7. Hukuk Dairesi
MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ: Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı- birleştirilen davacı vekili tarafından, davalı- birleştirilen davalı aleyhine asıl davada 07/08/2017, birleştirilen davada 16/02/2018 tarihlerinde verilen dilekçelerle asıl ve birleştirilen davada önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talep edilmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl ve birleştirilen davanın reddine dair verilen 27/09/2018 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından talep edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf talebinin davacı vekilinin esastan kabulü ile hükmün kaldırılmasına, davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
KARAR
Dava ve birleştirilen dava, önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Davacı- birleştirilen davada davacı vekili; davacının hissedarı olduğu Tekirdağ İli, Süleymanpaşa İlçesi, Aydoğdu Mahallesi 2038 ada, 7, 8 ve 9 parsellerde diğer hissedar ...'e ait hisselerin 20.04.2017 tarihinde davalı tarafından 360.000,00TL'ye satın alındığını, noter ihtarnamesinin davacıya 12.05.2017 tarihinde tebliğ edildiğini, tapuda satış bedeli olarak gösterilen bedelin gerçek bedel olmadığını, dava konusu Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, Aydoğdu Mahallesi 2038 ada 7, 8 ve 9 parsel sayılı taşınmazlardaki hisselerin başkalarına devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama sonunda taşınmazların davalı adına olan tapu kaydının iptaliyle davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleştirilen 2018/93 Esas sayılı davada davacı vekili; davacının hissedarı olduğu Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, Aydoğdu Mahallesi 2038 ada 6, 7, 8 ve 9 No'lu parsellerde diğer hissedar ...'e ait hisselerin 12.06.2017 tarihinde, 6 No'lu parseldeki ...'e ait hissenin de 07.11.2017 tarihinde davalı tarafından satın alındığını, daha evvel 7, 8, 9 parsellerdeki ...'ün hissesi için Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesine 2017/365 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, ...'ün 2038 ada 6 parseldeki hissesi için tapuda 70.000,00TL satış bedeli gösterildiğini ancak bu hisse için aslında ...e herhangi bir ödeme yapılmadığını, hissedar ...'den satın alınan hisselerin bedeli makul olmakla birlikte diğer hissedar ...'den satın alınan 2038 ada 6 parseldeki hisse bedelinin çok yüksek olduğunu, eski hissedar ...'den devredilen 2038 ada 6, 7, 8 ve 9 parsellerdeki hisseler ile eski hissedar ... tarafından devredilen 2038 ada 6 parseldeki hissenin davalı adına olan tapu kaydının iptaliyle davacı adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ve birleştirilen davada davalı vekili; bedelde muvazaa iddiasının doğru olmadığını, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, "davacı tarafın verilen kesin süre içerisinde şufa bedelini depo etmediği gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davanın reddine" karar verilmiştir.
Davacı vekili ve davalı vekili, istinaf kanun yoluna başvurmuşlardır.
Bölge Adliye Mahkemesi, "davacının önalım davasına konu taşınmazlarda elbirliği halinde malik olduğu, elbirliği mülkiyeti devam ettiği sürece mirasçıların bağımsız payları ve tasarruf yetkilerinin bulunmadığı, kendi adlarına tescil talepli dava açma olanağının olmadığı, davaya tereke temsilcisi atanması ya da diğer mirasçıların katılması yoluyla da devam edilemeyeceği ve davanın dinlenebilme olanağının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken ilk derece mahkemesince hatalı değerlendirme ve gerekçe ile davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına, asıl ve birleştirilen davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine; davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine" karar verilmiştir.
Hükmü, davacı vekili temyiz etmiştir.
Önalım hakkı paylı mülkiyet hükümlerine tabi taşınmazlarda bir paydaşın taşınmaz üzerindeki payını kısmen veya tamamen üçüncü bir kişiye satması halinde diğer paydaşlara bu satılan payı öncelikle satın alma yetkisi veren bir haktır. Bu hak paylı mülkiyet ilişkisi kurulduğu anda doğar ve satışın yapılmasıyla kullanılabilir hale gelir.
Önalım hakkının kullanılmasında davacının dayandığı pay elbirliği mülkiyetine konu ise tüm ortakların birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerlerinin muvafakat etmesi gerekir. Çünkü bu gibi hallerde 11.10.1982 gün 3/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın tereke adına açıldığının kabulü gerekir. Muvafakat duruşmaya gelip bu konuda beyanda bulunmakla veya imzası noterce onaylı muvafakat belgesi ibraz edilmesi suretiyle yahut davacı adına davayı takip eden avukata vekalet verilmesi ile sağlanabilir. Bu yolda ortakların tümünün muvafakatı sağlanamazsa 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 640.maddesi hükmü uyarınca miras bırakanın terekesine görevli mahkemede temsilci atanması için davacıya süre verilir. Temsilci davacı dışında biri olursa davacının sıfatı biter, davayı temsilci takip eder. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun hakim tarafından kendiliğinden öncelikle nazara alınması gerekir.
Somut olaya gelince; Bölge Adliye Mahkemesince davacı ile tapudaki payda elbirliği maliki olan diğer hissedarlar... ve ...'in davaya muvafakatinin sağlanması, mümkün olmadığı takdirde de terekeye temsilci atanması için dava açmak üzere davacıya uygun bir süre verilmesi ve daha sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken davacının payının elbirliği mülkiyetine tabi olduğu kendi adına önalım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 371.maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi kararının BOZULMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 373/2. maddesi gereğince dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 27.10.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.