Mahkemesi: Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
(İş Mahkemesi Sıfatıyla)
Tarihi: 25/11/2014
Numarası: 2013/510-2014/534
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili, iş akdinin davalı .... Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti tarafından geçerli bir neden olmaksızın sendikal nedenle feshedildiğini öne sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile işe iadesine ve sendikal tazminat ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Gökbel Enerji Elektrik Üretim A.Ş. vekili, müvekkili ile diğer davalı arasında güvenlik hizmetleri sözleşmesi akdedildiğini, davacının kendi işçileri olmadığını, sendikaya üye olduktan sonra işyerindeki şartlarının ağırlaştırıldığı yönündeki beyanının doğru olmadığını savunarak, davalı ... Özel Güvenlik Ltd. Şirketi vekili, davacının herhangi bir sendikaya üye olup olmadığının müvekkili tarafından bilinmediğini, iş sözleşmesinin yenilenmemek suretiyle sona erdirildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.
Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin belirli süreli olarak nitelendirilemeyeceği, fesih bildiriminin usulüne uygun şekilde yapılmamış olduğu, davacının savunmasının makul bir süreden önce alınmamış olduğu, bu nedenle feshin geçersiz olduğu, aynı zamanda dinlenen davacı ve davalı tanıklarının beyanlarından esas bakımından da iş akdinin feshinin geçersiz olduğu, ancak davacı asilin iş akdinin sendikal sebeplerle feshedildiği iddiasını tanık beyanlarıyla ispatlayamadığı gerekçesiyle davacının davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'ne işe iadesine, işe iadenin mali sonuçlarından davalıların birlikte sorumluluğuna karar verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır. Kanunun kullandığı “birlikte sorumluluk” deyiminden tam teselsülün, dolayısı ile müşterek ve müteselsil sorumluluğun anlaşılması gerekir.
Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.
Dosya içeriğine göre , davalılar arasında güvenlik hizmeti alım sözleşmesi yapılmış olması nedeniyle asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'nin asıl işveren diğer davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.'nin ise alt işveren olduğu, iş akdinin belirli süreli yapılmasını gerektirecek objektif bir neden bulunmadığı, davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle davacının iş akdinin feshedilmesinin haklı ya da geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından mahkemece davacının işe iadesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı ... Enerji Elektrik Üretim A.Ş'nin diğer, davalı alt işveren ... Özel Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.'nin ise tüm temyiz itirazları yerinde değildir.
Ne var ki, mahkemenin işe iadesine karar verdiği .... Enerji Elektrik Üretim A.Ş. asıl işveren olup, davacı işçi alt işveren .... Özel Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.'nin işçisidir. İş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işveren .... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'nin iş ilişkisinde sözleşmede taraf sıfatı bulunmadığından, mahkemece davacının ... Özel Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd.Şti.'ye iadesine ve işe iadenin mali sonuçlarından 4857 sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince davalıların birlikte sorumlu tutulmasına karar verilmesi gerekirken davacının asıl işveren şirkete iadesi hatalıdır.
Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda belirtilen nedenlerle;
1-Yerel mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İşverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının D.. L..'ye ait işyerindeki işine iadesine,
3-Davacının yasal sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken tazminat miktarının fesih nedeni ve kıdemi dikkate alınarak 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine,
4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine, davacının işe başlatılması halinde varsa ödenen ihbar ve kıdem tazminatının bu alacaktan mahsubuna,
5-Alınması gereken 27,70 TL harçtan, peşin alınan 24,30 TL harcın mahsubu ile kalan 3,40 TL karar ilam harcının, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6-Davacı tarafın yapmış olduğu toplam 480,85 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine, davalıların yapmış olduğu masrafların üzerlerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettiğinden A.A.Ü.T'ne göre 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,
8-Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,
9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı .... Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'ye iadesine, davalı .... Özel Güvenlik Hizmetleri Tic.Ltd.Şti'nden temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 22.10.2015 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.