MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/973 E., 2025/1912 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kavak Asliye Hukuk Mahkemesi
EK KARAR TARİHİ : 28.02.2025
SAYISI : 2023/281 E., 2025/23 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; dava konusu 2 37... parsel sayılı taşınmazın ½ payının 19.07.2022 tarihinde 2.000,00 TL’ye davalıya satıldığını ileri sürerek ön alım hakkı uyarınca davalıya ait payın iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu payların 200.000,00 TL’ye satın alındığını, taşınmazda fiili taksim bulunduğunu, rayiç bedelin depo edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazda fiili taksim bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine; 28.02.2025 tarihli ek karar ile de davacılar vekilinin miktar itibariyle kesin karara yönelik istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına ve ek kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacılar vekilinin ek karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazda fiili taksim bulunmadığına yönelik itirazlarını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
25.12.2025 tarihinde yürürlüğe giren 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un (7571 sayılı Kanun) 36. maddesi ile değişik 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK'nin) "Kullanılması" kenar başlıklı 734/2 hükmü şöyledir: "Dava konusu payın rayiç bedeli hâkim tarafından gecikmeksizin belirlenir. Ön alım hakkı sahibi, belirlenen rayiç bedel ile alıcıya düşen tapu giderlerini nemalandırmak üzere hâkim tarafından belirlenen yere verilen kesin süre içinde nakden yatırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, verilen kesin süre içinde yerine getirilmezse ön alım hakkı sahibi adına payın tesciline karar verilemez. Yatırılan bedel, hükmün kesinleşmesi üzerine nemalarıyla birlikte ilgilisine ödenir."
7571 sayılı Kanun ile TMK'ye eklenen geçici 1/2 hükmü ise şöyledir: "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 4721 sayılı Kanunun 734. maddesinde yapılan değişiklikler, bu değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalar hakkında da uygulanır."
7571 sayılı Kanun ile TMK'nin 734/2 hükmünde yapılan değişiklikle ön alım bedelinin, ön alım hakkına konu payın hâkim tarafından belirlenecek rayiç bedeli ile alıcıya düşen tapu giderlerinden ibaret olduğu hüküm altına alınmış; bununla birlikte; 7571 sayılı Kanun ile TMK'ye eklenen geçici 1/2 hükmünde, TMK'nin 734/2 hükmünde yapılan bu değişikliğin, değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davalarda da uygulanacağı öngörülmüştür.
Somut olayda; 19.07.2022 tarihli satışa yönelik ön alım hakkı kullanılmış, İlk Derece Mahkemesinin taşınmazda fiili taksim yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik kararının istinaf edilmesi üzerine İlk Derece Mahkemenin 28.02.2025 tarihli ek kararı ile istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi ise ek karara yönelik davacı itirazlarını esastan reddetmiştir. Ne var ki, davaya konu resmî senet incelendiğinde satış bedelinin 2.000,00 TL olduğu, ancak Mahkemesince yapılan keşif sonrası dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ön alıma konu payın dava tarihi itibariyle değerinin 85.586,90 TL olduğu bildirilmiştir.
O hâlde, yukarıda değinilen kanuni değişiklik uyarınca dava değeri 85.586,90 TL olup İlk Derece Mahkemesinin karar tarihi itibariyle istinaf kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin üzerinde bulunduğundan hükmün bu nedenle bozulması ve dosyanın istinaf incelemesi yapılmak üzere Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
19.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.