(2860 S. K. m. 29/2) (3294 S. K. m. 8/c)
Dava: 2860 sayılı Kanuna muhalefetten sanık, Ali hakkında yapılan duruşma sonunda, hükümlülüğüne dair, Urla Sulh Ceza Mahkemesinden verilen 30.12.1993 tarihli hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, sanık vekili tarafından süresinde istenilerek; dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın onama isteyen 9.9.1994 tarihli tebliğnamesiyle Daireye verilmekle, dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: U. İmam Hatip Lisesi Yaptırma ve Yaşatma ve Öğrencileri Koruma Derneği ikinci başkanı olan sanık hakkında, izinsiz kurban derilerini toplayarak 2860 sayılı Kanunun 29. maddesine muhalefetten dava açılmış, savunmasında (kendisinin gezerek deri toplamadığını, vatandaşların kurban derilerini bizzat getirerek Derneğe hibe ettiklerini) bildirmiştir.
Müdahil Türk Hava Kurumu (THK), 2908 sayılı Dernekler Kanununa tabi özel hukuk tüzel kişisi olup, 5 Ağustos 1925 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu yararına çalışan dernekler arasına alınmış ve 2908 sayılı Kanunun 71/2. maddesinde de Türk Hava Kurumu'nun, Bakanlar Kurulunca onaylanmış Tüzüğüne ve Kanunların verdiği görev ve yetkilere göre teşkilatlanıp yönetileceği belirtilmiştir.
Kurban derisi, bağırsak, fitre ve zekat zarfı dağıtmak suretiyle yardım toplama tekelini THK. na veren ve toplanan gelirin paylaşılması ile usul ve esaslarını düzenleyen 2860 sayılı Yardım Toplama Kanununun 21, 22, 23. maddeleri ile bunlara muhalefetin müeyyidesi olan aynı Kanunun 29/2. madde fıkrası, sonradan yürürlüğe giren 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanununun 10. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de,
14.6.1986'da yürürlüğe giren 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu amacına ulaşabilmek için, 7. maddesi ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarını oluşturmuş ve 8/c madde bendi ile de gelir kaynaklarına kurban derisi, bağırsak, fitre ve zekat zarfını katarak 2860 sayılı Kanunun kaldırılan 21-23. maddelerindeki hükümleri buraya aktarmıştır.
Söz konusu 3294 sayılı Kanunun, Vakfın gelirleri başlığında 8/c madde bendinde aynen: Her nevi fitre, zekât, kurban derileri ve bağırsak yardımlarından (Bu bende göre elde edilecek nakdi ve ayni gelirin toplanması ve Türk Hava Kurumu, Türkiye Kızılay Demeği, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, Diyanet Vakfı ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları arasında paylaştırılması usul ve esasları bir yönetmelik ile düzenlenir) hükmü getirilmiştir.
İşte bu hükme dayanılarak Yardım Toplama Kanununun Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinde gerekli düzenleme yapılarak, yardım toplama yetkisi il ve ilçelerde Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına verilmiş, nihayet bundan sonra ve son kez 2 Mayıs 1992 günlü Resmi Gazete'de yayınlanan Yardım Toplama Kanununun Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bazı Maddeler Eklenmesine Dair Yönetmeliğin 12. maddesi ile Kurban derisi ve bağırsak toplama ile fitre ve zekât zarfı dağıtmak suretiyle yardım toplama yetkisi yeniden Türk Hava Kurumu'na verilmiştir.
Bu yönetmelik dayanağını, 3294 sayılı Kanunun 8/c madde bendinden almıştır. Bunda hiçbir duraksama yoktur. Nitekim aynı Yönetmelik ile değişik ve gelir dağılımını düzenleyen 18. madde içeriği de bu hususu doğrulamaktadır.
Sanığın ve ikinci başkanı olduğu derneğin yardım toplama hususunda almış olduğu herhangi bir izinleri de yoktur.
Yurttaşların kendiliğinden kurban derilerini sanığın yönetici olduğu derneğe getirmeleri ve derneğin veya sorumlusunun bunları kabul etmesi de toplama niteliğindedir.
İzah olunan ve tespit edilen bu durumlar karşısında, muhalefet edilen yönetmeliğinin yasaya dayalı olarak çıkarıldığı ve yasaya aykırı davranışın da müsnet suçu oluşturduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Yapılan duruşmaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA, 06.12.1994 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy