MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/2195 E., 2025/797 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı ... .....b vekili ile bir kısım davalılar tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... ili, Merkez ilçesi, ..... 1 ....... Mahallesi 17 76... parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın aynen taksim suretiyle giderilmesi, mümkün olmadığından satış sureti ile giderilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz ile ilgili olarak ortaklığın satış sureti ile giderilmesini, ortaklığın satış suretiyle giderilmesine ilişkin dava açıldığına dair şerhin tapu kaydına yazılmasını istediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın imar palanında sit alanında kaldığını belirterek taksim ya da satış yoluyla ortaklığın giderilmesini talep etmiştir
3. Davalı ... vekili duruşmalardaki beyanlarında özetle; taşınmazların taksim sureti ile mümkün değil ise ortaklığın satış sureti ile giderilmesini talep etmiştir.
4. Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ....... .... vasisi olan ... duruşmalardaki beyanlarında özetle; dava konusu taşınmazın değeri nispetinde satılmasını ve hisselerine düşecek paranın kendilerine ödenmesini ve bir itirazlarının olmadığını belirtmişlerdir.
5. Davalılar ........................... duruşmalardaki beyanlarında özetle; davayı kabul ettiklerini, ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep ettikleri belirtmişlerdir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 15.01.2015 tarihli ve 2012/1036 Esas, 2015/45 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 27.10.2021 tarihli ve 2021/525 Esas, 2021/2399 Karar sayılı ilâmı ile doğru şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken, yargılamaya devamla davanın kabul edilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davalılar ..., kendi adına ve ...'e veaseyeten ... temyiz başvuru dilekçesinde özetle; muris ... ..... taşınmazı üzerindeki muhdesatla ...............aldığını, muhdesat değerlendirilmeksizin satış kararı verildiğini, muris ... ............ adına taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde muhdesat şerhi olduğunu, bu muhdesatın da değerlendirilmediğini, ... vasisine dava dilekçesi, tensip zaptı ve diğer evrakların usulüne uygun tebliğ edilmediğini, aynen taksim mümkün olduğu hâlde umuma açık satışa karar verildiğini, arabuluculuk süreci yürütülmediğini, taraf teşkilinin sağlanmadığını, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin yanlış hesaplandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz başvuru dilekçesinde özetle; muris ..................mirasçısı olduğunu, muhdesat iddiasının bulunduğunu, dava açılması için süre verilmediğini, bilirkişi raporlarının tebliğ edilmediğini, taşınmazın olduğu bölgede imar çalışması yapıldığını, yeniden keşif yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri hâlinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi hâlinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.
Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması hâlinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dâhil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.
Somut olaya gelince; keşif esnasında Mahkemece taşınmazda 5 adet yığma kargir bina olduğunun gözlemlendiğinin zapta geçildiği, tapu kaydının beyanlar hanesinde de muhdesat şerhlerinin olduğu, bilirkişi raporlarının ise taraflara tebliğ edilmediği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Mahkemece, bilirkişi raporlarının taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek, muhdesatın her biri için taraflardan beyanları sorularak, muhdesatlara ilişkin çelişki veya itiraz olduğu takdirde taraflara muhdesatın aidiyeti davası açmak üzere süre ve imkân tanınması, bundan sonra tapu kaydının beyanlar hanesindeki muhdesat şerhlerinin de göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekirken bu husus atlanarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar ..., kendi adına ve ...'e veaseyeten ... ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
23.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.