T.C.
YARGITAY
.... Hukuk Dairesi
Mahkemesi:İş Mahkemesi
Dava Türü: Alacak
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen 12.11.2013 tarihli direnme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu ve Dairemizin 6352 sayılı Kanunun 40.maddesi ile eklenen 5521 sayılı iş mahkemeleri Kanununun geçici 2.maddesi uyarınca öncelikle inceleme yetkisi olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Mahkemece davacının aylık ücretini asgari ücret olduğunun kabulüyle kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddine, yıllık izin ücretinin kabulüne dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine ....Hukuk Dairesi'nin ....04.2012 tarihli ilamı ile özetle, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız feshedildiği, kıdem ve ihbar tazminatı talebinin kabulü gerektiği, fazla mesai ücretinin tanık beyanları esas alınarak ödendiğinin kabul edilemeyeceği gerekçesi ile bozulmuştur.
Mahkemece bozma kararına uyulmuş,”...davacının davalıya ait işyerinde .../09/2001 ile .../07/2007 tarihleri arasında makinacı olarak çalıştığı ve toplam kıdeminin ... yıl ... ay 28 gün olduğu, Bölge Çalışma Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde, aralarında davacının da bulunduğu ... işçinin Halkalı Vergi Dairesine verdikleri .../05/2007 tarihli şikayet dilekçelerinin, ilgili Vergi Dairesi tarafından Bölge Çalışma Müdürlüğüne intikal ettirildiği ve Bölge Çalışma Müdürlüğü Müfettişi tarafından 11/07/2007 tarihinde işyerinde tutanak düzenlenerek işçilerin aylık ücretlerine ilişkin araştırma yapıldığı, 11/07/2007 tarihli bu tutanağın fesih tarihi olan .../07/2007 tarihinden kısa bir süre önce düzenlenmesi ve davacı tanığının beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davacının feshe ilişkinin iddiasının ispatlandığı ve bunun sonucu olarak davacının iş akdinin davalı işveren tarafından haksız ve tek taraflı olarak feshedildiği, davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı davacının almakta olduğu ücret miktarının taraflar arasında uyuşmazlık konusu olduğu, davacının, parça başı ücret karşılığı çalışması nedeniyle aylık ortalama ücretinin net 1.150,00 TL olduğunu iddia ettiği, davalı işverenin ise davacının aylık ücretinin asgari ücret olduğunu savunduğu, ücret bordroları ve sigorta hizmet cetvelinde davacının ücretinin asgari ücret olarak gözüktüğü, davacının da içinde bulunduğu ... işçi tarafından davalı işveren hakkında Halkalı Vergi Dairesine işverenin gerçek ücretleri bordrolara yansıtmadığı ve asgari ücret olarak göstermesi nedeniyle şikayette bulunduğu, Bölge Çalışma Müdürlüğü müfettişi tarafından da inceleme yapıldığı, gerek iddianın ortaya konuluş şekli, gerekse yapılan emsal ücret araştırması göz önüne alındığında, belirli bir mesleki kıdemi olan ve makinacı olarak çalışan davacının İstanbul gibi üretime dayalı bir şehirde asgari ücret karşılığı çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve parça başı ücret karşılığı aylık ortalama net 1.150,00 TL üret aldığının kabulünün gerektiği, bilirkişi Av. ... ... tarafından düzenlenip 04/04/2009 tarihli bilirkişi raporundaki işçilik alacaklarından, yıllık izin ücreti ve fazla mesai ücreti yönünden davanın sübuta erdiği, ikramiye alacağı ve kötü niyet tazminatı yönünden ise talebin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacakları yönünden, yukarıda da belirtildiği üzere, davacı işçinin aylık ortalama net ücretinin 1.150,00 TL olduğu esas alınarak bilirkişi raporunun 1. seçeneğinde belirtilen tutarlar itibariyle davanın kabulüne karar verilmiştir.”
Dairemizin 07/05/2013 gün ve 2013/1745 Esas, 2013/8311 Karar sayılı kararı ile “..Mahkemece davacının ücreti sezon dönemi için net 1.150,00 TL olarak kabul edilmiş ise de, bozma öncesi mahkeme kararında davacının ücretine ilişkin bir belirleme yapılmamış, Yargıtay ....Hukuk Dairesince de bu yön incelenmemiştir. Kararı temyiz eden davacı vekilinin ücrete ilişkin bir temyizi de bulunmamaktadır. Öte yandan davacı ile aynı şekilde işten çıkarılan bazı işçiler tarafından açılan davalarda ücret asgari ücret olarak kabul edilmiş ve bazı dosyalarda taraf vekillerince, bazılarında davalı yanın temyizi üzerine bu temyiz itirazları yerinde bulunmayarak kararlar ve işçilerin asgari ücret aldığı hususu kesinleşmiştir. (....Hukuk Dairesi 2013/3310 Esas-2013/2169 Karar, ....Hukuk Dairesi 2013/3491 Esas-2013/9848 Karar) Bu nedenle davacının ücretinin asgari ücret olduğunun kabulü ile işçilik alacaklarının buna göre hesap edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalıdır. ”gerekçesi ile karar bozulmuştur.
Mahkemece bozma sonrası yapılan yargılama sonunda davacının da içinde bulunduğu ... işçi tarafından davalı işveren hakkında Halkalı Vergi Dairesine yapılan şikayetin konusu, işverenin gerçek ücretleri bordrolara yansıtmadığı ve asgari ücret olarak gösterdiği iddiası olduğu, şikayet dilekçesinde belirtilen hususun dışında başkaca bir şikayet konusu mevcut olmadığı, söz konusu dilekçe nedeniyle, Bölge Çalışma Müdürlüğü müfettişi tarafından da inceleme yapıldığı, gerek iddianın ortaya konuluş şekli, gerekse yapılan emsal ücret araştırması göz önüne alındığında; belirli bir mesleki kıdemi olan ve makinacı olarak çalışan davacının, İstanbul gibi üretime dayalı bir şehirde asgari ücret karşılığı çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve parça başı ücret karşılığı aylık ortalama net 1.150,00 TL maaş aldığı sonucuna varıldığı, aksi yorumun, davacının da içinde yer aldığı işçiler tarafından işyerinde yapılan eylemin hiçbir yasal dayanağı olmadan durup dururken üretimi aksatmak amacıyla yapıldığını kabul etmek anlamına geleceği, bu halde davacının kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığından söz etmenin mümkün olamayacağı, diğer bir ifade ile, şayet davacının fesih tarihindeki ücret miktarı asgari ücret seviyesinde ise; diğer işçilerle birlikte işyerinde giriştiği eylemden dolayı, iş akdinin davalı işveren tarafından haklı nedenle feshedildiğini kabul etmek gerekeceği, mahkemece verilen 02/12/2009 tarih ve 2007/762 Esas 2009/790 Karar sayılı kararın Yargıtay .... Hukuk Dairesi tarafından bozulduğu ve davacı ile diğer işçilerin iş akitlerinin davalı işveren tarafından haksız nedenle feshedildiği gerekçesiyle bozulduğu, mahkememiz tarafından da söz konusu bozma ilamına uyularak davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulüne karar verildiği, Uyulan bozma ilamından sonra ücret miktarının asgari ücret olarak kabul edilmesi, iş akdinin davalı işveren tarafından haksız nedenle feshedildiği yönündeki kabulle açık çelişki oluşturacağı, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin bozma ilamında, davacı dışındaki diğer işçilerden bir kısmının ücretlerinin asgari ücret olarak kesinleştiği belirtilmiş ise de bozma ilamı içeriğinde belirtilen dosyalarda, işçilerin ücretlerinin asgari ücret olarak kabul edildiği ve temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği doğru ise de söz konusu grup içinde yer alan işçilerden Mustafa Vural yönünden .... .... İş Mahkemesi'nin 2012/337 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda .../.../2012 tarih ve 2012/629 Karar sayılı karar ile işçinin fesih tarihindeki ücreti asgari ücret olarak kabul edilerek bilirkişi raporunun ikinci seçeneğindeki hesaplamaya göre alacaklar hüküm altına alınmış ise de; ilgili karar Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin .../03/2013 tarih ve 2013/3492 Esas 2013/9849 Karar sayılı ilamı ile, davacının fesih tarihindeki ücretinin asgari ücretin üzerinde olduğu gerekçesiyle bozulduğu, bozma ilamına uyulması sonrasında ise, dava dosyasının halen derdest olduğu Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin söz konusu dosyadaki bozma kararının, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin bozma ilamında belirtilen diğer kararlardan daha yeni nitelikte bir karar olduğu gibi davacının de içinde yer aldığı aynı gruptaki işçilerden birisi hakkında verildiği, bu nedenle, tüm işçiler yönünden asgari ücret miktarının kesinleştiğini kabul etmenin mümkün olmadığı, kaldı ki, aynı işyerinde çalışmakla birlikte her bir işçinin yapmış olduğu iş birbirinden farklı olabileceği gibi mesleki sıfatlarının birbirinden farklı olması ve bu durumun ücret miktarını etkilemesi son derece doğal olduğu, tüm bu nedenler karşısında; gerek davaya konu iddianın ortaya konuluş şekli, gerekse yapılan emsal ücret araştırması göz önüne alındığında belirli bir mesleki kıdemi olan ve makinacı olarak çalışan davacının, İstanbul gibi üretime dayalı bir şehirde asgari ücret karşılığı çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve parça başı ücret karşılığı aylık ortalama net 1.150,00 TL maaş aldığı ve hak kazandığı işçilik alacaklarının da belirtilen ücret miktarına dayalı olarak hüküm altına alınmasına yönelik olarak verilen 08/12/2012 tarih ve 2013/336 Esas 2012/729 Karar sayılı kararın usul ve yasaya uygun olduğu” gerekçesi ile önceki kararda direnilmiştir.
Deri sektöründeki uygulama, davacının yaptığı iş, kıdemi ve tüm dosya kapsamı içindeki deliller dikkate alındığında mahkemenin kabulünün ve gerekçesinin yerinde olduğu, Dairemizin bozma kararının yerinde olmadığı direnme kararının doğru olduğu anlaşılmakla dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun geçici ek ikinci maddesi uyarınca ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz harcının davalıya yükletilmesine, 25.03.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy