Mahkemesi : Kemer 1. Asliye Hukuk Mahkemesi(İş Mahkemesi Sıfatıyla)
Tarihi : 03/10/2013
Numarası : 2011/239-2013/727
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili, davacının fazla çalışma ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, tanık beyanlarının davacının iddiasını doğruladığı, davacının ücret bordrolarında bazı aylarda tahakkuk bulunduğu, bazı aylarda zamsız tahakkuk bulunduğu, bazı aylarda ise hiç tahakkuk bulunmadığı, tanık beyanları, vardiya çizelgeleri ve tutanakların uyumlu olduğu, tahakkuk olan ayların ödendiğinin de işverence ispatlanamadığı gerekçesiyle davacının haftanın 6 günü 08.00- 20.00 arası 1.5 saat ara dinlenme ile haftada 18 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek ve %30 hakkaniyet indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davacı işçinin fazla çalışma yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.
Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.
İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.
Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.
Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır Ancak fazla çalışmanın tanık anlatımları yerine yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir. Yapılacak indirim, işçinin çalışma şekline ve işin düzenlenmesine ve hesaplanan fazla çalışma miktarına göre taktir edilmelidir. Hakkın özünü ortadan kaldıracak oranda bir indirime gidilmemelidir.
Somut olayda, dosya içeriğinden davalı tarafından tüm dönem bordrolarının dosyaya sunulduğu, hiçbirinin imzalı olmadığı, 2 ay dışındaki tüm aylarda fazla çalışma tahakkuku bulunduğu, ancak tahakkukların %50 zamsız yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Davalı tarafından sunulan bordrolar imzasız olmakla birlikte ödemeler banka aracılığı ile yapılmaktadır. Mahkemece banka hesap ekstreleri getirtilerek bordrolarda belirtilen ücret tutarlarının bankaya yatırılıp yatırılmadığı tespit edilmeli, bordrolarda belirtilen ücret tutarları bankaya yatırılmış ise davacının bu tutarları ihtirazi kayıt olmaksızın çekip çekmediği belirlenmeli, ücret ihtirazi kayıt olmaksızın davacı tarafından çekilmiş ise bordrolardaki fazla çalışma ücretlerinin %50 zamsız olarak tahakkuk ettirildiği de gözönünde tutularak, hesaplanan fazla çalışma ücreti alacağından davalı tarafından yapılan ödemeler mahsup edilerek karar verilmelidir.
Mahkemece bu husus gözetilmeden eksik araştırma ile karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine, 09.06.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy