(743 S. K. m. 641) (766 S. K. m. 42, 54)
Dava: Taraflar arasında tapulama tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle gereği görüşüldü:
Karar: Tapulama sırasında 230 parsel sayılı 27.400 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz vergi kaydına, miras yoluyla geçen kazandırıcı zaman aşımı zilyetliğine ve paylaşmaya dayanılarak davacılar (F.B.), (O.A.) ve (A.A.) adına tespit edilmiştir. Çukurkent Köyü Tüzel Kişiliği ile (A.A.)'in itirazı tapulama komisyonunca kabul edilerek nizalı parselin A=9970 metrekarelik bölümünün (O.A.), (F.B.) ve (A.A.) adına, B=17430 metrekarelik bölümünün ise mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiştir. Davacılar (O.A.), (A.A.), (F.B.) mer'a olarak sınırlandırılan karar verilmiştir. Davacılar (O.A.), (A.A.), (F.B.) mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiştir. Davacılar (O.A.), (A.A.), (F.B,) mer'a olarak sınırlandırılan bölümün mer'a olmadığını ileri sürmüş, bu bölüme yönelik olarak dava açmışlardır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu parselin mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, parselin tapulama komisyonu kararının eki olan krokisinde (B) harfi ile gösterilen ve mer'a olarak sınırlandırılan 17430 metrekarelik bölümüne yöneliktir. Bu durumda mahkemece uyuşmazlığın Tapulama Kanunun 54. maddesi hükmü de gözönünde tutularak dava konusu taşınmazla sınırlı olarak çözümlenmesi zorunludur. Bir kimsenin kendi davası ile dava konusu olmayan ve kendisine verilenin de elinden alınması sonucunu doğuracak biçimde hüküm kurulamaz. Mahkemece bu yön gözetilmeyerek parselin tamamının mer'a olarak sınırlandırılmasına karar verilmesi isabetsizdir. Diğer yandan, dayanılan vergi kaydının yerel bilirkişi aracılığı ile ve Tapulama Kanunun 42. maddesi hükmünce fen bilirkişi huzuru ile uygulanması gerekir. Oysa mahkemece vergi kaydı bu biçimde uygulanmamış, tanık dinlenmek suretiyle uygulama yoluna gidilmiştir. Dosya içinde uygulanan vergi kaydı aslı ya da onaylı örneği yoktur. Taşınmazın tapulama sırasında düzenlenen krokisine mer'anın sınır bulunduğuna işaret edilmemiştir. Vergi kaydı sınırı itibariyle eylemli duruma uygun düşmediği takdirde vergi kaydına değil, eylemli duruma değer vermek gerekir. O halde, mahkemece vergi kaydı getirtilip komşu parsel kayıtlarıyla birlikte uygulanmalı, kaydın kapsamı dışında kalan taşınmaz bölümünü gerçekten geleneksel bir biçimde kullanıla gelen mer'anın uzantısı olup olmadığı çevre arizi kesimi de gözönünde tutularak belirlenmeli, vergi kaydı sınırı eylemli duruma aykırı düştüğü takdirde eylemli duruma değer verilerek zilyetlik araştırması yapılması ve dava ile sınırlı olarak hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu yönün dahi gözetilmemiş olması isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA 7.11.1984 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy