Mahkemesi :İş Mahkemesi
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı, davalı işyerinde veteriner olarak çalışırken iş akdinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğinden bahisle feshin geçersizliği ile işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir..
Davalı, davacının iş akdinin haklı nedenle sonlandırıldığını savunarak, davanın reddini istemiştir
Mahkemece, davalı işyerinin tarım işyeri olduğu ve 50 den az işçi çalıştırıldığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın görevli Isparta Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Uyuşmazlık, taraflar arasındaki ilişkinin İş Kanunu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu bağlamda iş mahkemesinin görevi noktasında toplanmaktadır.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 1 inci maddesi uyarınca, İş Kanununa göre işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözüm yeri iş mahkemeleridir.
4857 sayılı İş Kanununun 1 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, işverenler ile işveren vekillerine ve işçilerine, çalışma konularına bakılmaksızın bu Kanunun uygulanacağı belirtilmiştir.
Ancak, tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerinde 50 dahil daha az işçi bulunmasına rağmen, işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 66 ncı maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.
Bunun dışında 4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinde tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.
Buna göre;
-Tarım sanatları ile tarım aletleri, makine ve parçalarının yapıldığı atölye ve fabrikalarda görülen işlerde,
-Tarım işlerinde yapılan yapı işlerinde,
-Halkın faydalanmasına açık park ve bahçelerde
-Bir işyerinin eklentisi durumundaki bahçe işlerinde, çalışanların, İş Kanunu kapsamında olacakları belirtilmiştir.
Sonuç olarak tarım ve orman işletmelerindeki bitki ve hayvan üretimi, bakım ve yetiştirmesi dışında kalan işler İş Kanununa tabidir.
Diğer taraftan işçi tarım işinde çalışırken, bu iş dışında tarım işi sayılmayan ek bir görevde çalışabilir (bekçilik, şoförlük vb.). Bu durumda, yaptığı işler arasında hangisinin baskın olduğu açıklığa kavuşturulmalı ve sonucuna göre görevli mahkeme belirlenmelidir.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 23.05.1960 gün ve 11-10 ile 10.05.1974 gün ve 3-44 sayılı kararları uyarınca, özellikle iş hukukunda istisnaî hükmün genişletilerek değil, dar yorumlanması gerekir. İşçiler yararına getirilen düzenlemelerin yine işçiler yararına yorumlanması asıldır.
Davalı Kurumun kuruluş amacı, “Birlik Ana Sözleşmesi doğrultusunda;
- Birlik üyeleri ile koordinasyonu sağlayarak üstün verimli hayvanlar yetiştirmesi için gerek yurt içinde gerekse yurt dışından ithal edilen ve gerekse de yerli ırkların genetik potansiyellerinin geliştirilmesi
-Verimlerinin arttırılması, bunların soy kütüğü ve ön soy kütüğü kayıtlarının tutulması,
-Hayvanlarla ilgili sağlık hizmetlerinin yürütülmesi ve sigorta işlemlerinin yapılması,
-Üyelerin eğitimlerinin sağlanması,
-Üyeler arasında yarışmalar düzenlenmesi, ihtiyaçlarının temin ve tedariki ile üretimin yurt içi ve yurt dışında pazarlanması,
-Ürünlerin değerlendirilmesi için gerekli tesislerin kurulması, isletilmesi çalışmalarını içermektedir.
Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Ana Sözleşmesi gereği, Birliğin çalışma konuları ise aşağıdaki gibidir;
-Merkez Birliğince planlanan ıslah programlarını uygulamak,
-Üyelerini yurt içinde ve yurt dışında temsil etmek, çıkarlarını korumak, yasa ve yönetmeliklerde belirtilen amaçlarını gerçekleştirebilmeleri doğrulusunda faaliyetlerini yönlendirmek,
-Ön soy kütüğü, soy kütüğü ve Bakanlığın uygulamaya koyduğu hayvan ıslahı programı kapsamında Merkez Birliği talimatları doğrultusunda Döl Kontrolü faaliyetlerini yürütmek,
-Üyelerin hayvanlarının sağlık ve suni tohumlama hizmetlerini vermek. Veteriner hekim denetim ve gözetiminde hastalık teşhis ve tedavisine yönelik olarak hayvan sağlığı ile ilgili ilaç, asi ve serum, ıslah amacıyla suni tohumlama ile ilgili sperma, embriyo ve benzeri malzeme temin etmek ve dağıtmak,
-Üyelerin damızlık materyal, alet ve ekipman, kaba yem, kesif yem, yem bitkileri tohumluklarını ve diğer ihtiyaçlarını sağlamak,
-Üyelerin damızlık materyal, alet ve ekipman, kaba yem, kesif yem, yem bitkileri tohumluklarını ve diğer ihtiyaçlarını sağlamak, dağıtmak ve pazarlamak,
-Üyeleri arasında dayanışmayı sağlamak,
-Yurt içinden ve gerekli hallerde yurt dışından sağlanan, erkek ve dişi materyal, sperma embriyo ya da diğer biyolojik yöntemleri kullanarak ıslah programları ile bütünlesen her türlü faaliyet için gerekli kadro ve ekipleri oluşturmak, gerekli hallerde sperma ve embriyo gibi ıslah materyallerini üretmek için Merkez Birliğinin talebi ve Bakanlığın izniyle ruhsatlı laboratuarlar kurmak, bu konudaki bilgileri yetiştiricilere duyurmak, kullanımlarına izin veren sistemi geliştirmek ve bu konuda kurslar düzenlemek,
-Hayvanların bakim ve beslenmesi ile ilgili her türlü teknik ve idari tedbirleri almak veya aldırmak,
-Üyelerce yetiştirilen hayvanların satısını organize etmek, bunun için fuar, sergi ve panayırlar kurmak ve kurulanlara katılmak, yarışmalar tertiplemek, ödüller vermek, yetiştirilen ırkları tanıtmak,
-Üyelerin yetiştirdiği ürünlerin değer fiyatına satısını sağlayacak her türlü pazarlama organizasyonları ve ürün isletme tesislerini kurmak, kiralamak ve isletmek,
-Üyelerin ihtiyaçlarına yönelik iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak,
-Hayvanlar ve hayvancılık işlemleri ile ilgili her türlü sigorta hizmetlerini yapmak veya yaptırmak,
-Kredi temini konusunda üreticilerine yardımcı olmak,
-Konusu ile ilgili üyelerinin ihtiyaç duyduğu araştırmaları yapmak veya yaptırmak,
-Hayvancılığın geliştirilmesi konusunda gerekli tesisleri kurmak, ortak olmak, isletmek ve gerektiğinde bu isler için şirket ve ya şirketler kurmak”tır.
Somut olayda, davalı kurumun tarım işlerinin yapıldığı bir işyeri olmadığı, tarımsal üretim yapmadığı, hayvancılığı geliştirmek için destek ve proje üretimi yaptığı bu nedenle işin tarım işi olarak nitelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, 4857 sayılı İş Yasasının istisna hükmü olan 4. maddesi hatalı yorumlanarak görevsizlik karar verilmesi isabetsiz olup görevli mahkeme iş mahkemesidir. Yapılacak iş, davanın esasına girerek talep hakkında bir karar vermektir.
O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerle BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 06.06.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy