(474 S. K. m. 2) (1918 S. K. m. 1/E)
Dava: Toplu kaçakçılık suçundan sanıklar Ali Rıza ve altı arkadaşı haklarında yapılan duruşma sonunda; sanıklardan Tevfik, Necip, Mustafa ve Mehmet'in beraatlarına, diğer sanıklar; Ali Rıza, Mustafa Remzi ve Fahri'nin mahkumiyetlerine dair İzmir üçüncü Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 4.2.1982 tarihli hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, mahkum olan sanıklar ile müdahil Hazine vekilleri tarafından süresinde istenilerek, depo paralan ile şartı yerine getirilen ve temyiz eden sanıklar yönünden duruşmalı inceleme isteğinde bulunulan dava evrakı C. Başsavcılığı'nın bozma isteyen 5.7.1983 tarihli tebliğnamesiyle daireye verilmekle, tayin olunan cezaların nevi ve miktarı itibarıyla istek yerinde görüldüğünden, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak icrasına istem gibi karar verildikten, Yargıtay C. Başsavcısı Yardımcısının düşüncesi alındıktan ve sanıklar A. Rıza, M. Remzi, Fahri vekilleri, sanık Fahri vekili ile hazır bulunan sanık Ali Rıza savunmalarını yaptıktan sonra; dosyadaki kağıtlar okunarak, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçe ve takdire göre müdahil vekilinin sanık Tevfik, Necip, Mustafa ve Mehmet ile ilgili yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle adları geçen sanıklar haklarındaki beraat hükmünün onanmasına,
Sanık Ali Rıza, Mustafa Remzi ve Fahri vekillerinin ve müdavinin bu sanıklarla ilgili temyizlerine gelince: İzmir Ticaret Sicilinin 36316/K. 722 sicil numarasında kayıtlı İzmir Tersanesi Gemi İnşaat ve Demir İmalat Anonim Şirketi unvanı ile her türlü deniz vasıtaları, gemi, tanker, feribot, römorkör, motorlu veya motorsuz araçları inşa etmek, onarmak, satmak vs. maksat ve mevzuunda kurulmuş olan şirket, kuruluş amacında sarf etmek üzere;
1.11.1969 gün ve 13340 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan, uzun vadeli kalkınma planı göz önünde bulundurularak, sıfır gümrükle ithal hakkı tanıyan 6/12585 sayılı kararnameden yararlanarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğünün 474/860 sayı ve 3.3.1975 günlü bağışıklık belgesi ile;
11.6.1976 gün ve 1384 sayılı ithal müsaadesine müsteniden;
5380 sayı ve 25.11.1976 gün ve aynı müsaade ile 4681 sayı ve 1.11.1976 günlü giriş beyannameleri ve gemi sanayinin geliştirilmesi için ithal edilecek malzemelerin muafiyetine ilişkin 15.1.1975 gün ve 15119 sayılı Resmi Gazete ile yayınlanan 7/9245 sayılı kararnameden istifade suretiyle 15.10.1975 gün ve 2158 sayılı ithal müsaadesine müsteniden; 4517 sayı ve 21.10.1975 gün, 6.5.1975 gün ve 725 sayılı ithal müsaadesine müsteniden, 3601 sayı ve 28.8.1975 günlü giriş beyannameleri ile toplam 15.371.850 kilogram 73.13 gümrük tarife pozisyonlu demir veya çelikten kaplamasız gemi saçı ithallerini gümrük vergisiz olarak gerçekleştirmiştir. ....Şirketi'nin bu suretle yatırım ve teşvik kararnameleri çerçevesinde ithal ettiği anlaşılan saçlardan bir kısmını tahsis gayesi dışında, yurt içinde muhtelif firmalara sattıklarının tespiti üzerine şirket hissedarı ve yöneticileri hakkında 1918 sayılı Yasaya muhalefetten dava açılmıştır.
Konu ile ilgili 474 sayılı Yasanın 2. maddesinde belirtildiği üzere uzun vadeli kalkınma planı hedefleri gözetilerek gümrük tarife cetvelinde gerektiğinde ülke ekonomisine en etkin şekilde ve süratle değişiklik yapma hususunda Bakanlar Kuruluna yetki vermiştir.
Gümrük tarife cetvelinde değişiklik yapan yatırım sektörüne teşvik tedbirlerinden biri olan gümrük vergisinden muafiyet tesis eden ve tahsis gayesini belirten kararnamelerin dayanağı 474 sayılı özel yasadır.
Bu nitelikleri itibariyle Bakanlar Kurulu kararnameleri ile tanınan muafiyetin özel yasaya göre verildiğini kanuna uygun olarak çıkarılan kararnameler uyarınca sıfır gümrüklü ithal olunan saçın ancak ithalcisi tarafından ve amacında kullanılabileceği ve gerek gümrük yasası ve gerekse ithal rejimi kararı, ithal yönetmeliği ve konu ile ilgili tebliğde belirtilen süre içinde satılması veya devrinin mümkün olmadığının kabulü zorunlu bulunmaktadır.
Sanıkların safahattaki anlatımları, mevcut belgeler ve bilirkişi raporlarına nazaran, şirket yetkilileri olan sanıkların teşvik tedbirleri kararnamelerine dayanarak ithal ettikleri saçları ancak teşvik gayesi için kullanabileceklerini bildikleri halde ve ilgili mercilerden gerekli izni almadan gümrük vergisinden muafen ithal ettikleri gemi saçından bir kısmını satmış bulunmaları muvacehesinde, eylemde 1918 sayılı Yasanın 1/E maddesinde yazılı unsurların varlığını kabul etmek gerekmektedir.
Bu itibarla;
Yapılan yargılamaya, toplanan deliller karar yerinde incelenip sanıkların suçunun sübutu kabul, olay niteliğine, soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir edilmiş, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş hükümde aşağıda gösterilen sebepler dışında bir isabetsizlik bulunmamış olduğundan müdahil ve sanıklar vekillerinin gerek temyiz dilekçelerinden ve gerekse sanıklar vekillerinin duruşmalı inceleme sırasında ileri sürdükleri suçun sübutuna, vasfına, noksan incelemeye ve sair hususlara değinen iddia ve savunmaları yerinde görülmemiştir. Ancak:
I - İddianamedeki tavsif, oluş ve kabule nazaran iki ayrı kararnameye müsteniden alınan ithal müsaadeleri ile gerçekleştirilen ithallerle ilgili eylemin birden fazla suçu oluşturup, oluşturmayacağı karar yerinde tartışılıp, açıklanmadan yazılı olduğu üzere hüküm kurulması,
II - Dosyada mevcut sarf belgelerine. göre eksik yargılama giderine hükmolunması yasaya aykırı,
III - Hüküm kurulduktan sonra 22.1.1983 tarihinde yürürlüğe giren 2788 sayılı Yasanın 2. maddesi ile değişen 647 sayılı kanunun 5/6. maddesi 300 lira 1 gün üzerinden hapse çevirme esasını getirmesi ve TCK. nun 2. maddesi uyarınca bu değişikliğin sanıklar lehine uygulanması gerekmesi,
Sonuç: Bozmayı icap ettirmiş, müdahil ve sanıklar vekillerinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görülmüş olduğundan hükmün kısmen istem gibi BOZULMASINA, depo paralarının geri verilmesine 19.10.1983 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy