MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2020/1496 E., 2023/2191 K.
DAVACI-BİRLEŞEN DAVADA
DAVALILAR-BİRLEŞEN DAVA
DAVACILAR: ... vd. vekilleri Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ: ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2008/53 E., 2019/242 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/birleşen dosya davalısı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimince hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Davacı vekili; Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 86 ada 6 parsel ve aynı yerdeki 8 ada 9 parsel sayılı taşınmazların, ... Noterliğinde düzenlenen 07.07.1995 tarih 2491 yevmiye numaralı "Ölünceye Kadar Bakma Vaadi Sözleşmesi" ile muris/babası...tarafından müvekkiline vaat edildiğini, vefat ettiği 25.06.2007 tarihine kadar bakım alacaklısı babasına bakım borçlusu davacının özenle bakıp onu gözettiğini, bakım alacaklısının da buna itiraz etmediğini ileri sürerek; sözleşmeye konu 86 ada 6 parsel ve 8 ada 9 parsel sayılı taşınmazların tapularının iptali ile davacı adına kayıt ve tescilini talep etmiştir.
2.Birleşen dosyada davacılar vekili; davacılar ile davalının kardeş olduklarını, babalarının terekeden mal kaçırmak maksadıyla 1981 yılında harici satış senediyle 27 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 6913/8548 hisseye tekabül eden kısmını, 1975 yılında ise zilyetliğin devri sözleşmesiyle 103 ada 72 parselin tamamını davalı ...'ya verdiğini, harici satış sözleşmeleri dayanak gösterilerek bu iki yerin kadastro çalışmaları sırasında davalı ... adına tespit ve sonrasında tescil edildiğini, 1993 yılında ise...Köyündeki 7 parsel sayılı taşınmazın muvazaalı olarak muris tarafından davalıya tapuda satıldığını, aslında bağış amaçlı olan bu sözleşmelerin satın alınmış gibi gösterildiklerini; öte yandan 07.07.1995 tarih ve 2491 yevmiye sayılı ölünceye kadar bakma aktinin de muvazaalı yapıldığını, 1997 yılında ölünceye kadar bakma sözleşmesinin de konusu olan 8 ada 9 parselin mirasbırakan tarafından satılıp parasının davalıya verilerek davalının da bu parayla 1998 yılında davadışı 86 ada 8 parsel sayılı taşınmazı satın aldığını, mirasbırakanın asıl irade ve amacının mal kaçırmak olduğunu ileri sürerek; davalıya ait... Mahallesi, 27 ada 1 parseldeki hissenin, ... Mahallesi 103 ada 72 parselin,...Köyü 7 parselin muvazaa nedeniyle tapularının iptali ile müvekkiller adına hisseleri oranında tapuya tescilini; 86 ada 6 parselle ilgili olarak ise ... Noterliğince 07.07.1995 tarih ve 2491 yevmiye sayılı düzenlenen ölünceye kadar bakma sözleşmesinin muvazaa nedeniyle iptalini, aksi takdirde tenkis hükümleri uygulanarak tapuların iptali ile müvekkillerinin mahfuz hisseleri oranında tapuya tescilini talep etmiştir.
05.07.2018 tarihli celsede davacı asil; dava konusu 8 ada 9 parsele yönelik taleplerinden vazgeçtiğini beyan etmiş; davalı vekili ise, vazgeçme beyanına bir diyeceklerinin olmadığını açıkça ifade etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar-birleşen dosya davacıları vekili; davanın zamanaşımına uğradığını, 86 ada 6 parsele ilişkin ... Kadastro Mahkemesinin 1992/29 Esas sayılı dava dosyasından halen yargılamasının sürdüğünü, 8 ada 9 parselin ise 1997 yılında dava dışı üçüncü bir şahsa satıldığını, murisin iki adet taşınmazını muvazaalı olarak davacı oğluna verdiği gibi bundan önce de diğer tüm taşınmazlarını da davacı oğluna verdiğini, murisin sözleşmeyi yaptığı tarihte 88 yaşında olup doktordan alınmış bir sağlık raporunun olmadığını, murisin elinde kalan son iki parseli de ölünceye kadar bakım vaadi sözleşmesi ile terekeden mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak davacıya vermek suretiyle davalıların mahfuz hisselerini ihlal ettiğini belirterek; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
"...Tarafların ortak murisi...nın 25.06.2007 tarihinde 99 yaşında vefat ettiği; davaya konu son iki adet taşınmazını ... Noterliği'nde yaptığı 07.07.1995 tarih ve 2491 yevmiye sayılı "ölünceye kadar bakma vaadi" sözleşmesiyle davacı oğlu ...'ya vaat ettiği, ancak bu taşınmazlardan 8 ada, 9 parselde bulunan taşınmazını 1997 yılında üçüncü bir şahsa devrettiği, davacının ise 05/07/2018 tarihli duruşmada 8 ada, 9 parsel sayılı taşınmaz yönünden davasından vazgeçtiğini beyan ettiği, ancak davalının vazgeçmeyi açıkça kabul etmediği, bu parsel yönünden açılmış davanın husumet yönünden reddi gerektiği;
Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 86 ada, 6 parsel yönünden; muris İsa'nın hayatta iki erkek, beş kız toplam 7 çocuğunun olduğu, 99 yaşında vefat edene kadar davacı oğlunun eviyle aynı bahçedeki kendi evinde kaldığı, ilk eşi vefat edince, bakımıyla ilgilenilmesi için resmi nikahı olmadan bir kadınla aynı evde yaşadığı, bakıcı kadının da vefat etmesinden sonra murisin vefat ettiği, bakım vaadi sözleşmesinin yapıldığı tarih itibariyle muris...nın üzerine kayıtlı tüm taşınmazları oğlu ...'ya devrettiği, elinde kalan son iki taşınmazı da mirasçılarından mal kaçırmak için davacıya ölünceye kadar bakma vaadi sözleşmesiyle verdiği, murisin gerçek iradesinin bakım sözleşmesi yapmak değil, diğer mirasçılarından mal kaçırmaya yönelik bağış amacını taşıdığı, sözleşmenin muvazaalı olduğu gerekçesiyle bu parsel yönünden davanın reddi gerektiği;
Birleşen dosyadaki talepler yönünden; 27 ada 1 parselin (6973/8548 hissesi) 22.07.1985 tarihli tesis kadastrosu ile davacı/birleşen davalı ... adına kaydedildiği, 103 ada, 72 parselin birleşen dosya davalısı ... adına 03.10.1993 tarihinde tesis kadastrosu ile tespit edilip tapuya tescil edildiği, bu durumda mirasbırakan tarafından davalıya doğrudan yapılmış bir temlik olmayıp muris muvazaasının dayanağını oluşturan 01.04.1974 tarih, 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama olanağının bulunmadığı, muris muvazaası iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil iddiasının dava konusu taşınmazlar bakımından dinlenilmesine olanak olmadığından taşınmazlara yönelik davanın reddi gerektiği;
Muğla ili, ... ilçesi,...Mahallesi, 7 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise; dava konusu taşınmazın davalı ... adına kayıtlı olduğu, muris...nın bu taşınmazın tamamını 20.12.1993 tarih ve 1947 yevmiye numaralı resmi satış senediyle oğlu ...'ya eski parayla 10.000.000,00 ETL bedelle sattığı, tanık anlatımları ve kolluk araştırması sonucu murisin 1993 yılı itibariyle tarlasını satma ihtiyacı içerisinde bulunmadığı, murisin satış yapılan tarihte gayrimenkul satacak bir borcunun ve hastalığının bulunmadığı, yine tapudaki satış bedeli ile dava konusu taşınmazın piyasa değeri arasında bariz fark olduğu, satış tarihi olan 20.12.1993 tarihi itibariyle taşınmazın tarla değerinin 284,81-TL iken tapuda 10,00 TL bedelle satılıp değerinin düşük gösterildiği, murisin sahibi olduğu taşınmazını oğlu davalıya satması için makul ve inandırıcı bir neden olmadığı, söz konusu satışın diğer mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı..." gerekçesiyle;
"A.) 2008/53 Esas sayılı dosyası bakımından;
1-) a) Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 86 ada, 6 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacı ...'nın davasının sübut bulmadığından reddine,
b) Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 8 ada, 9 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacı ...'nın davasının husumet nedeniyle reddine,
B.) Birleşen 2008/67 Esas - 2008/104 Karar sayılı dosyası bakımından;
1-) Davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin davalarının kısmen kabulü, kısmen reddi ile;
a) Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 27 ada, 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin tapu iptal - tescil ve tenkis davalarının sübut bulmadığından reddine,
b) Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 103 ada, 72 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin tapu iptal - tescil ve tenkis davalarının sübut bulmadığından reddine,
c) Muğla ili, ... ilçesi,...Mahallesi, 7 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin tapu iptal - tescil davasının kabulüyle; dava konusu Muğla ili, ... ilçesi,...Mahallesi, 7 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptaline, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 06/07/2007 tarih, 2007/140 E. - 2007/157 K. sayılı ve ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 30.06.2015 tarih, 2015/136 E. - 2015/140 K. sayılı veraset ilamlarında belirtilen oranlarda davacılar ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ölü davacı ... mirasçıları ... (1/28 pay), ... (1/28 pay), ... (1/28 pay) , ... (1/28 pay) adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan payların davalı ... (1/7 pay) üzerinde bırakılmasına,
d) Davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin, Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 86 ada, 6 parsel sayılı taşınmaza ilişkin sözleşmenin iptali davasının kabulüyle; ... Noterliği'nin 07.07.1995 tarih ve 2491 yevmiye nolu düzenleme şeklinde ölünceye kadar bakma sözleşmesinin iptaline..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen dosya davalısı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;
"... Asıl davada; ... murisin gerçek iradesinin bakım sözleşmesi yapmak değil, diğer mirasçılarından mal kaçırmaya yönelik bağış amacını taşıdığı saptanmak suretiyle 86 ada 6 parsel yönünden davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı; 8 ada 9 parsel yönünden ise davacı vekilinin 05/07/2018 tarihinde bu parsele yönelik taleplerinden vazgeçtiği, davalı vekilinin vazgeçme beyanına açıkça bir diyeceklerinin olmadığını ifade etmesi sebebiyle bu parsel yönünden vazgeçme nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisinin isabetsiz olduğu, hükmün bu yönden düzeltilerek yeniden hüküm tesisi gerektiği; birleşen dosya yönünden 103 ada 72 parsel ve 27 ada 1 parselle ilgili ret kararlarına yönelik birleşen dosya davacıları tarafından istinaf itirazında bulunulmadığı, 7 parsel yönünden ise murisin denkleştirme iradesi olmaksızın tüm malvarlığını davalıya devrettiği, bu şekildeki devrin muvazaalı olduğu saptanarak yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik olmayıp birleşen dosyada davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği, hal böyle olunca istinaf edenin sıfatı ve istinaf sebepleriyle sınırlı yapılan değerlendirme sonucunda, davacı/birleşen dosyada davalı vekilinin sadece 8 ada 9 parsel yönünden istinaf isteminin kabulü ile hükmün düzeltilmesi suretiyle yeniden karar vermek gerektiği..."gerekçesiyle;
1-Davacı karşı davalı ...'nın istinaf talebinin kabulü ile,
... Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.11.2019 tarih, 2008/53 E. - 2019/242 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,
A.) Asıl dava yönünden ;
1-) a) Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 86 ada, 6 parsel sayılı taşınmaza yönelik açılan davanın reddine,
b) Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 8 ada, 9 parsel sayılı taşınmaza ilişkin davanın, vazgeçme nedeniyle açılmamış sayılmasına,
B.) Birleşen 2008/67 Esas - 2008/104 Karar sayılı dosya bakımından;
1-) Davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin davalarının kısmen kabulü kısmen reddi ile;
a) Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 27 ada, 1 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin tapu iptal - tescil ve tenkis davalarının reddine,
b) Muğla ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 103 ada, 72 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin tapu iptal - tescil ve tenkis davalarının reddine,
c) Muğla ili, ... ilçesi,...Mahallesi, 7 parsel sayılı taşınmaza ilişkin, davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin tapu iptali ve tescil davasının kabulü ile; dava konusu Muğla ili, ... ilçesi,...Mahallesi, 7 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptaline, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 06/07/2007 tarih, 2007/140 E. - 2007/157 K. sayılı ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 30/06/2015 tarih ve 2015/136 E. - 2015/140 K. sayılı veraset ilamlarında belirtilen oranlarda davacılar ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ... (1/7 pay), ölü davacı ... mirasçıları ... (1/28 pay), ... (1/28 pay), ... (1/28 pay), ... (1/28 pay) adına tapuya kayıt ve tesciline, kalan payların davalı ... (1/7 pay) üzerinde bırakılmasına,
d) Davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ölü davacı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'nin, Muğla ili, ... ilçesi,... Mahallesi, 86 ada, 6 parsel sayılı taşınmaza ilişkin sözleşmenin iptali davasının kabulü ile; ... Noterliği'nin 07/07/1995 tarih ve 2491 yevmiye nolu "düzenleme şeklinde ölünceye kadar bakma sözleşmesi"nin iptaline, istinaf başvurusunun HMK.nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleşen dosya davalısı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.
A. Temyiz Sebepleri
Davacı-birleşen dosya davalısı vekili; 07.07.1995 tarihli ölünceye kadar bakma sözleşmesinin, muris muvazaası tabanlı olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, ölünceye kadar bakma sözleşmesinde mahkemece yasa ve mevzuata aykırı bir durum tespit edilmediğini, iki tarafın bütün tanıklarının beyanlarına dikkat edildiğinde davacı ...'nın, babası/bakım alacaklısına ölünceye kadar ihtimamla bakıp tüm ihtiyaçlarını karşıladığını, diğer mirasçı çocuklarının ise hiçbir vefa ve minnet borcunu yerine getirmediklerini, hatta cenazesine bile bir kısım çocuklarının gelmediğini, bunca müsbet durumlar varken, bihakkın yerine getirilen bu bakıma rağmen, sözleşmenin muvazaa kastıyla yapıldığını iddia etmenin bir dayanağının olmadığını, muvazaa olabilmesi ihtimali için, bakım borçlusunun babasıyla ilgilenmemesi, bakım ve ihtiyaçlarını gidermeyip bakım alacaklısına gerekli özeni göstermeyip yokmuş gibi davranması hadiselerinin yaşanması gerektiğini, bakım alacaklısının da bakıma muhtaç yaşta ve sağlık durumunda olması gerektiğini, bakım alacaklısı murisin sözleşmenin yapıldığı 1995 yılında 88 yaşlarında, fıtık, prostat ve diğer yaşlılık hastalıkları, tansiyon, kollesterol, kalp rahatsızlığı ve böbrek rahatsızlığı benzeri hastalıkları olan, önceleri oldukça hasta olan eşinin vefatıyla yalnız kalan bakıma muhtaç bir insan olduğunu, davacının babasına bakmadığına dair bir menfi bir ifadesinin geçmediğini, on iki yıl boyunca diğer altı mirasçısının hiç ilgilenmediği murise sadece davacının bakıp onu gözetmesinin bir bedeli olması gerektiğini, tanıklardan hiçbirinin bakım sözleşmesinde geçen taşınmazın bağışlandığı halde muvazaalı olarak bakım sözleşmesi gibi gösterildiğine dair ve bakım olayının hiç bulunmadığına yönelik beyanda bulunmadıklarını, dava konusu etmekten vazgeçtikleri 8 ada 9 sayılı parsel sayılı taşınmaz hakkında husumetten ret kararı verilmesinin hatalı olup esasen konusuz kalması nedeniyle bu parsel hakkında karar vermeye gerek olmadığı şeklinde karar verilmesi gerektiğini, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı karar verildiğini belirterek; asıl davanın reddi ve birleşen dosyadaki talepler hakkında verilen kısmen kabul kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; asıl davada, ölünceye kadar bakma vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptal ve tescil, birleştirilen davada; muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde muvazaa nedeniyle ölünceye kadar bakma vaadi sözleşmesinin iptali ve tenkis istemlerine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.