Mahkemesi:İş Mahkemesi
Dava Türü: İşe iade
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasındaki işe iade davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm taraflarca süresi içinde temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş ise de; işin mahiyeti itibariyle duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili iş sözleşmesinin geçerli neden olmaksızın ve sendikal nedenlerle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine, işe iadesine, 1 yıllık ücretinden az olmamak üzere sendikal tazminat ve boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini talep etmiştir.
Davalı, davacının iş sözleşmesinin tutum ve davranışları nedeniyle geçerli nedenle feshedildiğini, sendikal neden iddialarının doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalı işveren tarafından yapılan fesih işleminin geçerli nedene dayanmadığı, sendikal neden bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Somut olayda, feshe konu temel ve somut eylemin 20-24 Mayıs 2015 tarihlerinde yapılan iş bırakma eylemi olduğu ancak işverenin mutabakat metnine göre eylem nedeniyle işten çıkarma olmayacağı ve idari yaptırım uygulanmayacağı belirtildiğinden bu eylem nedeniyle iş akdinin feshinin hukuka uygun olmadığı, sözü edilen eylemden fesih tarihine kadar olan süreç ile ilgili olarak ise somut olarak işçinin ne tür olumsuz tutum va darvanışları olduğunun ispatına yarar belge sunulmadığı, dosyaya sunulan sosyal medya paylaşımlarının işçiler arasında yorum/haber paylaşımı olduğu, bu paylaşımların hiçbirinde hangi tarihte yapıldığının belirtilmediği, bazı yorum/haberlerin fesih sonrasına ilişkin olduğu ve işverene veya vekil/işçisine yönelik doğrudan somut, kabul edilebilir bir tehdit, hakaret vs gibi söz ve davranışların bulunmadığı ve diğer deliller dikkate alındığında; Mahkemece, davalı işveren tarafından yapılan fesih işleminin geçersiz olduğunun ve Birleşik Metal İş Sendikası'na 300 işçinin üye olması neticesinde aynı gün, davacının da aralarında bulunduğu, sendika öncüleri olduğu düşünülen 51 işçinin işten çıkartılmış olması tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde, işverenin işçi çıkartmalarını sendikaya geçiş yönündeki faaliyetleri azaltmak ve engellemek için gerçekleştirdiği, işverenin, işçilerin sendikal tercihi konusunda yapmış olduğu baskı ve sağlamış olduğu istifalarla duruma müdahil olduğu anlaşıldığından aslında sendikal nedenle yapıldığının kabulünde bir isabetsizlik bulunmayıp bu kabul Dairemizce de benimsendiğinden (Dairemizin 20.06.2016 tarih, 2016/ 19062 Esas ve 2016/13718 Karar sayılı kararı vd. ) davalının temyiz itirazları yerinde değildir.
Bununla birlikte davacı temyizi yönünden değerlendirildiğinde; 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir.
Sendikal nedene dayalı fesihlerde sendikal tazminatın en az 1 yıllık ücret tutarında belirleneceği ifadesiyle alt sınır belirlenmiş ancak üst sınır açık bırakılmıştır. Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak belirlenmiş işe başlatmama tazminatı bakımından uygulanan kıdem sürelerinin sendikal nedene dayalı olarak, sendikal tazminatın belirlenmesinde de kıyasen 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 1 yıllık ücret tutarında, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 1yıl 1 ay , 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 1 yıl 2 aylık ücreti tutarında sendikal tazminatın belirlenmesinin hakkaniyete uygun bir çözüm olacağını öngörmektedir.
Davacının kıdeminin 5 yılı aşkın fakat 15 yıldan az olduğu gözetildiğinde sendikal tazminatın 1 yıl 1 ay ücreti tutarında belirlenmesi gerekirken 1 yıllık ücreti tutarında belirlenmiş olması hatalı olmuştur.
Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda belirtilen sebeplerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞE İADESİNE,
3-6356 sayılı Yasanın 25/5.fıkrası uyarınca davacının işverene başvurusu, işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın davacıya ödenmesi gereken sendikal tazminat tutarının işçinin 1 yıl 1 aylık ücreti olarak belirlenmesine,
4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,
5-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 29,20 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 27,70 TL harcın mahsubuyla bakiye 1,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak ...'ye gelir kaydına,
6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T.’ye göre belirlenen 1.800,00 TL avukatlık ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 114.20 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider ve delil avansının ilgilisine iadesine,
9-Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, davalıdan temyiz harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, 06.10.2016 tarihinde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.