(3402 S. K. m. 14, Geç.m. 4) (766 S. K. m. 42, 38, 33)
Dava: Taraflar arasında kadastro tesbitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin kanuni süresinde olduğu anlaşıldı, tetkik raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında 1896 parsel sayılı 1960 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 1481, 1483 ve 1485 parsel sayılı taşınmazlara revizyon gören tapu kaydı yüzölçümü ve 20 dönüm fazlası olarak hazine adına tesbit edilmiştir. Tapu kaydı ve zilyetliğe dayanarak yapmış olduğu itirazı komisyonca reddedilen Halil, itirazında gösterdiği nedenleri ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece dava konusu parselin yüzölçümünün 1960 metrekare olmayıp 14375 metrekare olduğu belirlendikten sonra, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine, taşınmazın teknik bilirkişi tarafından düzenlenen 29.11. 1985 günlü krokide (C) harfiyle gösterilen 5000 metrekare yüzölçümündeki bölümünün davacı adına, aynı krokide (D) harfiyle gösterilen 9375 metrekarelik bölümünün ise hazine adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ile davalı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
1- Davacı taraf, 22.5.1938 gün ve 93 numaralı sicilden gelen 26.7. 1965 gün ve 82 sayılı ifraz yoluyla oluşturulan tapu kaydına ve zilyetliğe dayanmıştır. Davacı tarafın dayandığı tapu kaydının tepe sınırı itibariyle genişletilmeye elverişli olduğu belirlenmiştir. Tapu kaydı yüzölçümüyle dava dışı parsellere revizyon görmüştür. Hüküm gününde yürürlükte bulunan Tapulama Kanununun 42,hüküm gününden sonra yürürlüğe giren ve derdest davalarda da uygulanması gereken 3402 sayılı Kadastro Kanununun 20. maddesi hükmünce; bu nitelikteki belgeler yüzölçümü ile geçerli olup, dava konusu taşınmazın tapu kaydının kapsamı içinde kaldığı kabul edilemez. Ne var ki; davacı taraf aynı zamanda kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanmıştır. Dava konusu taşınmazın teknik bilirkişi tarafından düzenlenen krokide (C) harfiyle gösterilen bölümü üzerinde sürdürdüğü zilyetliğin tesbit gününe göre 20 yılı geçtiği, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık sözleri, toplanıp doğru olarak değerlendirilen sair delillerle saptanmıştır. Bu nedenler ve hükümde gösterilen diğer gerekçelere göre hazinenin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile aleyhindeki hükmün ONANMASINA, Hazine harçtan muaf olduğundan onama ilam harcı alınmasına yer olmadığına,
2- Davacının taşınmazın krokide (D) harfi ile gösterilen ve hazine adına tapuya tesciline karar verilen bölüme yönelik temyiz inceleme isteğine gelince; Davacı taraf tapu kaydı ve zilyetliğe dayanmıştır. Taşınmazın tümünün yukarıda 1 numaralı bentte de işaret olunduğu üzere tapu kaydının kapsamı dışında kaldığı belirlenmiştir. Oysa; davacı ayrıca zilyetliğe dayanmıştır. Dinlenen yerel bilirkişi ve tanıklar bu bölüm üzerinde de davacı tarafın sürdürdüğü zilyetliğin tesbit gününe kadar 20 yılı geçtiğini haber vermişlerdir. Mahkeme tarafından da deliller bu doğrultuda değerlendirilmiştir. Ancak, tapu kaydının kapsamı dışında kalan ve bir bütünü oluşturan taşınmazın hüküm gününde yürürlükte bulunan 766 sayılı Tapulama Kanununun 33/ 4. maddesi hükmünce; ancak 20 dönümlük bölümünün kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisap edilebileceği ilkesi dikkate alınarak bu bölümün Tapulama Kanununun 38. maddesi hükmünce hazine adına tapuya tesciline karar verilmiştir. Ne var ki, hüküm gününden sonra yürürlüğe giren ve eldeki davalarda da uygulanması gerekeceği geçici 4. maddesinde vurgulanan 3402 sayılı Kadastro Kanunu ile 766 sayılı Tapulama Kanunu ve 1617 sayılı Yasanın 20. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünce bir bütün olan taşınmazında sulu toprakta 40, kuru toprakta ise 100 dönümlük bölümünün kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisabına olanak sağlanmıştır. Kuru ve sulu toprağın nasıl saptanacağı da anılan maddenin 2. fıkrasında gösterilmiştir. Davacı tarafın, lehine olan iş bu yasa hükümlerinden yararlanması gerekir. O halde, taşınmazın sulu veya susuz toprak olup olmadığı merciinden sorulup belirlenmeli, aynı çalışma alanı içerisinde davacı tarafın belgesiz zilyetliğe dayanarak edindiği taşınmaz yüzölçümü de belirlendikten sonra deliller takdir ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Bu nedenlerle davacı tarafın krokisinde (D) harfiyle gösterilen bölümüne yönelik temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile sözü edilen bölüme yönelik hükmün davacı taraf yararına BOZULMASINA, 01.11.1989 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy