(3402 S. K. m. 14)
Dava: Taraflar arasında, kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin kanuni süresinde olduğu anlaşıldı, tetkik raporu ve dosyadaki belgeler okundu, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında; 426 parsel sayılı, 1800 metrekare ve 678 parsel sayılı, 6000 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Niyazi adına, 428 parsel sayılı, 2600 metrekare ve 677 parsel sayılı, 1053 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar Ali adına, satın alma ve zilyetlikten sözedilerek tespit edilmiştir. 426 ve 678 parsel sayılı taşınmazlar Metin'in itirazı üzerine komisyonca Fatma ve paydaşları adına tespit edilmiştir. İtirazı, komisyonca reddedilen davacı Hazine taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece, davanın reddine, 428 ve 677 parsel sayılı taşınmazların davalı Ali adına, 426 ve 678 parsel sayılı taşınmazların da Fatma ve paydaşları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece, davalılar ve satın aldıkları kişiler yararına tespit gününe kadar zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma, inceleme hüküm kurulması için yeterli değildir. Dava konusu taşınmazlar arasında E-24 Karayolu geçtiği halde bununla ilgili kamulaştırma haritası ve dayanağı harita getirtilip taşınmazın kimlerden kamulaştırıldığı üzerinde durulmamıştır. Ayrıca, dava konusu taşınmazların dıştan çevreleyen 425, 429, 431, 683, 682, 669, 676 ve 679 parsel sayılı taşınmazların bazıları itirazlı olduğu halde bunlarla ilgili dava dosyaları getirtilip incelenmemiş, dava konusu taşınmazların kimden kime geçtiği ve zilyetliğin başlangıç günü, sürdürülüş biçimi araştırılmamıştır. tespit bilirkişileri de dinlenmemiştir. Ayrıca, lehine tespit yapılanlar hakkında 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesinde öngörülen belgesiz zilyetlikten edinilen taşınmazların miktarları davalıların adları ayrı ayrı yazılarak sorulup saptanmamıştır. Yetersiz araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz. O halde, öncelikle dava konusu taşınmazlar arasından geçen E-24 karayolu ile ilgili kamulaştırma haritası ve dayanakları belgeler getirtilerek uygulanmalı, bu karayoluna bırakılan bölümün kimlerden kamulaştırıldığı, özellikle davalılar veya satın aldıkları kişilerden kamulaştırılıp kamulaştırılmadığı araştırılmalı ve kamulaştırma bedelinin kimlere ödendiği üzerinde durulmalı, ayrıca davalı olduğu anlaşılan komşu parsellerin dava dosyaları da getirtilerek keşif sırasında göz önüne alınarak zilyetlikle edinme koşullarının nasıl gerçekleştiği buna göre de değerlendirilmeli, tespit bilirkişileri ve komisyon aşamasında dinlenen kişiler ayrı ayrı dinlenerek zilyetlik delilleri değerlendirilmeli, lehine tespit yapılan kişiler yararına 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesinde açıklanan normlar dikkate alınarak davalıların açık kimlikleri de yazılacak müzekkerede gösterilerek daha önce sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüm edinip edinmedikleri sorulup saptanmalı, toplanmış ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.
Sonuç: Mahkemece bu yönlerden yanılgıya düşülmesi isabetsiz, davacı Hazinenin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 25.11.1993 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy