Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi
Dava Türü : Alacak
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı, 6111 sayılı Kanunun 166.maddesi uyarınc anaklen ataması yapıldığını, işe başlamaması halinde iş sözleşmesinin İş Kanununun 17.maddesine göre işveren tarafından feshedileceğinin özel olarak düzenlendiğinden kıdem ve ihbar tazminatının ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile vergi diliminden ve T.İ.S.'den doğan fark ücret, ikramiye, ayni yardım karşılığı, fazla çalışma, hafta tatili ve bayram tatili alacağı ile yıllık izin alacğının ödenmesini talep etmiştir.
Davalı, davacının 6111 sayılı Kanun uyarınca ataması yapıldığını ancak işçinin işe başlamadığını, davacının kendi rızasıyla işe başlamaması nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatı talep edemeyeceğini, kaldı ki bir an için kıdem ve ihbar tazminatı alabileceği kabul edilse dahi dahi sorumluluğun Belediye'ye ait olmayıp ataması yapılan Milli Eğitim Bakanlığı'na ait olacağını, davacının tüm alacaklarının ödendiğini, talep edilen faiz oranlarını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamı ve bilirkişi raporları uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa tabidir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan, 4857 sayılı Yasanın kapsamı dışında bırakılmıştır.
854 sayılı Deniz İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonalitonluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, Deniz İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonlitonluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. Keza taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler yine 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girmeyecek, haklarında Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanacaktır.
Deniz İş Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca, “Bu kanun kapsamına giren gemi adamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinde deniz ve taşıma işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra, aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.
Buna göre;
1.Kıyılarda veya liman ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işlerinde,
2.Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işlerinde,
3.Deniz İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, denizlerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işlerde,
Çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında oldukları açıkça belirtilmiştir.
Deniz taşıma işinin Deniz İş Kanunu kapsamına alındığı sabittir. Bir gemiadamının da Deniz İş Kanunu kapsamına girmesi için deniz taşıma işinde çalışması gerekir.
Deniz taşıma işi denilince de yolcu, hayvan veya eşyanın deniz veya iç sular üzerinden, bir noktadan diğer bir noktaya taşınması faaliyetidir.
Dosya içeriğine davacının Türk Loydu Belgesi ve gemi adamları için düzenlenen belge sahibi olup davalı ... tarafından işletilen Ünye Limanı'nda yine davalı ... tarafından romörkor kaptan olarak çalıştırıldığı anlaşılmıştır.
Davacının yaptığı işin niteliği, çalıştığı geminin özellikleri araştırılarak Deniz İş Kanunu kapsamında olup olmadığı belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.
SONUÇ:Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 27.10.2015 gününde oybirliği ile karar verildi.