(766 S. K. m. 37, 73, 74) (1757 S. K. m. 235) (509 S. K. m. 37)
Taraflar arasında tapulama tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle temyiz isteğinin kanuni süresinde olduğu anlaşıldı. Tetkik raporu ve dosyadaki kağıtlar okundu. Tetkik hakiminin açıklaması dinlendi. Gereği görüşüldü:
Hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamında; bozmadan sonra yapılan uygulamada tapu kaydının sınırının genişletilmeye elverişli olduğu tesbit edilmiş olduğuna göre tapu kaydının miktarına değer vermesi gerektiği, tapu kaydının tesis tarihi ile tapulama tarihi arasında 20 yıl geçmediği, bir bilirkişinin daha önce zilyetliğin başladığı yolundaki sözü tapu kaydının sınır durumu ile doğrulanmadığı cihetle değer verilemeyeceği, bu itibarla mahkemece önceki bozmada işaret olunduğu üzere Tapulama Kanununun 37. maddesi hükmünün uygulanması ile yetinilmek gerektiği lüzumuna işaret edilmiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü kısmen reddi cihetine gidilmiş hüküm davacı A. H. ile davalı hazine tarafından temyiz edilmiştir.
1- Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı çevresinde işlem yapılmış ve hazine aleyhine hüküm tesis edilmiş bulunmasına ve hükmün gerekçesine ve dosyadaki kağıtlara göre hazinenin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile aleyhindeki hükmün ONANMASINA ve 766 Sayılı Tapulama Kanununun 74. maddesi uyarınca 10 lira onama ilam harcının temyiz edenden alınmasına,
2- Davacı A. H.nin temyiz itirazlarına gelince: Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamı çevresinde işlem yapılmış ve işin esası hakkında hüküm tesis edilmiş bulunmasına göre davacının da sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamlarında davacı yararına o tarihte yürürlükte bulunan 509 sayılı Tapulama Kanununun 37. maddesi uyarınca işlem yapılması lüzumuna da işaret edilmiştir. Bu hüküm sonradan yürürlüğe giren 766 Sayılı Tapulama Kanununun 37. maddesinde de tekrarlanmıştır, ihyanın 27.3.1950 tarihinden önce yapıldığı mahkemece tesbit edildiğine göre, 766 sayılı Tapulama Kanununun 37. maddesinin 1. ve 2. fıkralarının da ihyaya taalluk eden kısımla ilgili hükümde nazara alınması zorunlu olmuştur. Bozmaya uyulmakla taraflar yararına meydana gelen kazanılmış bu hakkın mahkemece değiştirilmesi söz konusu olamaz. Ancak, hükümden sonra yürürlüğe giren 1757 sayılı Toprak ve Tarım Reformu Kanununun 235. maddesiyle 4753 sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ile ek ve tadilleri yürürlükten kaldırılmıştır. Anılan Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu ve eklerinin yürürlükten kalkması yukarda sözü edilen 37. maddenin 1. ve 2. fıkralarının uygulanmasına engel teşkil etmemektedir. Sözü geçen fıkra hükümleri ile 27.3.1950 tarihinden önce masraf ve emek sarfı ile tarla haline getirilmek suretiyle ihya edenler lehine, ihya edenlerle kanuni veya akdi haleflerinin tutanakta ve kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesi ve hazine tarafından Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu o yerde tatbik edilinceye kadar ahara temliki tasarrufta ve ihya edenlerle haleflerinin zilyetliklerinin ihlal olunamayacağı cihetleri tapulama tutanağında belirtilip kütüğün şerhler hanesine işaret edilmesi kabul edilmiştir. Zilyetliğin son bulma tarihini tesbit edecek olan 4753 sayılı kanunun yürürlükten kalkması ihya eden lehine 37. maddenin kabul ettiği hakları ortadan kaldırmaz. Ancak, yeni bir kanunla zilyetliğin sınırı belli edilinceye kadar ihya eden ve haleflerinin kanuni bu haklarının tapulama tutanağında belirtilip kütüğün şerhler hanesine işaret edilmesi zorunludur. Mahkemece bu yönler üzerinde durulup gerekli karar verilmesi gerekir. Bu nedenle yerinde olan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu sebeple BOZULMASINA ve 766 sayılı Tapulama Kanununun 73. maddesi uyarınca harç alınmasına mahal olmadığına 22.05.1975 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy