MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/801 E., 2024/2037 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sarıkamış 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/15 E., 2022/371 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 1 48... parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında davalı adına tespit görüp tescil edildiğini, yapılan tespitin hatalı olduğunu, taşınmazın müvekkiline babasından kaldığını ve 50 yılı aşkın süredir malik sıfatıyla zilyet olduğunu, taşınmaz üzerinde müvekkiline ait kargir ev bulunduğunu belirterek; taşınmazın davalı adına olan kaydının iptali ile müvekkili adına tescilini, Mahkeme aksi kanaatte ise taşınmazın üzerindeki yapıların muhdesat olarak müvekkili adına tespit ve tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; davaya konu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini, yapıların davacıya ait olduğu hususunu da kabul etmediklerini belirterek; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Dava konusu yerin tapu kaydı ve kadastro tutanağı incelendiğinde kargir ev ve arsası olarak tespit gördüğü, inşaat bilirkişisinin raporunda da taşınmaz üzerindeki mevcut yapıların belirlenen yaşları dikkate alındığında dava konusu muhdesatların kadastro çalışmaları öncesinde de mevcut olduğu, her ne kadar ... Milli Emlak Şefliğince bölgede yapılan kamulaştırma çalışmaları sebebiyle dava konusu taşınmazın ...Santrali (HES) kapsamında ve baraj suları altında kalacak yerlerden olmadığı bildirilmiş ise de tapuda Hazine adına kayıtlı taşınmazlar için kamulaştırma davaları açılmadan da kamulaştırma işlemlerinin yapıldığı bilinmekle birlikte Kadastro Kanununun 19. maddesi uyarınca taşınmazın üzerinde malikinden başka bir kimseye ait olan muhdesatın meydana getirenin tespiti ve tutanağın, kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesini talep edilebileceği göz önünde bulundurularak davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, mahallinde dinlenen hükme esas alınan mahalli bilirkişilerin ve tanıkların beyanlarından, dava konusu yapıların dava dışı ... .... tarafından meydana getirilerek davacı ...'a sattığı anlaşıldığından davanın muhdesat aidiyetinin tespiti talebi yönünden kabulüne, ıslah ile davaya muhdesat aidiyeti yönünden devam edilmiş olduğundan tapu iptal ve tescil talebi yönünden davanın reddi..." gerektiği gerekçesiyle; davacının dava konusu taşınmaza ilişkin tapu iptal ve tescil talebinin feragat nedeniyle reddine, davacının taşınmazın üzerindeki muhdesatlara ilişkin talebinin kabulü ile ... ili, ... ilçesi, ... Köyü, 1 48... parsel sayılı taşınmazın üzerinde bilirkişi raporunda belirtilen "ev ve ahır" olarak gösterilen yapıların davacı ... tarafından meydana getirildiğinin tespitine, tespit edilen muhdesatların kadastro tutanağı ile tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerhine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eldeki davanın ancak ortaklığın giderilmesi davası ya da kamulaştırma davası bulunması hâllerinde açılabileceğini, baraj suyu altında kalabilecek yerlerden olmadığını, Mahkemece varsayımsal olarak "dava açılması yoluna gidilmeksizin de kamulaştırma işlemi yapılabileceği" gerekçesiyle hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, hukuki yarar yokluğundan davanın reddedilmesi gerektiğini, mahalli bilirkişilerce taşınmazın mera vasfında olduğu belirtilmiş olmakla meraların işgali suç olduğundan meradaki muhdesata yasallık sağlayacak şekilde karar verilmesinin hatalı olduğunu, bu yönüyle bilirkişi raporlarının da eksik ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, tapu iptal ve tescil talebinin reddedilmesine rağmen müvekkili Hazine lehine vekâlet ücreti takdir edilmediğini belirterek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, muhdesat aidiyeti istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle davalı tarafça istinafa konu edilmemiş olan vekâlet ücretine ilişkin itirazın temyiz incelemesinde de ileri sürülemeyeceği gözetilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunun 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.