Mahkemesi : Antalya 6. İş Mahkemesi
Tarihi : 25/02/2014
Numarası : 2012/397-2014/77
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
1.Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle Mahkemece davalı işverence haklı fesih ispatlanamadığından kıdem tazminatı talebinin kabul edilmiş olması hatalı ise de davacının işyerinden kendisinin ayrıldığı, fazla çalışma alacağı bulunduğundan davacının iş akdini haklı nedenle feshettiği ve kıdem tazminatına hak hak kazandığından mahkeme kararının sonucu bakımından doğru olduğunun kıdem tazminatına hükmedileceği sonucunun değişmeyeceğinin anlaşılmasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,
2.Davacı vekili, davacının 01.01.2008-30.06.2012 tarihleri arasında çalıştığını, ihale bitiminde sözleşmesinin haksız feshedildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla çalışma ve yol yardımı alacaklarının tahsilini talep etmiştir.
Davalılar davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununda 32'nci maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.
Ücret kural olarak dönemsel (periyodik) bir ödemedir. Kanunun kabul ettiği sınırlar içinde tarafların sözleşme ile tespit ettiği belirli ve sabit aralıklı zaman dilimlerine, dönemlere uyularak ödenmelidir. Yukarıda değinilen Yasa maddesinde bu süre en çok bir ay olarak belirtilmiştir.
İş sözleşmesinin tarafları, asgarî ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması, taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323'üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçilere o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.
4857 sayılı Yasanın 8'inci maddesinde, işçi ile işveren arasında yazılı iş sözleşmesi yapılmayan hallerde en geç iki ay içinde işçiye çalışma koşullarını, temel ücret ve varsa eklerini, ücret ödeme zamanını belirten bir belgenin verilmesi zorunlu tutulmuştur. Aynı yasanın 37'nci maddesinde, işçi ücretlerinin işyerinde ödenmesi ya da banka hesabına yatırılması hallerinde, ücret hesap pusulası türünde bir belgenin işçiye verilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Usulünce düzenlenmiş olan bu tür belgeler, işçinin ücreti noktasında işverenden sadır olan yazılı delil niteliğindedir. Kişi kendi muvazaasına dayanamayacağından, belgenin muvazaalı biçimde işçinin isteği üzerine verildiği iddiası işverence ileri sürülemez. Ancak böyle bir husus ileri sürülsün ya da sürülmesin, muvazaa olgusu mahkemece resen araştırılmalıdır.
Çalışma belgesinde yer alan bilgilerin gerçek dışı olmasının da yaptırıma bağlanmış olması, belgenin ispat gücünü arttıran bir durumdur. Kural olarak ücretin miktarı ve ekleri gibi konularda ispat yükü işçidedir. Ancak bu noktada, 4857 sayılı Kanunun 8'inci ve 37'nci maddelerinin, bu konuda işveren açısından bazı yükümlülükler getirdiği de göz ardı edilmemelidir. Bahsi geçen kurallar, iş sözleşmesinin taraflarının ispat yükümlülüğüne yardımcı olduğu gibi, çalışma yaşamındaki kayıt dışılığı önlenmesi amacına da hizmet etmektedir. Bu yönde belgenin verilmiş olması ispat açısından işveren lehine olmakla birlikte, belgenin düzenlenerek işçiye verilmemiş oluşu, işçinin ücret, sigorta pirimi, çalışma koşulları ve benzeri konularda yasal güvencelerini zedeleyebilecek durumdadır. Çalışma belgesi ile ücret hesap pusulasının düzenlenerek işçiye verilmesi, iş yargısını ağırlıklı olarak meşgul eden, işe giriş tarihi, ücret, ücretin ekleri ve çalışma koşullarının belirlenmesi bakımından da önemli kolaylıklar sağlayacaktır. Bu bakımdan ücretin ispatı noktasında delillerin değerlendirilmesi sırasında, işverence bu konuda belge düzenlenmiş olup olmamasının da araştırılması gerekir.
Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.
Somut olayda, davacı asgari ücret ve elden fark olmak üzere 975,00 TL aldığını iddia etmiştir. Davacı tanıkları davacı ile aynı yönde beyanda bulunmuşlardır. Davalı 886,00 TL ücret ödendiğini davalı tanıkları ise asgari ücret ve yol yardımı ödendiğini beyan etmişlerdir. Sendikalardan yapılan araştırmada 950,00-1.200,00 TL ücret alabileceği bildirilmiştir.
Dosyada bulunan iş sözleşmesinde asgari ücret kararlaştırıldığı gibi davacı İşkur İl Müdürlüğüne yaptığı şikayetinde ücretinin miktarını davalı iddiası gibi 886,50 TL olarak belirtmekle o beyanı davacıyı bağlar. Davacı İş-Kur'a yaptığı şikayetinde yol ücreti ödendiğini beyan etmemiştir. Davacı tanıkları da davacının servis hizmetinden faydalanmadığını yol ücreti ödenmediğini beyan etmişler, davalı tanıklarından Tan ise yol yardımının davacıya elden ödendiğini beyan etmiştir. Davacı yol yardımı ücretinin ödenmediğini iddia etmekle kendisine ödeme yapıldığına veya ödenen ücretin içinde servis ücreti de olduğuna dair beyanlara itibar edilemez. İş sözleşmesinde servis hizmetinden faydalanmayanlara yol ücreti ödeneceğine dair bir düzenleme de yoktur. Bu nedenle yol ücreti talebinin reddi gerekir. Mahkemece yol yardımı verilmesi gerektiği ve elden ödeme yapıldığına yönelik gerekçesi servis yardımı olduğu kabul edilse bile ödemenin yazılı belgeyle ispatlanması gerektiğinden hatalıdır.
3.Davacı yararına 3.962,92 TL kıdem tazminatı ve 1.116,92 TL fazla çalışma alacağına hükmedildiği halde A.A.Ü.T. 12. maddesi gereği 1.500,00 TL avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekirken 609,58 TL avukatlık ücretine hükmedilmesi hatalı olup bozma nedenidir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalı şirkete iadesine, 24.11.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy