Mahkemesi :İş Mahkemesi
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili; davacının davalının alt işvereni olduğu ... A.Ş.'de güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, ... Sendikasına üye olduktan kısa bir süre sonra davalı şirketin asıl işveren ... A.Ş.'nin personel eksikliği yapılmasını istediği gerekçesiyle iş akdine son verdiğini, davacının iş akdinin aslen sendikaya üye olması nedeni ile feshedildiğini ve feshin geçerli bir nedeni bulunmadığını öne sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini ve sendikal tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, iş akdinin ... ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 17/03/2015 tarihli iş eksilişi yazısına istinaden ve talimatları doğrultusunda sona erdirilmiş olduğunu, davacının sendikal nedenlerle çıkarılmasının söz konusu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, feshin geçerli bir nedeni bulunmadığı, iş akdine sendikal nedenle son verildiğinin ise ispatlanamadığı gerekçesiyle davacının işe iadesine karar verilmiş, sendikal tazminat talebi ise reddedilmiştir.
Dosya içeriğine göre; davalı işverence feshin son çare olması ilkesine uyulmadığı anlaşıldığından feshin geçersiz olduğunun tespit edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Ancak dosya içeriğinden davacının 06.05.2015 tarihinde davalı alt işveren şirkette yeniden işe başladığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca mahkemece feshin geçersizliğinin tespiti ile yetinilerek işe başlatmama tazminatı hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve davacının 14.4.2015-06.05.2015 tarihleri arasında boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden hüküm kurulması hatalı olup davalının temyiz itirazları bu nedenle yerindedir.
Dava konusu olayda diğer bir uyuşmazlık feshin, sendikal nedene dayanıp dayanmadığı noktasında olup mahkemece bu konuda yapılan araştırma ise hüküm kurmaya elverişli değildir.
Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.
İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.
Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.
Mahkemece sendikal nedenin ispatlanamadığı gerekçesiyle sendikal tazminat talebinin reddine karar verilmiş ise de; mahkeme kabulü eksik değerlendirmeye dayalı olup sendikal neden konusunda yapılan araştırma yetersizdir.
Somut olayda, davacı tanıkları davacının sendikal faaliyetlerde öncü olması nedeniyle iş akdine son verildiğini beyan etmişlerdir.
Dosya da bulunan sendika yazı cevabı konunun çözümünde yeterli değildir. Davacının üyesi olduğu sendikanın yetki tespiti isteminde bulunup bulunmadığı, sendikaya üye işçisi sayısı, işçilerden kaçının istifa ettiği, istifa edenlerin işe devam edip etmediği, sendika üyesi kaç işçinin iş akdine son verildiği, iş akdine iş eksilişi nedeniyle son verildiği belirtilen işçilerin sayısı ve bu kişilerin sendika üyesi olup olmadığı, sendika üyesi olmadığı halde aynı fesih gerekçesi ile iş akdine son verilen işçi bulunup bulunmadığı anlaşılamamaktadır.
Mahkemece belirtilen yönlerden araştırmaya gidilmeli ve toplanacak deliller dosya içeriği ile yeniden bir değerlendirmeye tabi tutularak feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı hususu kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.
Davacının temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde bulunduğundan feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı konusunda eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı nedenle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde taraflara iadesine, 20/10/2016 gününde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy