7. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ: ...Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ: ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 31/03/2016 tarihinde verilen dilekçeyle ipoteğin kaldırılması, 20/11/2017 tarihli ıslah dilekçesinde istirdat talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 09/03/2018 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine, dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR
1. DAVA
1.1. Davacı vekili, müvekkilinin Gaziosmanpaşa Yıldıztabya Mah. 1722 ada 8 parselde bulunan taşınmazın 143/412 hissesinin maliki olduğunu, taşınmazı 01/08/1988 tarihinde 2981/3290 sayılı Yasanın 10/B maddesine dayalı olarak davalı Belediyeden 715.000 TL bedelle satın aldığını, satış esnasında satış bedeli üzerine davalı ... lehine ipotek tesis edildiğini açıklamıştır. Davacı, satış bedelini ilgili hesap olan Türkiye Emlak Bankası Küçükköy Şubesinden yatırmış olmasına rağmen davalının, banka tarafından düzenlenen üç adet ödeme makbuzu üzerindeki yazıların ve miktarlarının okunaklı olmadığı gerekçesiyle ipoteği fek etmediğini belirtmiştir. Davacı vekili, ödeme taahhütnamesine göre müvekkilinin o dönem para birimi ile ödemesi gereken tutarın 715.000 TL olduğunu, bu bedelin 479.000 TL'sinin davalı idarece ödenmiş kabul edildiğini, ödendiği halde dekontların okunmadığından bahisle ödenmediği ileri sürülen miktarın 236.000 TL olduğunu, bu durumda öncelikle ipotek bedeli ödendiğinden ipoteğin fekkine, bunun kabul edilmemesi halinde ödenmediği iddia edilen eski para birimine göre 236.000 TL'nin dava tarihinde ulaştığı değerinin bilirkişi raporu ile belirlenip mahkeme veznesine depo ettirilerek ipoteğin fekkine karar verilmesini talep etmiştir.
1.2. Davacı vekili ıslah dilekçesinde; yargılama sırasında taşınmaz üzerinde bulanan bina hakkında yıkım kararı çıktığını ve müvekkilinin binanın yıkılıp yeniden yapılması için ruhsat çıkarılmak istendiğini, davalı idarenin ödenmemiş kabul ettiği makbuzların bedeli üzerinden hesaplanan güncel ipotek bedeli 106.200 TL'nin ödenmesi halinde inşaat ruhsatı verileceğini bildirdiğini, davacının ihtirazı kayıt ile bu bedeli ödediğini, davalının taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırarak tapu sicilinden terkin ettiğini açıklamıştır. Davacı, ıslah dilekçesinin kabulü ile haksız olarak istenen ve ihtirazı kayıt ile ödenen 106.200 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.
2. CEVAP
2.1. Davalı vekili, dava konusu parselde ipotek borçlusu tarafından ipoteğin terkini için müvekkili Belediyeye müracaat edildiğini ve 15/09/2015 tarih ve 644 sayılı Encümen Kararı ile parsel ilgilileri adına ödenmediği tespit edilen 47,20 m² yer karşılığı ipotek bedelinin güncellendiğini, güncel ipotek bedellerinin ilgililere tebliğ edilmiş olmasına rağmen söz konusu ipotek bedellerinin davacı tarafından ödenmediğini belirtmiştir. Davalı ipoteğin 01/08/1988 tarih 9505 yevmiye ile tapu kütüğüne işlendiğini, davacının o tarihten itibaren hiç bir bedel ödemeden taşınmazı kullandığını açıklamıştır. Davalı ..., encümen kararı ile güncellenen ipotek bedelinin 106.200TL olduğunu, söz konusu bedelin encümen kararı tarihi itibari ile belirlendiğini, mahkemece bu miktardan az olmamak üzere dava tarihindeki değerin tespit edilmesinin gerektiğini, toplam 47,20 m2 arsa bedelinin güncel bedelden tespit edilmesi gerektiğini, kamu zararı doğmaması için encümen kararında belirtilen bedelden az olmamak üzere dava tarihi itibari ile tespit yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.
3. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
3.1. İlk derece mahkemesi, davalı ... Başkanlığının üç makbuzda ipotek borçlusunun adının yer almadığı gerekçesiyle makbuzlardaki miktarları ödenmemiş kabul ettiğini; makbuzların ipotek borçlusu tarafından sunulması, makbuzların fotokopi olmayıp asıllarının ibraz edilmesi, Adli Tıp Kurumu tarafından miktar ve tahsilat tarihlerinin tespit edilmesi, ödenmiş sayılan miktar ile üç makbuzdaki miktar toplamının taşınmaz bedeline tekabül etmesi hususları göz önünde bulundurularak davanın ıslah edilmiş haliyle kabulü ile davacı tarafından yersiz ödenen 106.200,00 TL'nin ıslah tarihi olan 21/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.
4. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
4.1. Hükmün istinaf yolu ile incelenmesi davalı vekilince talep edilmiştir.
4.2. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, davalının davacı tarafından ibraz edilen üç adet makbuzda ipotek borçlusunun adının yer almadığı gerekçesiyle üç adet makbuzdaki miktarların ödenmediğini ileri sürüldüğünü, makbuzların asıllarının ipotek borçlusu tarafından ibraz edilmesi, ATK Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi raporu ile miktar ve tahsilat tarihlerinin tespit edilmesi, ödenen miktar ile üç adet ödeme makbuzundaki miktarların toplamının taşınmaz bedeline tekabül etmesi karşısında ipotek bedelinin ödendiğinin anlaşıldığını ifade etmiştir. Daire, davacı tarafından ihtirazı kayıtla ödenen güncellenmiş ipotek bedeli olan 106.200 TL'nin ıslah tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkin ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermiştir.
5. TEMYİZ
5.1. Davalı vekili kararı temyiz etmiştir.
5.2 Temyiz Nedenleri
5.2.1. Davalı, ipoteğin fekki davasında ipotek bedelinin hükümden önce ödenmesi sebebi ile karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesi gerekirken, davacının ıslah dilekçesi ile yeni bir dava niteliğindeki alacak davası hakkında davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,
5.2.2. İpotek bedelinin ödenmemesinde kusuru olmadığını, ipotek borcuna davalının sebebiyet vermemesi sebebiyle aleyhine vekalet ücretine karar verilmesinin hatalı olduğunu,
5.2.3. Rayiç bedel tespit edilip mahkeme veznesine depo edilmeden ipoteğin terkininin yasaya aykırı olduğunu,
5.2.4. Dava dilekçesi ekinde sunulan Adli Kriminal Teknolojik İnceleme ve Faaliyet Bürosundan alınan 25/6/2015 tarihli raporun yokluklarında hazırlandığını, hazırlanma sürecinde belge bilgi sunamadıklarını, inceleme talep edilen üç makbuzda ipotek borçlusunun adının yer almadığını, miktar ve parsel numarasının bulunduğunu, ödemeyi ispatlayıcı belge niteliğinde kabul edilemeyeceğini ileri sürmüştür.
6.YARGITAY KARARI
6.1. Davacı ... Yıldıztabya Mah. 1722 ada 8 parselde bulunan taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin fekkini, 20/11/2017 tarihli ıslah dilekçesinde ihtirazı kayıt ile ödediği 106.200,00 TL'nin istirdadını talep etmiştir.
6.2. Uyuşmazlık davalı Belediyeden 715.000 TL’ye satın alınan taşınmaz bedelinin bakiye 236.000 TL’sinin davacı tarafından sunulan üç makbuzla ödenip ödenmediğine ilişkindir.
6.3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesine göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri iki bin beş yüz Türk lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir.
6.4. Davacı tarafından 26/1/2017 tarihinde ödeme belgelerinin ibraz edildiğine ilişkin dilekçe sunulmuş, bu beyanın altında üç adet makbuz aslının kasaya alındığı mahkeme yazı işleri müdürü tarafından şerh edilmiştir. Makbuz asılları dosya kapsamında bulunmadığından incelenememiştir. ATK’dan alınan raporda, davacı tarafından yapılan ödemelere ilişkin Türkiye Emlak Bankası Küçükköy Şubesince düzenlenen üç adet ödeme makbuzunun gerçek olup olmadığı hususunda makbuzların orijinalleri bulunmadığından bahisle bir değerlendirme yapılamadığı açıklanmıştır.
6.5. Mahkemece ATK’ya yazılan 13/2/2017 tarihli yazıda dekont asıllarının eklendiğine ilişkin açıklama ile ATK 14/3/2017 tarihli raporundaki makbuzların orijinalleri bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı yönündeki ifade çelişkilidir. Mahkemece davacının istirdat talebi hakkında karar verilebilmesi için uyuşmazlığa konu üç makbuzla yapıldığı iddia edilen ödemenin şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerekip, eksik araştırmayla hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenlerle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile HMK 371. maddesi gereğince Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararının BOZULMASINA, peşin alınan harcın yatırana iadesine, HMK 373/2. maddesi gereğince dosyanın Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 27/09/2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.