(743 S. K. m. 639) (766 S. K. m. 33, 54)
Dava: Taraflar arasında tapulama tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin kanuni süresinde olduğu anlaşıldı, tetkik raporu ve dosyadaki belgeler okundu, iş incelendi, gereği görüşüldü:
Karar: Hükmüne uyulan daire bozma kararında özetle, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli olmadığı belirtilmiş; 1937 yılında iskan yoluyla Hasan adına tesis edilen tapu kaydının ve varsa dayanağı belgelerin getirtilerek yerine uygulanması, tapu kaydı hukuki değerini koruyorsa maliki adına tesciline karar verilmesi; korunmuyorsa zilyetlikle iktisap koşullarının araştırılması ve Tapulama Kanununun 54. maddesi hükmü de göz önüne alınarak gerçek hak sahibi adına tescile karar verilmesi gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra bozma gereğince yapılan araştırma sonunda, nizalı 118,124 ve 128 parsel sayılı taşınmazların iskan kaydına dayanarak davaya katılan Hasan mirasçıları adına, miras payları oranında 115 parsel sayılı taşınmazın ise kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak, davacı İsmail adına tesciline karar verilmiş; hüküm, tüm parseller için davalı Hazine vekili ile 118 sayılı parsel için davacı Ali vekilince temyiz edilmiştir.
1 - Temyiz konusu 115 parsel sayılı taşınmazın kayıp ve yitik kişilerden kalan yerlerden olmadığı ve öncesi Mehmet'e ait iken onun ölümü üzerine oğlu İsmail'e isabet ettiği ve tapulama gününde İsmail yararına Tapulama Kanunun 33. maddesinde öngörülen mülk edinme koşullarının gerçekleştiği mahkemece yapılan keşif ve uygulama ve dinlenen bilirkişi düşüncesi ve tanık sözleri ile saptanmış olmasına göre bu parsel ile ilgili hükme yönelik hazinenin temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - 124 ve 128 parsel sayılı taşınmazlar ile ilgili hükme yönelik temyiz itirazlarına gelince: öncesinde Hazine'ye ait tapu kaydı bulunmayan ve iskanen tahsis edilen yerin Hazine'ce istihkak sahibinin terki nedeni ile geri alınması günü olan 25.6.1974 de 2510 sayılı İskan Kanununun 29. maddesi, 1306 sayılı Kanuna ek 18. maddesi hükmünce idarenin geri alma hakkını doğrudan doğruya kullanma yetkisi kaldırılmış ve geri almamanın ancak mahkeme hükmü ile mümkün olacağı kabul edilmiştir. Bu durumda idarenin yasaya aykırı olarak mülkiyet hakkını bertaraf eden tasarrufu hukukca değer taşımaz. Hazine'nin bu doğrultudaki savunması geri alma yolunda verilecek mahkeme kararının yenilik doğurucu nitelik taşıyacağından Tapulama Kanunun 47. maddesi hükmünce tapulama mahkemesinde incelenemez. Kuşkusuz Hazine, görevli mahkemede ayrıca dava açabilir. Bu itibarla dava konusu 124 ve 128 sayılı parsellere ilişkin hüküm zilyetleri tarafından temyiz edilmediğine göre sözü edilen taşınmazların iskan hakkı sahibi adına tesciline karar verilmesi isabetli olup, Hazine'nin temyiz itirazları yerinde değildir.
3 - 118 sayılı parsel ile ilgili hükme yönelik Hazine ve Ali'nin temyiz itirazlarına gelince : Hazine'ye ait tapuda kayıtlı olmayan kaçak ve yitik kişilerden kalan yerlerin kişilere hazinece tahsis edilmesi ile bu gibi yerler özel mülkiyete konu olabilecek hale gelir. İskan kaydı sahipleri adına tapu kaydı oluşturulmadığına göre bu gibi yerlerin koşulları elvermesi halinde kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisabına olanak vardır. Bu nedenler ile Hazine'nin bu parselle ilgili temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; mahkemece zilyetlikle mülk edinme koşulları bakımından yapılan araştırma yetersizdir. Kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanan tarafa bu savunmasını ispat imkanı verilmemiştir. Nizalı parselin ilk tespiti dava konusu olduğundan söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle 14.11.1960 gününde yapılmış ve fakat dava derdest olmadığı için olağan yönteme uygun olarak mahkemenin uyarısı üzerine sonradan tespit düzeltilmiş ve yasal biçime sokulmuş olduğuna göre davacı Ali'den delilleri istenilmeli, göstereceği tanıkları taşınmaz başında dinlenmeli ve 14.11.1967 gününe kadar iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği yönünden tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, daha önce dinlenen bilirkişi ve tanıkların sözleri arasındaki aykırılık gözönünde tutularak dinlenecek tanıkların verecekleri bilgiye göre gerektiğinde yüzleştirme yapılmalı, aykırılık giderilmeli, deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Bu nedenlerle Ali vekilinin temyiz itirazları yerindedir.
Sonuç: 1 - Yukarıda 1,2,3 numaralı bentlerde gösterilen nedenlerle Hazine'nin yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddi ile aleyhindeki hükmün ONANMASINA ve 766 sayılı Tapulama Kanunun 74. maddesince 40 lira onama ilam harcının temyiz edenden alınmasına,
2 - Yukarıda üç numaralı bentde gösterilen nedenlerle Ali vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile 118 parsel sayılı taşınmaza yönelik hükmün BOZULMASINA ve Yargıtay duruşmasında avukatla temsil eden Ali yararına takdir edilen 1400 lira avukatlık parasının hazine katılanlara yükletilmesine ve 766 sayılı Tapulama Kanununun 73. maddesince harç alınmasına, 14.2.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy