(1918 S. K. m. 45) (1412 S. K. m. 253) (4926 S. K. m. 3, 4)
Dava: 1918 sayılı Kanuna muhalefetten sanıklar Orhan ve arkadaşları haklarında yapılan duruşma sonunda: Beraatlerine dair Edirne Birinci Ağır Ceza Mahkemesi'nden verilen 20.12.2002 tarihli hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, müdahil idare vekili tarafından süresinde istenilerek dava evrakı Cumhuriyet Başsavcılığının onama isteyen 25.3.2003 tarihli tebliğnamesiyle daireye verilmekle dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: 1- Sanıkların teşekkül oluşturarak çalıntı araçları sahte trafik ve tescil belgeleri düzenlemek ve sahte plakalar takmak suretiyle yurtdışına çıkartarak sattıklarından bahisle kamu davası açılmış olup,
Suç tarihinde yürürlükte bulunan Gümrük Yönetmeliğinin 690. maddesi "Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak dışarı çıkarılacak taşıtların beyana tabi tutulacağını, en geç üç yıl içinde geri getirilecek taşıtlar için "Triptik" veya "Gümrük Geçiş Karnesinin" beyanname olarak kabul olunacağı, süresi içinde tekrar getirildiğinde çıkış kaydının kapatılacağını," 707. maddesi de "Belirlenen süreleri aştıktan sonra geri getirilen eşyaya serbest dolaşıma giriş rejimi hükümlerinin uygulanacağı"nı öngörmüştür.
Bunların yanında suç tarihinde yürürlükte bulunan 4704 sayılı yasayla değişik 1918 sayılı yasanın 45. maddesinde "Gümrük kapıları ve yolları dışındaki yerlerden memleket dışına eşya çıkaranlar veya bunları çıkarmak için gümrüklere verdikleri beyannamelerde cins, nevi, miktar, menşe, gönderileceği yer ve ticari eşya için ihracat amacıyla yapılan satışta gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat bakımından yanlış beyanda bulunanların, bu fiilleri bir menfaat temini amacıyla işlemleri halinde temin edilen veya edilecek olan menfaatin beş katına kadar ağır para cezasına hükmolunur. Hükmolunacak ağır para cezası beş milyardan az olamaz. Şu kadar ki, bu fiillerin ayrıca suç teşkil etmesi hallerinde buna ilaveten ilgili kanun hükümleri de tatbik olunur" anılan yasanın ek-2/III madde fıkrasında, "ithali veya ihracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya, standardizasyon kontrolüne veya belli kuruluşların vereceği uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı, her ne şekilde olursa olsun gerçeği aykırı her türlü beyanname veya belge ibrazı ile, gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ithal ve ihraç edenler veya bunlara teşebbüs edenler bir yıldan beş yıla kadar hapis veya çıkış eşyasında fob kıymeti, giriş eşyasında ise gümrüklenmiş değeri kadar ağır para cezası ile cezalandırılır. Hükmolunacak ağır para cezası beş milyardan az olamaz. Ayrıca suç konusu eşya veya madde müsadere edilir. Bunların müsadere edilememesi halinde, tayin edilecek para cezasına eşya veya maddenin rayiç değeri miktarınca, rayiç değer tespit edilemezse beş milyar liradan az olmayan bir meblağ ilave olunur." hükmü mevcuttur.
Suç tarihinden sonra yürürlüğe giren ve 1918 sayılı Yasayı yürürlükten kaldıran 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 3/1-2. madde bendi "İhraç eşyası için gerçeğe aykırı belge ibrazı suretiyle ihracat vergilerini ödememek veya eksik ödemek veya devletçe uygulanan teşvik veya sübvansiyonlardan veya parasal iadelerden yararlanmak şeklinde haksız menfaat temin etmek, aynı maddenin 3. bendi de "İhracı lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olan eşyayı, belirlenen kayıt ve koşullara uymaksızın veya gerçeğe aykırı her türlü beyanname ve belge ibrazı ile gümrüğü yanıltarak işlemini yaptırmak suretiyle ihraç etmek eylemlerini kaçakçılık fiilleri arasında saymış olup, aynı yasanın 4/1-2 ve 4/1-3 madde bentleri genel ceza hükümlerini düzenlemiştir.
Şu hale göre, dava konusu araçların model yılları da belirtilmek suretiyle ihraçlarının lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk veya yeterlilik belgesine tabi olup olmadığı ve araçların yurda geri getirilmemesi nedeniyle eylemin kati ihracat olarak düşünülebileceği de gözetilerek, sanıkların sağlamayı amaçladıkları bir menfaat bulunup bulunmadığı ayrıca araçların geri getirilmemesi sebebiyle ilgili çıkış gümrük idarelerince yapılmış bulunan işlemler varsa bunlar ve ayrıca sanıkların Sarp ve Türközü gümrük kapılarından çıkarttıkları araçlar ile ilgili tefrik olunan hazırlık evraklarının sonuçları da araştırılıp, yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere ilişkin uygulama esas ve usulleri hususunda Gümrük Müsteşarlığı ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlıklarının da görüşleri alınarak sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının değerlendirilmesi gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması,
2- CMUK'nın 253/son madde fıkrasındaki derhal beraat kararı verilecek hallerin eylemin suç teşkil etmemesi gibi durumlara yönelik olup, sanıkların ifadeleriyle olayın açıklığa kavuşacağı cihetle, sanıkların sorguları yapılmadan davanın sonuçlandırılması,
Yasaya aykırı ve;
3- Hükümden sonra 19.7.2003 gün ve 25173 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine dair kanunu yürürlükten kaldıran 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun getirdiği lehe düzenlemeler ile TCK. 2. maddesi de göz önünde tutularak sanıkların hukuki durumlarının yeniden değerlendirilerek bir hüküm kurulmasının gerekmesi,
Sonuç: Bozmayı icap ettirmiş olup, müdahil idare vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 8.4.2004 günü oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy