Mahkemesi:İş Mahkemesi
Dava Türü: İşe İade
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ve davalı vekilince istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili, davacının 493.sırada olduğu ... 6.İş Mahkemesinin 10.12.2012 tarihli, 2012/100 Esas, 2012/964 Karar sayılı ilamında, taşeron firmalarla yapılan sözleşmelerin muvazaalı olduğu, davacının hizmet akdinin kurulduğu ilk günden beri davalı ...'nün işçisi olduğunun tespitine ve davacının sendika üyeliğinin işverene bildirildiği tarihten itibaren işyerinde yürürlükte bulunan Toplu İş Sözleşmesinden yararlandırılmaları gerektiğinin tespitine karar verildiğini, ... 6.İş Mahkemesince verilen kararın, Yargıtay 9.H.D.'nin 15.01.2013 tarihli, 2013/805 Esas, 2013/1031 Karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiğini, kesinleşen karar ile davacının davalı Karayollarının işçisi olduğunun hüküm altına alındığını, yazılı bir bildirim olmaksızın iş akdinin feshedildiğini ileri sürerek; davacının 31.05.2013 tarihinde yapılan hizmet akdinin feshinin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe başlatılmadığı takdirde davacının, işe girdiği tarihten itibaren Karayolları Genel Müdürlüğünün işçisi olması ve muvazaalı sözleşmelerle taşeron işçisi adı altında çalıştırılması, herhangi bir yazılı bildirim yapılmaksızın ve ihbarsız ve tazminatsız olarak iş akdinin fesih edilmesi nedeniyle 8 aylık ücreti tutarındaki tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının karar kesinleşinceye kadar çalıştırılmadığı süre içindeki 4 aylık ücretinin ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, davacının kurum ile hukuki bir bağı bulunmadığını, ... Gıda San Tic Ltd Şti ile yapılan hizmet alım sözleşmesi kapsamında ihaleyi almış olan firmanın bünyesinde çalışan bir işçi olduğunu, işçilerin işe alınmalarında ve işleminde son verilmesinde tek yetkilinin ihaleyi alan firma olduğunu, idarenin bu konuda tasarruf yetkisi bulunmadığını, yönetimin tamamen ihaleyi alan şirket yetkisinde olduğunu, bu davanın muhatabının yüklenici firma olması nedeni ile husumet yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tel. İnş. Tur. Nak. Day. Tük. Mal. Gıda.San. Tic Ltd Şti davaya karşı cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamıştır.
Mahkemece, Feshin yazılı yapılmadığı, fesih sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilmediği, belirtilen yazılı bir fesih bildiriminin bulunmadığı, feshin geçerli bir nedene dayanmadığı, ... 6. İş Mahkemesinin Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen kararına göre yüklenici firmalar ile davalı ... arasında muvazaa bulunduğu, davacıların davalı ... işçisi olduğundan davalı ... Tel. İnş. Tur. Nak. Day. Tük. Mal. Gıda San. Tic Ltd Şti'nin davacının çalışmalarında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla, davalı şirkete karşı açılan davanın husumetten reddine karar verilmiştir.
Muvazaalı bir hukuki muamele ile üçüncü kişinin ızrar edilmesi ona karşı bir haksız eylem niteliğindedir. Üçüncü kişiler muvazaa nedeniyle hakları halele uğratıldığı takdirde haksız fiil sorumluluğuna dayanarak muvazaalı hukuki işlemi yapan taraftan zararının tazminini isteyebilir. Haksız fiil işleyen kimse uygun illiyet bağı çevresine giren bütün zararlardan sorumludur. Ayrıca muvazaa sebebiyle akdin hükümsüzlüğünün ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması sayılan hallerde muvazaa ileri sürülemez.
Somut olayda; Mahkemece kesinleşen muvazaa kararına dayanılarak işe iade konusunda alt işverenin yükümlülüğü bulunmadığından verilen karar isabetli ise de iyiniyetli olan davacı işçiye karşı taraf olmadığı muvazaanın ileri sürülemeyeceği, akdin hükümsüzlüğünün davacıya karşı ileri sürülmesinin MK.'nun 2.maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olması ve hiç kimsenin kendi hilesinden yararlanamayacağı ilkesi gereğince muvazaalı işlemi yapan davalı ... Ltd. Şti. nin davacının Karayolları Genel Müdürlüğüne süresi içinde başvurması halinde hak kazanacağı 4 aya kadar ücret ve diğer haklarından, davacının ... tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde hakedeceği, davacı temyizi nazara alınarak, davacının kıdemine göre belirlenen 5 aylık brüt ücreti tutarındaki tazminat alacağından daha açık bir anlatımla davalı ... Müdürlüğünün davacının iş akdini geçersiz nedenle feshi sonucuna bağlı yasal yaptırım sonucu doğan alacağından diğer davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmelidir. (HGK.'nun 03.12.2008 T. 2008/9-704 E, 2008/730 K. sayılı kararı)
Bu nedenle mahkemece davalılar arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu ve davacının baştan beri davalı ... işçisi olduğu belirtilerek Karayolları Genel Müdürlüğüne işe iade edilmesi ve işe iadenin maddi sonuçlarından her iki davalının birlikte sorumlu tutulmalarına karar verilmesi gerekmektedir.
Mahkemece, hatalı değerlendirme ile davalı şirketin işe iadenin mali sonuçlarından sorumlu tutulmaması hatalıdır. Davacı temyizine göre de işe başlatmama tazminatı davacının kıdemine göre 5 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesi gereklidir. Her iki tarafın temyiz itirazları da yerindedir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının ... işyerine İŞE İADESİNE,
3-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı ... tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatın davalıların müştereken ve müteselsilen birlikte sorumlu olmak kaydı ile miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4-Davacı işçinin işe iadesi için davalı ... Müdürlüğüne süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5-Alınması gereken 25.20 TL harçtan, peşin alınan 24.30 TL harcın mahsubu ile bakiye 0.90 TL harcın davalı şirketten tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacının yapmış olduğu 108,20 TL yargılama giderinin 48.60 TL lık harç kısmından sadece davalı şirket sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Kalan gider ve delil avansının ilgiliye iadesine,
9-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacıya iadesine, 14.05.2014 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.