Mahkemesi :İş Mahkemesi
Dava Türü : İşe iade
YARGITAY İLAMI
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:
Davacı vekili davacının iş akdinin 25.11.2015 tarihinde tebliğ edilen bildirimiyle 10.11.2015 tarihinden geçerli olmak üzere feshedildiğini, davacının işini iyi yapan bir çalışan olup işverenin herhangi bir uyarısı ve memnuniyetsizliğinin bulunmadığını, iş akdi 4857 sayılı İş Kanunun 25/II. Maddesine göre feshedilmişse de feshin hukuka aykırı olduğunu öne sürerek feshin geçersizliğinin tespiti ile davacının işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının şirket toplantısı için gittiği konaklama yerinde ahlaka aykırı davranışlar sergilediğinin ve konaklama yerini doğruluk ve bağlılık ilkelerine aykırı şekilde kullandığının aynı konaklama yerindeki diğer personellerin şikayetiyle ortaya çıktığını, teftiş kurulunca hakkında inceleme başlatıldığını, yapılan soruşturmada davacı ve ... isimli personelin 3. kişi bir bayan ile otele giriş yaptıkları alkol, bira alıp banyoda sigara limon tuz ile içtikleri, şişeyi banyoda kırdıkları, 3. kişi ile birlikte aynı yatakta uygun olmayan şekilde yattıkları bu durum nedeniyle şirket imkanlarını kişisel amaçla 3. kişiye kullandırdıkları, şirketin izni ve haberi olmaksızın odaya getirilen 3. kişi ile aynı odada kalan çalışanları tedirgin edip, uygunsuz davranışlar sergilemek suretiyle sonraki gün yapılacak toplantı öncesi içki eğlence gibi olumsuz faktörlerle yorgun başlamaya sebebiyet vermeleri nedeniyle güven ilişkisinin kalmadığını, işyeri kuralları ve iş etik ve ahlakına aykırı davranışları nedeniyle haklı feshin zorunlu hale geldiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece olayın gece gerçekleştiği, toplantı ve yada çalışma esnasında gerçekleşmediği, diğer çalışanların şikayeti üzerine olayın anlaşıldığı, davacının çalışmasından dolayı bir savunma yada davacı ile ilgili dosyaya olumsuz bir davranıştan dolayı tutanak ibraz edilmediği, bu nedenle davacının iş performansına yansıyan bir durum olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin haklı veya geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarına dayanan fesih, herşeyden önce, iş sözleşmesinin işçi tarafından ihlal edilmesini şart koşmaktadır. Bu itibarla, önce işçiye somut olarak hangi sözleşmesel yükümlülüğün yüklendiği belirlendiği, daha sonra işçinin, hangi davranışı ile somut sözleşme yükümlülüğünü ihlal ettiğinin eksiksiz olarak tespit edilmesi gerekir. Şüphesiz, işçinin iş sözleşmesinin ihlali işverene derhal feshetme hakkını verecek ağırlıkta olmadığı da bu bağlamda incelenmelidir. Daha sonra ise, işçinin isteseydi yükümlülüğünü somut olarak ihlal etmekten kaçınabilip kaçınamayacağının belirlenmesi gerekir. İşçinin somut olarak tespit edilmiş sözleşme ihlali nedeniyle işverenin işletmesel menfaatlerinin zarar görmüş olması şarttır.
İşçinin yükümlülüklerinin kapsamı bireysel ve toplu iş sözleşmesi ile yasal düzenlemelerde belirlenmiştir. İşçinin kusurlu olarak (kasden veya ihmalle) sebebiyet verdiği sözleşme ihlalleri, sözleşmenin feshi açısından önem kazanır. Geçerli fesih sebebinden bahsedilebilmesi için, işçinin sözleşmesel yükümlülüklerini mutlaka kasıtlı ihlal etmesi şart değildir. Göstermesi gereken özen yükümlülüğünün ihlal edilerek ihmali davranış ile ihlali yeterlidir. Buna karşılık, işçinin kusuruna dayanmayan davranışları, kural olarak işverene işçinin davranışlarına dayanarak sözleşmeyi feshetme hakkı vermez. Kusurun derecesi, iş sözleşmesinin feshinden sonra iş ilişkisinin arzedebileceği olumsuzluklara ilişkin yapılan tahminî teşhislerde ve menfaatlerin tartılıp dengelenmesinde rol oynayacaktır.
İşçinin iş sözleşmesini ihlal edip etmediğinin tespitinde, sadece asli edim yükümlülükleri değil; kanundan veya dürüstlük kuralından doğan yan edim yükümlülükleri ile yan yükümlerin de dikkate alınması gerekir. Sadakat yükümü, sözleşmenin taraflarına sözleşme ilişkisinden doğan borçların ifasında, karşı tarafın şahsına, mülkiyetine ve hukuken korunan diğer varlıklarına zarar vermeme, keza sözleşme ilişkisinin kapsamı dışında sözleşme ile güdülen amacı tehlikeye sokacak özellikle karşılıklı duyulan güveni sarsacak her türlü davranıştan kaçınma yükümlülüğünü yüklemektedir.
İşçinin iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusurlu olarak ihlal ettiğini işveren ispat etmekle yükümlüdür.
İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesih sebebi, işçinin kusurlu bir davranışını şart koşar.
4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25 inci maddesinin (II) numaralı bendinde, ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan haller sıralanmış ve belirtilen durumlar ile benzerlerinin varlığı halinde, işverenin iş sözleşmesini haklı fesih imkânının olduğu açıklanmıştır. Yine değinilen bendin (e) alt bendinde, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan işçi davranışlarının da işverene haklı fesih imkânı verdiği ifade edilmiştir. Görüldüğü üzere yasadaki haller sınırlı sayıda olmayıp, genel olarak işçinin sadakat borcuna aykırılık oluşturan söz ve davranışları işverene fesih imkânı tanımaktadır.
Somut olayda davacının davalı şirkette 24.09.2013 tarihinde çalışmaya başladığı, 12.11.2015 tarihli noter kanalıyla yapılan fesih bildirimi ile şirket içi görevli olduğu bir toplantıya katılım amaçlı şirketin sağlamış olduğu konaklama imkanlarını şirketin doğruluk ve bağlılık ilkelerine aykırı olarak kullandığı, bu davranışın işyeri ortamında olması gereken huzur ve güven ortamını zedelemesi nedeniyle iş akdinin haklı nedenle feshedildiği bildirilmiştir.
14.10.2015 tarihinde yapılacak bütçe toplantısı için ...rezerve edilmiş ve davacı .... çalışanlar için 3 yataklı 1 oda verilmiştir. Davacı iş arkadaşı ... ve yanlarında...isimli bayanla birlikte gece 01:30-02:00 arası otele giriş yapmış, sonra yemek yiyip ellerinde tekila ve biralarla odaya gelmişler ve uyuyan diğer arkadaşlarını rahatsız etmemek için banyoya geçerek içip eğlenmişlerdir. Bu sırada davacı banyoda şişe kırmış ve diğer çalışanlar durumdan rahatsız ve tedirgin olmuşlardır. Olayı 05:30 gibi işyerine bildirmişler ve ifadeleri alınarak olay müfettişliğe intikal etmiştir. ...yazılı beyanında; " davacının yanında kız arkadaşının da olduğunu söylediğini belirterek izin istediğini ve iyiniyetle izin verdiklerini, 02-30-03:00 arası banyodan gelen gülme seslerine uyandığını, gülme seslerinin yanında sürekli yere vurma ve burun çekme sesleri de duyduğunu ayrıca yanık kokusu aldığını, hap, eroin gibi birşey kullandıklarını düşündüğünü korktuğunu yanlarına gitme cesareti bulamadığını, sonrasında odada öpüşme sesleri duyduğunu ve davacının da Serdar ve ...ile aynı yatağa yattığını yarım saat sonra ise davacının Serdar'a tokat atarak siz arkadaş değil misiniz diyerek odasına yolladığını, daha sonra onların birlikte dışarı çıktığını ve şirkete mesaj gönderdiklerini, ifade etmiş Hilal ... beyanlarda bulunmuştur. Olaydan sonra kendisiyle bizzat görüşülen şirket yöneticisi ... mahkemeye verdiği beyanında; Toplantının olacağı gün sabah Hilal'in 05.30 da attığı mesajı gördüğünü ve ...kahvaltıda yaklaşık 5 dakika görüştüklerini,...davacıyla aynı odayı paylaşan kişiler olduğunu, kendileri odada konaklarken davacının yanında bir arkadaşının geldiğini odada içki içildiğini, yanık kokuları geldiğini, cam kırılması olduğunu, ayrıca Duygu banyodayken Serdar ile misafir bayan arkadaşı arasında bir yakınlaşmanın olduğunu, Duygu'nu... tokatladığını ifade ettiklerini, gece 02.30 dan 05.00 e kadar devam eden sürede odadaki gürültülerden rahatsız olup olmadıklarını ifade veren... sorduğunda, korktuklarını ve bu nedenle müdahele etmediklerini ifade ettiklerini, 14 Ekim tarihindeki toplantının bütçe toplantısı olduğunu, atılan mesajın içeriğinde " Sinan bey gece çok kötü şeyler oldu, Duygu ve Serdar gece içeriye bir kız getirdiler, sizinle sabah görüşmemiz mümkün mü " şeklinde olduğunu beyan etmiştir.
Dosya kapsamına göre davacı ve arkadaşı Serdar'ın şirket toplantısı için sağlanan konaklama yerinde şirket imkanlarını kişisel amaçları için 3. kişi yararına kullandırdıkları diğer bayan işçilerin de bulunduğu otel odasında alkol, bira, sigara içtikleri, bu kişileri uygunsuz davranışlarla gecenin geç saatlerinde rahatsız ettikleri, tedirgin ettikleri, odada kalan diğer işçilerin korktuklarından rahatsız olduklarını dahi dile getiremedikleri, uyuyormuş gibi yapıp ses çıkartmadıkları, şirketin bütçe toplantısına dinlenemeden başlamalarına neden oldukları anlaşılmakla davacıya isnat edilen eylemlerin işyerinde olumsuzluğa neden olduğu, davacıya güvenin sarsıldığı, iş ilişkisinin sürdürülmesinin davalı işverenden beklenemeyeceği, feshin geçerli nedene dayandığı anlaşılmakla davanın reddi gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü isabetsiz olmuştur. Bu nedenle davalının temyiz itirazları yerindedir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
1-Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-Davanın REDDİNE,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 29,20 TL harçtan peşin alınan 27,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1,50 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacının yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı dosyanın Yargıtay'a geliş dönüş masrafı dahil toplam 77,30 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre belirlenen 1.800,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine, 20.12.2016 tarihinde oybirliğiyle KESİN olarak karar verildi.