(1918 S. K. m. 1, 27, 49) (647 S. K. m. 5)
Dava: 1918 sayılı kanuna muhalefetten sanıklar Kenan ve arkadaşları haklarında yapılan duruşma sonunda: sanıklardan Osman ve Necmiye'nin beraatlarına diğer sanıkların hükümlülüklerine dair T. Ağır Ceza Mahkemesinden verilen 23.6.1999 tarihli hükmün Yargıtay'ca incelenmesi müdahil idare vekili ve sanıklar Ayhan ve Kenan vekilleri tarafından süresinde istenilerek sanık Kenan vekili yönünden süresinden sonra duruşmalı inceleme isteğinde bulunulan dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığı'nın onama ve bozma isteyen 14.10.1999 tarihli tebliğnamesiyle daireye verilmekle dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: I- Yapılan duruşmaya toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, gösterilen gerekçeye ve takdire göre müdahil idare vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, sanıklar Osman ve Necmiye'nin beraatlarına ilişkin hükmün istem gibi ONANMASINA,
II- Sanıklar Kenan ve Ayhan vekilleri ile, müdahil idare vekilinin bu sanıklara yönelik temyizine gelince;
Sanık Kenan vekilinin temyiz süresi içinde verdiği süre tutum dilekçesinde duruşma isteği bulunmadığı cihetle, yasal süresinden sonra 17.8.1999 günlü duruşma isteğinin reddine karar verilerek yapılan incelemede,
1- İddianamede gösterilmediği halde, ek savunmaları alınmadan 1918 sayılı yasanın 33/son maddesinin sanıklar aleyhine uygulanması,
Gümrük Muhafaza Müdürlüğüne 4.7.1991 günü yapılan ihbarda Yılmaz Yağ firmasınca yurtdışından getirilerek bilahare ithal işlemleri yapılmak üzere kendilerine yediemin olarak verilen ham yağın depolarında bulunmadığının belirtilmesi üzerine yapılan incelemede, Yılmaz Yağ firmasına 1.056.820 kilogram yağ teslim edildiği halde firma depolarında az miktarda yağ olup 1020 ton ham ayçiçek yağının mevcut olmadığı tespit edilerek konunun idarece Cumhuriyet Savcılığı'na intikal ettirildiği ve hazırlık tahkikatı sırasında 27.9.1991 günlü dilekçe ile Cumhuriyet Savcılığı'na müracaat eden ...A.Ş.nin de 1955,19 ton ham ayçiçek yağının işlenip tekrar ihraç edilmek kaydıyla firmalarınca yurda getirilerek 3.6.1991 günlü protokolle ...Yağ firmasına yediemin olarak bırakıldığını ancak sanık Kenan'ın bu yağı iç piyasada sattığını bildirdiği ve iddianame ile de müşteki ...A.Ş. tarafından ithal edilen 1955,19 ton ham ayçiçek yağının ithal işlemleri bilahare yapılmak üzere Yılmaz Yağ firmasına yediemin olarak bırakıldığı, ancak ithal işlemleri yapılmadan işlemek suretiyle iç piyasaya sürüp elden çıkardıklarından bahsedilmekle birlikte, Yılmaz Yağ firması ithalatı ile ilgili olarak düzenlenen 4.7.1991 günlü olay tutanağı ve kaçak eşyaya mahsus tespit varakasından da söz edilerek kamu davası açıldığı ve mahkemece de gerekçeli kararda müşteki ... firması yağlarının kaçağa sarf edildiği kabul edilmekle birlikte ... Yağ firmasının ithal ettiği 1.056.820 kilogram yağın gümrüklenmiş değeri cezaya esas alınarak hükmün karıştırıldığı gözetilerek, öncelikle iddianame ile her iki ithalat bakımından dava açılıp açılmadığı ya da hangi ithalat için dava açıldığı hususları Cumhuriyet Savcısı'na açıklattırılıp, ...Yağ firmasının 27.5.1991/70 gün ve sayılı deniz manifestosu ile yurda getirdiği ham ayçiçek yağları yönünden iddianamede dava bulunmadığının anlaşılması halinde bu konuda açılmış başka bir dava olup olmadığı araştırılarak varsa bu dosya ile birleştirilmesi, yoksa dava açtırılıp, Tekfen A.Ş. ithalatı ile ilgili tüm belgeler ve eklerinin de Gümrük İdaresinden getirtilerek dosyaya eklenmesi, her iki ithalata konu yağların konulduğu Yılmaz Yağ firması depolarının hangileri olduğu tespit edilip, bu depoların Gümrük Kanununda belirtilen fiktif antrepo veya sundurma niteliğinde olup olmadığının da saptanması ve fiktif antrepo olduğu anlaşıldığında gerek ... ve gerekse ... firmalarına ait antrepoya giriş beyannameleri varsa, kati veya geçici giriş beyanname ve eklerinin ilgili Gümrük Müdürlüğünden getirtilerek hasıl olacak sonuca ve sanıkların olaydaki fonksiyonlarına göre hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi,
Kabul ve uygulamaya göre de;
2- Olay tutanağı ve idarece düzenlenen 5.7.1991 günlü müdahale müzekkeresine göre, depolarda bir miktar yağın mevcut olduğu ve 1020 ton yağın kaçağa sarf edildiği gözetilmeden, 1.056.820 kilogram yağın gümrüklenmiş değerinin cezaya esas alınması,
3- Ele geçmeyen dava konusu yağların müsadere edilememesi nedeniyle, 1918 sayılı yasanın 27/5 maddesi uyarınca gümrüklenmiş piyasa değerinin dört mislinin hükmolunan cezaya ilave edilmesi gerektiği düşünülmeden tazmini ağır para cezasının eksik tayini,
4- Gümrük İdaresince düzenlenen 4.7.1991 günlü ihbar tutanağına nazaran, Yılmaz Yağ firmasınca ithal edilen 1056 ton ham ayçiçek yağının firma depolarında bulunmadığının sanık Ayhan tarafından ihbarı üzerine olaya el konduğu anlaşıldığına göre, anılan sanık hakkında 1918 sayılı yasanın 49. maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,
5- Müsaderesine karar verilmeyen yağların CİF değerinin tayin olunan cezaya ilavesi suretiyle yapılan hesap sonucu faizli nispi vekalet ücretine hükmolunması,
6- Sanıkların tazmini para cezasını ödemede acizleri halinde çevrilip çektirilmesi gereken hapis cezalarının, hükmolunan para cezası sanık adedine bölünüp, bulunacak miktarlar üzerinden ayrı ayrı gün olarak gösterilmesi gerekirken, para cezasının tamamı üzerinden tek bir gün tayini ve bu şekilde yapılan uygulamada da 1.155.064 gün yerine yazılı şekilde eksik gösterilmesi,
Yasaya aykırı ve;
7- Hükümden sonra 1.8.1999 günlü Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 4421 sayılı yasa ile değişik 647 sayılı yasanın 5. maddesi uyarınca, sanıkların tazmini para cezasını ödemede acizleri halinde çevrilip çektirilmesi gereken hapis cezalarının sanıklar lehine yeniden belirlenmesinin gerekmesi,
Sonuç: Bozmayı icap ettirmiş olup sanıklar vekilleri ve müdahil idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün istem gibi BOZULMASINA, 20.06.2000 günü oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy