(743 S. K. m. 629) (766 S. K. m. 2, 32)
Dava: Taraflar arasında tapulama tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin kanuni süresinde olduğu anlaşıldı, tetkik raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Tapulama sırasında 127 parsel sayılı 675 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydına, tapu dışı pay satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak Hatice ve paydaşları adına tesbit edilmiştir. İtirazı tapulama komisyonu tarafından reddolunan davacı, Sabri, taşınmazda babası Bektaş' tan gelen payı bulunduğunu ileri sürmüş ve dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine, taşınmazın payları oranında davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Çekişmeli taşınmazın tarafların dayandığı Hazine'nin iskân yoluyla dağıtımından oluşturulan, 17.12.1934 gün ve 1533 numaralı tapu kaydının kapsamında kaldığı yönünde taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, tapu kaydında paydaş gözüken Bektaş oğlu Sabri'nin 22.8.1962 gününde yaptığı tapu dışı satışın geçerli olup olmadığı ve davacıyı bağlayıp bağlamayacağı yönünde toplanmıştır. Tapu kaydı 1/5 paylı olarak davacı Sabri'nin babası Bektaş, Bektaş'ın annesi Hatice ve babası Mehmet ile kardeşi İsmail ve kız kardeşi Ayşe adına oluşturulmuş olup, intikâl görmemiştir. 1/5 pay sahibi davacının babası Bektaş 1932 yılında ölmüş ve tek mirasçı olarak oğlu davacı Sabri'yi bırakmıştır. Bektaş'ın başka mirasçısı olmadığına göre tapudaki 1/5 payı Sabri'ye geçmiştir. Mirasçı tek olduğu için bu pay yönünden iştirak halinde mülkiyet hükümleri söz konusu değildir. Ne var ki, bilâhare tapu kayıt mâliklerinden Hatice, Mehmet ve İsmail ölmüş, davacıya bunlardan da pay geçmiştir. Adı geçenlerin ölüm tarihlerine göre terekeleri iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tâbidir. Miras bırakanların davacı Sabri'den başka mirasçıları vardır. Mahkemece davacının babası Bektaş payının hukuki değerini yitirdiği, davacının taşınmazı sattığı gün ile tapulama tesbitinin yapıldığı gün arasında 10 yıllık zilyetlik süresinin de geçtiği kabul edilerek davanın reddine, davacı Sabri'nin babası Bektaş'tan gelen 1/5 payı ile dedesi Mehmet ve büyükannesi Hatice ile amcası İsmail'den gelen paylarının davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Davacı Sabri babasından gelen payı 1962 yılında satmıştır. 1/5 pay yönünden iştirak halinde mülkiyet hükümleri söz konusu olmadığından, satış günü ile tapulama tesbit günü arasında on yıllık zilyetlik süresi geçtiğinden Tapulama Kanunu'nun 2/c maddesi gereğince bu pay yönünden yapılan satış geçerli hale gelmiştir. Bu itibarla, Sabri'ye babası Bektaş'tan gelen 1/5 payın davalılar adına tapuya tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Diğer yandan, Sabri taşınmazdaki payını 1962 yılında satmıştır. Babası Bektaş 1932 yılında ölmüş ise de Sabri'nin zilyetliği 1962 yılına kadar devam etmiştir. Satış günü ile tapulama tesbit günü arasında 20 yıllık zilyetlik süresi dolmamıştır. Bu durumda tapudaki Bektaş payı ile diğer payların hukukî değerlerini yitirdiğinden söz edilemez. Yukarıda da işaret olunduğu üzere, davacıya büyükannesi Hatice, büyükbabası Mehmet ile amcası İsmail'den pay intikâl etmiştir. Adı geçenlerin ölüm tarihlerine göre terekeleri iştirak halinde mülkiyet hükümlerine tabi olup, Sabri'den başka mirasçılar bulunmaktadır. İştirak halinde mülkiyet hükümlerinin uygulama olanağı bulunan hallerde paydaşlardan birinin üçüncü kişilere yapmış olduğu satış geçersiz ve yok hükmündedir.
Sonuç: Bu itibarla, satışa değer verilemez. Sözü edilen paylar yönünden satış yok hükmünde olduğu için alan yararına Tapulama Kanunu'nun 32/c maddesinde yazılı koşulların gerçekleştiğinden de söz edilemez. Mahkemece bu yön gözetilerek davacıya büyükannesi Hatice, büyükbabası Mehmet ve amcası İsmail'den gelen payları saptanarak, bu paylara yönelik olmak üzere davanın kabulüne karar verilmek gerekirken, davanın tümüyle reddedilmiş olması isabetsiz, davacı Sabri'nin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 766 sayılı Tapulama Kanunu'nun 73. maddesince harç alınmamasına, oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy