(743 S. K. m. 639) (766 S. K. m. 42) (3402 S. K. m. 20)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında 276 parsel sayılı 39000 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz dava dışı 209, 210 211 ve 212 parsellere uyguanan vergi kayıt miktar fazlası olarak Hazine adına tespit edilmiştir. Davacı Mustafa P. tapu kaydına, vergi kaydına ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğini ileri sürmüş ve itiraz etmiştir. İtirazı kadastro komisyonunca red edilen davacı aynı nedenlere dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davanın kısmen kabulüne krokide (A) harfi ile gösterilen 20.000 metrekarelik bölümün davacı Mustafa p. ve kardeşi Mehmet P. adlarına, krokide (B) harfi ile gösterilen 19000 metrekarelik bölümün Hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş hüküm, davacı Mustafa P. ve davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece yapılan keşif, uygulama, inceleme ve araştırma hüküm vermeye yeterli değildir. tespit tutanağında sözü edilen ve dava dışı 209, 210, 211 ve 212 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gören kapu kaydının dava konusu taşınmaza ait olmadığı mahkemece yapılan keşif ve yerel bilirkişi sözleri ile belirlenmiştir. Davacı temyiz dilekçesinde tapu kaydının uygulamasının yetersiz olduğunu ileri sürmemiştir. Davacı tarafın dayandığı 1938 gün ve 69 tahrir sayılı vergi kaydı sınırları itibariyle genişletilmeye elverişlidir. Bu nitelikteki belgeler hüküm gününde yürürlükte bulunan 766 sayılı Tapulama Kanununun 42. ve hüküm gününden sonra yürürlüğe giren ve derdest davalarda da uygulaması gereken 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddesi hükmünce yüzölçümüyle geçerlidir. Bu durumda vergi kaydının kapsadığı sahanın sabit olarak kabul edilen sınırları esas alınmak suretiyle belirlenmesi gerekir. Oysa, dava konusu parselle dava dışı 212, 211, 210 ve 209 parsel sayılı taşınmazlar arasında tapulama dışı bırakılan yerler bulunmaktadır. Vergi kaydının sabit sınırlarla kapsamı belirlenirken tapulama dışı bırakılan yerlerin de dikkate alınması, diğer bir anlatımla vergi kaydının yüzölçümü saptanırken bu kesimlerin de gözardı edilmemesi gerekir. Diğer taraftan, davacı tarafın vergi kaydı yüzölçüleri ile olan irs ve akdi ilişkileri gereği gibi araştırılıp belirlenmemiştir. Eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulamaz. O halde, öncelikle davacı tarafın vergi kaydı yükümlüleri ile olan irs veya akdi ilişkileri araştırılmalı, davacı tarafın vergi kaydı yükümlüleri ile irs ilişkisi bulunmadığı takdirde, davacı tarafın taşınmaza el koymaları nedenleri belirlenmeli, ondan sonra vergi kaydının kapsamı sabit olarak nitelenen sınırlar esas alınmak suretiyle üç kişilik yerel bilirkişi kurulu aracılığı ve teknik bilirkişi yardımı ile belirlenmeli, vergi kaydının kapsamı belirlenirken dava konusu taşınmazla dava dışı parseller arasında bulunan ve tespitte tapulama dışı bırakılan taşınmazlar da dikkate alınmalı, bu uygulamada dava konusu taşınmazın ve dava dışı 209, 210, 211 ve 212 parsel sayılı taşınmazların anılan vergi kaydının yüzölçümü ile kapsamı içinde kalıp kalmadığı kesin bir biçimde belirlenmeli, yerel bilirkişilerden taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, öncesinin niteliğinin ne olduğu, olaylara dayalı olarak sorulup belirlenmeli,, ondan sonra davacı tarafın gösterdiği ve göstereceği zilyetlik tanıkları taşınmaz başında yeniden dinlenmeli, kendilerinden dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi yönünden olaylara dayalı bilgi alınmalı, ondan sonra toplanan tüm deliller 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20, 14 ve 17. maddeleri hükümleri de gözönünde bulundurulmak suretiyle takdir ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler gereği gibi araştırılmadan yazılı biçimde hüküm kurulması isabetsiz, davacı ile Hazinenin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2.4.1990 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy