MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2021/1049 E., 2024/120 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 27. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2015/375 E., 2020/378 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların mirasbırakanı ...'ın 06.11.2014 tarihinde öldüğünü, mirasbırakanın S.S.... Üretim ve Pazarlama Kooperatifi üyeliği hissesinin %50'sini davalı ...'a karşılıksız olarak devrettiğini, böylece davalının bu kooperatiften gelir etmesi dışında kooperatifin kurduğu ...aşımacılık Liman İşletmeleri ve Loj.Hiz. San. Tic. A.ş, ... İnşaat Malzemeleri Pazarlama ve Tic.A.Ş., ...eton Santralleri Sanayi ve Tic.A.ş. isimli şirketlerde pay sahibi olduğu, davalının mirasbırakana ait ...(...1) isimli gemiyi 01.11.2012 tarihinde üçüncü kişiye 550.000 USD'ye devrettiği ve satış bedelinin haksız olarak edindiği, davalının, mirasbırakan adına kayıtlı ...Sokak, ... Apartmanı, No:13 adresinde bulunan 2 normal, 1 dubleks dairenin kira gelirlerini aldığını ve terekeye iadesinin gerektiğini, ayrıca davalının...Çay Fabrikasına verilen ürün bedellerini aldığı, bahsi geçen tüm kazandırmaların terekeye iadesinin gerektiğini ileri sürerek mirasta denkleştirme olmadığı takdirde tenkis talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taleplerin davalıya yapılan karşılıksız kazandırmalar değil baba-oğul arasında yapılan bir ortaklık ilişkisi olduğunu, mirasbırakanın dava konusu kooperatife 1983 yılında üye olduğunu, davalı müvekkilinin ise 1989 yılında üye olduğunu, mirasbırakan ile davalı arasında iş ilişkisi olduğunu, mirasbırakanın 2013 yılından sonra yatalak olduğunu, geminin satılmasının 2012 yılında gerçekleştiğini, dava konusu Üsküdar'daki dairelerden birinde davacı ile annesinin ikamet ettiğini, kirada olan taşınmazların kirasını dava dışı mirasçı annenin aldığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılamaya göre; mirasbırakan ile davalı arasında iş ortaklığı bulunduğu, devirlere ve satışlara ilişkin kayıtların belgelendirildiği, dava konusu edilen S.S. ... Üretim ve Pazarlama Kooperatif hisselerini davalının bedelini ödeyerek aldığını, İmdat Gemicilik ve Sanayi Limited Şirketi'ne ait geminin satışının dava dışı bir şirkete bedeli karşılığında yapıldığı, dava konusu taşınmazların kira gelirine yönelik istemde ise taşınmazların davalı tarafından kullanılmadığı, davacının taleplerinin soyut ve dayanaktan uzak olduğu, denkleştirme ve tenkise tabi bir kazandırmanın bulunmadığı, mirasbırakanın saklı payın ihlal kastının bulunmadığı, gizli bağış işlemi de bulunmadığından tenkis isteminin de yerinde olmadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin mirasta denkleştirme ve tenkis isteğine ilişkin olduğu, dava konusu taleplerin mirasbırakan tarafından davalıya sağlararası kazandırma ile devredildiği ispatlanamadığı, tenkise konu tasarruf saptanamadığı, yine talep konusu edilen mirasbırakanın ölüm tarihinden sonra Üsküdar'da bulunan dairelerin kira bedellerinin ve mirasbırakana ait Rize'de bulunan çay bahçelerinden elde edilen gelirlerin denkleştirme konusu yapılmasının da mümkün olmadığı, İlk Derece Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde kazandırmaların bazılarının yanlış ifade edildiğini, taleplerinin mirasbırakanın sağlığında el konulan haklar (gemi satış bedeli) ve mirasbırakanın ölümünden sonra mirasçı tarafından el konulan haklar (kira ve ürün bedeli) olduğunu, taleplerin denkleştirme konusu olmadığı ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 76. maddesi gereğince hukuki sebebi tayin etmenin Mahkemenin görevinde olduğu, Mahkemece taleplerinin 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 637. maddesine göre değerlendirilmesi gerektiğini, davalının gemi bedelinin mirasbırakana ödediğini ispatlayamadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının müvekkili lehine bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, mirasta denkleştirme olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.03.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.