MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/91 E., 2025/174 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin murisi ..... 03.11.1987 tarihinde vefat ettiğini, 44... parselde bulunan gecekondu için kendisine 21.01.1987 tarihli tapu tahsis belgesi verildiğini, 1999 depreminde bu evin hasar görerek yıkıldığını, taşınmazın .. Belediyesinin imar uygulaması ile 7 adet parsele bölündüğünü, tahsis şerhinin ifrazla oluşan taşınmazlardan 56 13... parsel sayılı taşınmaza taşındığını, oradan da 56 21... numaralı parsele taşındığını ileri sürerek, tahsis miktarı oranına göre belirlenen hissenin iptali ile müvekkilleri adına miras payları oranında tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 44... parsel sayılı taşınmazın 289 m²'lik kısmı için... adına tapu tahsis belgesi düzenlenerek tapu kütüğüne şerh verildiğini, fakat bu taşınmaz üzerinde ....... fiili tasarrufuna rastlanmadığından 2002 yılında Belediyece imar uygulaması yapılarak yeni oluşan 56 21... parsele taşındığını, bu imar uygulamasına karşı herhangi bir idari dava açılmadığını, daha sonra bu parseller üzerindeki tapu tahsis şerhlerinin de terkin edildiğini, geçerli bir tapu tahsis belgesinin kalmadığını, şuyulandırma sonucu oluşan parsellerin ticaret alanında kaldığını, tapu tahsis belgesine dayanan tapu iptali ve tescil isteminin koşullarının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemenin 13.09.2022 tarihli, 2022/14 Esas, 2022/192 Karar sayılı ilâmı ile ''tapu tahsis belgesinin hukuki yönden geçerliliğini koruduğu, davacıların murisine tahsis edilen yerin miktarının 289 m² olduğu, davacıya ait olan binanın isabet ettiği parselin onaylı imar planına göre "konut" alanında kaldığı ve imar planının da hâlen geçerli olduğu, davacının arsa bedelini ödediği, tescil isteğinin kabulü için yasal koşulların oluştuğu'' gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, 56 21... parselin 289 m²'lik bölümünün Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacıların veraset ilâmındaki payları oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 13.09.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.
2. Dairemizin 18.05.2023 tarihli, 2023/1779 Esas ve 2023/2665 Karar sayılı ilâmında; "1. UYAP sistemi üzerinden yapılan tetkikte; dava konusu 56 21... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının pasif olarak göründüğü tespit edilmiştir. Hemen belirtilmelidir ki, ancak aktif tapu kayıtları üzerinden işlem yapma olanağı vardır. Bu nedenle Mahkemece; aktif tapu kaydının getirtilmesi ve bu tapu kaydı üzerinden karar verilmesi gerekirken işlem yapma imkanı olmayan pasif tapu kaydı üzerinden infaza elverişli olmayacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
2. Kabule göre de; bozma ilâmına uyulmasına rağmen, bozmaya uymakla kazanılmış olan usulü kazanılmış hak ihlal edilmek suretiyle bozma gerekleri yerine getirilmeden karar verilmesi de isabetsiz olmuştur. Taşınmazda imar uygulaması sırasında yapılan DOP oranı kesintisi araştırılarak bu oran gözetilmek suretiyle hüküm kurulmamıştır. Dava konusu 56 21... parsel sayılı taşınmazın yüzölçümünün 477, 91... olduğu dosya içerisinde yer alan tapu tahsis belgesine göre 289 m²'lik kısım için davacılar murisine tapu tahsis belgesi verilmiş olduğu anlaşıldığından bilirkişiden rapor alınarak tahsis miktarından DOP indirimi yapıldıktan sonra kalan miktarın davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmesi gerekirken tahsis miktarından DOP kesintisi yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
3. Ayrıca davacıların dava konusu taşınmazda paydaş kılınması gerekirken çekişmeli taşınmazın ifraz edilecek gibi çelişkili biçimde hüküm kurulması da doğru olmadığı gibi davanın tamamen kabul edildiği hâlde kısmen kabul kararı verilerek, yargılama giderlerinin de buna göre hükmedilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Yargıtay bozma ilâmı doğrultusunda, dava konusu taşınmazın aktif tapu kayıtları ve DOP kesintisinin celp edildiği bilirkişilerden rapor alındığı, tahsis miktarından DOP indirimi yapıldıktan sonra kalan miktarın hesaplandığı" gerekçesiyle
"1- Davanın kısmen kabulü ile 65 37... parselin 220,16 m²'lik bölümünün Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile aşağıda belirtilen miktarlarda davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline
... için 5504/47974 hisse (55, 04... )
... için 8256/47974 hisse (82, 56... )
... için 8256/47974 hisse (82, 56... )
2-Dava konusu olan ...... ili, ... ilçesi, .... Mahallesi, 6537 ada, 1 parselin geriye kalan 29957/47974 hissesinin (259, 57... )
Maliye Hazinesi adına kaydının devamına," karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... Hazinesi vekili temyiz dilekçesinde;
a. Hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesinin bulunmadığını,
b. Tahsise konu alanın imar uygulaması sonucu imar planında ticaret alanında kaldığını,
c. Tahsise konu arsa bedelinin ödendiğinin, ödeme yapılan kurumca teyit edilmemesi sebebiyle net olarak tespit edilmediğini,
d. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, beyan etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 hükmü atfıyla uygulanmasına devam olunan Mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi ile 439/2 hükmünde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.