MAHKEMESİ: Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/2706 E., 2024/758 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Kayseri 11. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2022/150 E., 2023/336 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemiyle temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili özetle; 19.04.2021 ve devamında davalıya yapılan pay devrine ilişkin işlemlerle müvekkilinin ön alım hakkının doğduğunu, 19.04.2021 tarihli ilk devir işleminin trampa gösterilmesinin muvazaalı olduğunu, ön alım hakkının engellenmeye çalışıldığını ileri sürerek trampa da dahil olmak üzere tüm devir işlemlerinin tamamı için müvekkilinin paydaş olduğu 716 ada 180 parseldeki ön alım hakkından kaynaklanan payın iptali ile müvekkili adına tescili istemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili özetle; 19.04.2021 tarihli trampanın muvazaalı olmadığını, trampa nedeniyle ön alım hakkının kullanılamayacağını ayrıca dava konusu taşınmazda fiili taksim olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 19.04.2021 tarihli devir işleminin trampa olduğu, trampanın muvazaalı olduğu iddiasının kanıtlanamadığı, trampada ön alım hakkının kullanılamayacağı ancak diğer devirlerin satış olduğu ve ön alım isteminin kabulü için gerekli diğer koşulların da oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili; 19.04.2021 tarihli trampa ile payını devreden dava dışı ...'nın daha sonra 02.06.2021 tarihli satış işleminde bedel karşılığı hissesinin bir kısmını davalıya satmasının 19.04.2021 tarihli trampanın muvazaalı olduğunu kanıtladığını, ayrıca Kayseri'de yaşamayan ...'nın dava konusu değerli taşınmaz karşılığında değersiz, paylı ve şehir dışında bir yer almasını gerektirecek hiçbir makul gerekçesinin olmadığını, para almak yerine trampa yapmasının mantıksız olduğunu, takas edilen taşınmazların denk olmadığını, değerleri arasında çok fark olduğunu, davalının trampadan sonra taşınmazdan başka paylar da satın alarak ortaklığın giderilmesi davası açmasının ve paydaşların dahil olduğu Whatsapp grup yazışmalarının, trampanın muvazaalı olduğunu kanıtladığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
2.Davalı vekili özetle; ilk devrin trampa olması ve trampanın muvazaalı olduğunun kanıtlanamaması nedenleriyle ilk trampa ile paydaş olan davalı aleyhine sonraki satışlar gerekçe gösterilerek ön alım hakkının öne sürülemeyeceğini, dolayısıyla davanın tümden reddi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ilk devir işleminin trampa olduğu, trampada muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı, yapılan ilk trampa işlemi ile artık paydaş olan davalıya karşı sonraki satışlar nedeniyle ön alım hakkının kullanılamayacağı, kaldı ki davacı tanığının fiili taksimi doğrular nitelikte beyanlarda bulunduğu, bu nedenlerle davanın tümden reddinin gerektiği belirtilerek davacının istinaf başvurusunun esastan reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf başvurusundaki gerekçelerin yanı sıra davalının dahi davacının taşınmazı tek başına kullandığını kabul etmesi karşısında Bölge Adliye Mahkemesinin fiili taksime ilişkin değerlendirmelerinin kabul edilemez olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ön alım hakkından kaynaklanan tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190, 369, 370 ve 371. maddeleri, ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6, 732 ve devamı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine,
Yargıtay duruşma vekalet ücreti 28.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.03.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.