(2709 S. K. m. 38) (5237 S. K. m. 7, 53, 58) (1632 S. K. m. 63) (1111 S. K. m. 89, Geç. m. 55) (5271 S. K. m. 251, 324) (7201 S. K. m. 10, 21) (6183 S. K. m. 106) (5320 S. K. m. 8) (ANY. MAH. 25.06.2020 T. 2020/16 E. 2020/33 K.) (ANY. MAH. 14.01.2021 T. 2020/81 E. 2021/4 K.) (ANY. MAH. 08.10.2015 T. 2014/140 E. 2015/85 K.)
Dava: Yerel mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun süresi, kararın niteliği ve suç tarihine göre dosya okunduktan sonra Türk Milleti adına gereği görüşülüp düşünüldü;
Karar: Türk Ceza Kanunu'nun 58/4. maddesinde, sırf askeri suçlarla diğer suçlar arasında tekerrür hükümlerinin uygulanamayacağının düzenlenmiş olması, Askeri Ceza Kanunu'nun 63. maddesinde yazılı yoklama kaçağı, bakaya ve saklı suçlarının ise sırf askeri suç niteliğinde bulunmaması karşısında adli sicil kaydında tekerrüre esas nitelikte ilamı bulunan sanık hakkında TCK'nun 58. maddesi uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi, aleyhe temyiz olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
Sanığa yüklenen 1632 sayılı Askeri Ceza Kanunu'nun 63/1-a maddesinde düzenlenen yoklama kaçağı suçunun oluşması için, öncelikle suç tarihinde yürürlükte bulunan 1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun 89/4. maddesinin (a), (b), (c), (d) veya (e) bentlerinde yer alan kabahatlerin herhangi birinden dolayı kesinleşmiş bir idari para cezasının bulunması gerektiği;
Somut olayda, sanık hakkında ... Kaymakamlığı İlçe İdare Kurulu tarafından verilen 24/06/2015 tarihli ve 106 Karar sayılı idari para cezasının, 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun bilinen adrese tebligatı düzenleyen 10. maddesine göre öncelikle sanığın bilinen son adresine tebliğe çıkartılması, ancak bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilerek tebligatın bu adrese yapılması gerekirken doğrudan sanığın mernis adresine tebliğe çıkartıldığı ve bu adreste Tebligat Kanununun 21/2. maddesine göre 15/07/2015 tarihinde yapılan idari yaptırım kararı tebliğinin usulüne uygun olmadığı, dolayısıyla geçerli bir tebligattan ve idari yaptırım kararının kesinleşmesinden bahsedilemeyeceği anlaşılmakla birlikte;
Dosya kapsamında yer alan ve sanık hakkında Askerlik Şubesi Başkanlığınca düzenlenmiş olan suç cetvelinde sanık hakkında daha önce ... İlçe İdare Kurulunun 15/04/2015 tarihli ve 71 Karar sayılı kararı ile idari para cezası verildiğinin, bu kararın 05/05/2015 tarihinde sanığa tebliğ edildiğinin belirtilmesi, ancak söz konusu idari para cezasına ilişkin kararın ve bu kararın sanığa tebliğ edildiğine dair tebligat parçasının dosyada bulunmaması karşısında; öncelikle ... İlçe İdare Kurulunun 15/04/2015 tarihli ve 71 Karar sayılı kararı ile verilmiş bir idari para cezası kararı olup olmadığı araştırılarak varsa kararın ve tebligat parçasının aslı ya da onaylı sureti getirtilip Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde incelenerek suç tarihlerinden önce sanık hakkında verilmiş ve usule uygun şekilde kesinleşmiş bir idari para cezası olup olmadığı belirlendikten sonra sonuca göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması,
Kabule göre,
1-Hükümden sonra 03/08/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7146 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile (mülga) 1111 sayılı Kanuna eklenen geçici 55. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte her ne sebeple olursa olsun henüz fiilî askerlik hizmetine başlamamış ve 1 Ocak 1994 tarihinden (bu tarih dahil) önce doğan 1076 sayılı Kanun ile bu Kanuna tabi yükümlüler; istekleri halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde askerlik şubelerine veya yurt dışı temsilciliklerine başvurmaları, 15.000 Türk lirası veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödemeleri ve 21 gün temel askerlik eğitimini yerine getirmeleri şartıyla askerlik hizmetini yerine getirmiş sayılırlar." hükmünün; aynı maddenin 6. fıkrasında ise "Bu madde hükümlerinden yararlanan yükümlüler hakkında saklı, yoklama kaçağı ve bakayadan dolayı idari ve adli soruşturma ve kovuşturma yapılmaz, başlatılmış olanlar sona erdirilir ve bu suçlara ilişkin kesinleşmiş idari para cezaları tahsil edilmez" hükmünün düzenlendiği dikkate alındığında;
Bağlı bulunduğu Askerlik Şubesi Başkanlığından, sanığın, 7146 sayılı Kanun kapsamında bedelli askerlik için müracaatta bulunup bulunmadığı, müracaata bulunmuş ise 15.000 Türk Lirası veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuruna göre ödeme tarihindeki karşılığı kadar konvertibl yabancı ülke parasını defaten ödeyip ödemediği, ayrıca üç ay içinde başvurması ve bedelini yatırmış olması halinde 21 gün temel askerlik eğitimini yerine getirip getirmediği hususlarının araştırılması ve elde edilecek sonuca göre sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,
2-Sanığın eyleminin 1632 sayılı Askeri Ceza Kanununun 63/1-a (4 ay içinde yakalananlar cümlesi) kapsamında kaldığı ve anılan maddede bu eylem için öngörülen hapis cezası üst haddinin 6 ay olduğu gözetilerek;
Anayasa Mahkemesi'nin 25/06/2020 tarihli, 2020/16 Esas ve 2020/33 Karar sayılı iptal kararı ile 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanunun 24. maddesi ile yeniden düzenlenen ve 5271 sayılı CMK’nun 251/1. maddesinde hüküm altına alınan basit yargılama usulüne ilişkin aynı Yasanın geçici 5/1-d bendinde yer alan “...kovuşturma evresine geçilmiş...” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmesi, aynı şekilde 16.03.2021 tarihli, 31425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 14.01.2021 tarih ve 2020/81 E., 2021/4 K. sayılı kararı ile yargılama aşamasında olup, henüz kesinleşmiş hükümle sonuçlanmamış dosyalar yönünden, ceza miktarı üzerinde fail lehine etki doğuracağı, bu nedenle belirli bir tarih itibariyle hükme bağlanmış olan dosyalarda basit yargılama usulünün uygulanmamasının Anayasa'nın 38. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle 7188 sayılı Yasanın 31. maddesiyle eklenen Geçici 5. maddenin (d) bendinde yer alan "...hükme bağlanmış..." ibaresinin iptal edildiği de dikkate alınmak suretiyle, TCK'nun 7. ve CMK’nun 251. maddeleri uyarınca sanığın eyleminin “basit yargılama usulü” yönünden yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,
3-Hakkında ASCK'nun 63/1-d uyarınca cezalandırılması için kamu davası açılan sanığın sübut bulan yoklama kaçağı eylemi nedeniyle ASCK'nun 63/1-a maddesi uyarınca cezalandırılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması,
4-Yargılama gideri olarak hesaplanan miktarın 6352 sayılı Yasanın 100. maddesi ile CMK'nun 324. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen cümle gereğince, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun 106. maddesindeki terkin edilmesi gereken tutardan az olduğunun ve bu nedenle sanığa yargılama gideri olarak yükletilemeyeceğinin gözetilmemesi,
5-Gerekçeli karar başlığında suç tarihinin 31/07/2015-15/10/2015 şeklinde gösterilmesi yerine 2015 şeklinde gösterilmesi,
Sonuç: 6- 24/11/2015 tarihli 29542 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesi'nin 08/10/2015 tarihli ve 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı iptal Kararı ile 5237 sayılı TCK'nun 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptal edilmesi nedeniyle anılan maddenin yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması, Bozmayı gerektirmiş ve sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK'nun 321. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 15/09/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)