MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ: Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 01/12/2014 tarihinde verilen dilekçeyle asıl davada tapu iptali ve tescil, birleştirilen davada tapu iptali ve tescil ile alacak talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın açılmamış sayılmasına, birleştirilen davanın kısmen kabulüne dair verilen 12/12/2018 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı ve birleştirilen dava davalı vekili tarafından talep edilmiştir. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına dair verilen kararın Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 07/12/2021 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar ve birleştirilen dava davacıları vekili Av. ... ile karşı taraftan bir kısım davalılar vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildi. Açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:
-K A R A R-
1.DAVA
1.1. Davacılar vekili Meryem Kök mirasçılarına karşı açtığı asıl dava dilekçesinde, dava konusu 8328 ada 9 parsel sayılı taşınmazın davacıların murisi olan Melahat tarafından 02.03.1987 tarihinde ...’den haricen satın alındığını, ancak davalıların murisi olan Meryem Kök adına tescil edildiğini belirterek, tapu iptali ve davacılar adına tescilini talep etmiştir.
1.2. Davacılar vekili ...’ye karşı açtığı davada ise; dava konusu 8328 ada 15 parsel sayılı taşınmazın davacıların murisi olan Melahat tarafından 02.03.1987 tarihinde ...’den haricen satın alındığını, bedelinin ödendiğini belirterek, tapu iptali ve davacılar adına tescilini talep etmiş, 16.12.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile, davalarını tamamen ıslah ettiklerini belirterek, tapu iptali ve tescili, olmadığı takdirde Borçlar Kanunu 49. ve devamı maddeleri gereğince zararın tahsilini, bu talebin de kabul edilmemesi halinde sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde sözleşme ile ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre davalıdan tahsilini, olmadığı takdirde menfi zararın tazminini talep etmiştir.
2.CEVAP
2.1. Asıl davada davalılar vekili cevap dilekçesinde, ...’nin davalıların murisi olmaması nedeniyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, harici yapılan taşınmaz satışının geçersiz olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.
2.2. Birleştirilen davada davalı vekili süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu taşınmazı davacıya satmadığını, zilyetliğini teslim etmediğini, tapulu taşınmazın haricen satışının geçersiz olduğunu, sözleşmedeki parmak izinin müvekkiline ait olmadığını belirtmiş, ıslah dilekçesine karşı ise, zamanaşımı itirazında bulunmuştur.
3. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
3.1. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda, davacı ile ... arasında yapılan harici satış sözleşmesi nedeniyle asıl davanın davalılarına husumet yöneltilemeyeceğinden, asıl davanın pasif husumet yokluğundan reddine, harici satış sözleşmesinin yapıldığı tarihte çekişmeli taşınmaz tapulu olduğundan sözleşme geçersiz olup davacı sadece denkleştirici adalet kuralına göre verdiği paranın güncel karşılığını talep edebileceğinden, birleşen davada tapu iptal ve tescil ile tazminat talebinin reddine, bedel talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.
4. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
4.1. Hükmün istinaf yolu ile incelenmesi davacılar vekili ve birleştirilen davada davalı vekili tarafından talep edilmiştir.
4.2. Bölge adliye mahkemesince, asıl dava yönünden yapılan incelemede, davalıların murisinin dava konusu taşınmazdaki payını köy tüzel kişiliğinden satın alması ve davacı ile ... arasında yapılan sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince, Meryem Kök mirasçıları olan davalılara karşı tapu iptali ve tescili talep edilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik olmadığını; birleştirilen dava yönünden yapılan incelemede ise, harici satış sözleşmesi HUMK 297. maddesine uygun biçimde onaylanmadığı ve davacının iddiasını tanık ile de ispat edemeyeceğinden, davacılar vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne, birleştirilen dosyada davalı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl davanın pasif husumet yokluğundan reddine, birleşen davanın esastan reddine karar verilmiştir.
5. TEMYİZ
5.1. Bölge adliye mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
5.2. Temyiz Nedenleri
5.2.1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; harici satış sözleşmesinin muhtar tarafından onaylandığını, iddiasını tanıkla ispat edebileceğini, asıl davada davalıların murisi olan Meryem’in payını ...’den satın aldığını, birleşen dava yönünden terditli talebinin reddedilmesi nedeniyle dava reddedilecekse bile tazminat bedeli üzerinden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek bölge adliye mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
6. YARGITAY KARARI
6.1. Asıl dava; harici satışa dayalı tapu iptali ve tescil, birleştirilen dava; harici satışa dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde Borçlar Kanunu 49. ve devamı maddeleri gereğince zararın tahsili, bu talebin de kabul edilmemesi halinde sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde sözleşme ile ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre davalıdan tahsili, olmadığı takdirde menfi zararın tazmini talebine ilişkindir.
6.2. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacılar vekilinin asıl dava yönünden temyiz itirazlarının tümü, birleşen dava yönünden aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
6.3. Bilindiği üzere; tapulu taşınmazların satışı 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 706, Türk Borçlar Kanununun 237, 2644 sayılı Tapu Kanununun 26 ve Noterlik Kanununun 60 ve 89. maddeleri gereğince, resmi şekilde yapılmadıkça hukuken geçerli değildir ve satın alana herhangi bir mülkiyet hakkı bahşetmez. 10.07.1940 tarihli ve 1939/2 Esas, 1940/77 Karar sayılı Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararına göre, tapulu taşınmazın harici satışının hüküm ifade etmemesi durumunda, taraflar verdiklerini geri alabilirler. O halde, harici satış sözleşmesindeki satış bedelinin denkleştirici adalet ilkesine göre tazmini gerekir.
6.4. Somut olayda, davacıların murisi Melahat ile birleştirilen dava davalısı ... arasında 02.03.1987 tarihinde tapulu olan taşınmazın haricen satışı şahitler ve muhtar huzurunda yapılmış, sözleşmede satıcı payının tamamını devrederken satış bedeli olan 2 milyon eski Türk Lirasını aldığını belirtmiştir. Davalının parmak izinin kendisine ait olmadığı iddiası üzerine alınan bilirkişi raporunda, sözleşmedeki imzanın ...’ye ait olduğu belirlenmiş, ayrıca sözleşme tanığı ve aynı zamanda davacı tanığı tarafından, satışın yapılıp bedelin alındığı ifade edilmiştir.
6.5. Hal böyle olunca, davacıların murisi tarafından satış bedelinin ödendiği ispatlanmış olup, mahkemece harici satış senedinde yer alan satış bedelinin, denkleştirici adalet ilkesi göz önünde tutularak satış tarihinden dava tarihine kadar güncellenmek suretiyle hüküm altına alınması gerekirken, yazılı şekilde satış bedeli talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 6.3 ve devamı bentlerde açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz isteminin kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca bölge adliye mahkemesi kararının BOZULMASINA, 6.2. bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının REDDİNE, dosyanın kararı veren bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 3.815,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin birleştirilen dava davalısından alınarak davacılara verilmesine, 07.12.2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.