacının davalı ile olan iş akdini 01.07.2011 tarihinde fesh ettiği ; daha sonra davacının dava dışı olan... Mimarlık Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinde 01.07.2011 tarihinde işe başlamak üzere iş sözleşmesi imzaladığı ve bu iş sözleşmesinin 15.03.2012’de bittiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Davacı ile davalı arasında imzalanan iş sözleşmesinde 2 ay üst üste ücretin ödenmemesi halinde iş akdini davacının fesh edebileceği ve sözleşme süresi sonuna kadar kalan aylara ait ücretlerin toplamı kadar tazminat ödeneceği yazılmış ise de , hakimin makul sayılabilecek şekilde cezai şarttan indirim(tenkis) yapması gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurması bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA,davacıdan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 20.11.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy