(3402 S. K. m. 12/25, 26) (4342 S. K. m. 7, 9, 13)
Taraflar arasında kadastro teshilinden doğan dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı tarafından istenilmekle, temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla dosya incelendi, dosyadaki belgeler okundu, tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi. Gereği görüşüldü:
Mer'a tahsis komisyonunca Ç... Köyüne 1 parsel sayılı 8111, 8 dekar, 2 parsel sayılı 149416 dekar, 3 parsel sayılı 73,9 dekar yüzölçümündeki taşınmazlar mer'a olarak tahsis edilmiştir. Davacı K... Belediye Başkanlığı kadim kullanma hakkına dayanarak tahsisin iptali ile payı oranında adına tespitine karar verilmesi için dava açmıştır. R... Belediye Başkanlığı, K... Belediye Başkanlığı, B... Köyleri Tüzel Kişilikleri aynı nedenlerle davacı yanında davaya katılmışlardır. Mahkemece davanın kabulüne, mer'a tahsis komisyonunun 5.11.1999 tarih 42 sayılı Ç... Köyü adına yapılan mer'a tahsis kararının iptaline, mer'anın aidiyet uyuşmazlığının çözümü yönünden mahkemenin görevsizliğine, dosyanın Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Ç... Köyü Tüzel Kişiliği ile davada hasım olarak gösterilmeyen Tarım ve Köy işleri Bakanlığı tarafından temyiz edilmiştir.
1- 4342 sayılı Mer'a Kanunu hükümlerince kurulan mer'a tahsis komisyonlarının yaptığı tahsis işleminin geçerli olup olmadığı konusunda açılan davanın mer'a tahsis komisyonu kararı içeriğine göre mer'a tahsisi yapılan köy tüzel kişiliği ya da kasaba, il, ilçe belediye başkanlığı aleyhine açılması gerekir. Mer'a tahsis komisyonunun yaptığı işlem sonucu açılan davada Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının hasım olarak gösterilmesini öngören bir hüküm 4342 sayılı Mer'a Kanununda bulunmamaktadır. Kaldı ki davalı olarak gösterilmesine de gerek yoktur. Çünkü mer'a tahsis komisyonu örneğin kadastro komisyonu, orman kadastro komisyonu gibi işlem yapmaktadır. Kadastro komisyonu kararları aleyhine açılan davalarda Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü hasım olarak gösterilmemektedir. Orman kadastro komisyonu kararlarına karşı açılacak davalarda Orman Kanununun 11. maddesi hükmünce Orman Genel Müdürlüğü ile Orman Bakanlığının hasım olarak gösterilmesi hükme bağlandığından bu davalarda Bakanlığın ya da genel müdürlüğün hasım olarak gösterilmesi mümkündür. Somut olarak bu davada Tarım ve Köy işleri Bakanlığı aleyhine dava açılmamış; anılan Bakanlık yöntemine uygun olarak da davaya katılmamıştır. Açıklanan nedenlerle Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının temyiz inceleme isteğinin reddine,
2- Davalı Ç... Köy Tüzel kişiliğinin temyiz itirazlarına gelince; dava konusu taşınmazların bulunduğu Ç... Köyü çalışma alanında kadastro başlaması nedeniyle 4342 sayılı Mer'a Kanunu hükümlerince mer'a tahsis komisyonunca mer'a tahsisinin yapılması ve mer'a tahsisine göre tutanağının düzenlenmesi üzerine taşınmazların askı ilan süresi içinde davada yararı bulunan davacı K... Belediye Başkanlığı, davaya katılan R... Belediye Başkanlığı, A..., İ..., Ç..., A..., Ç..., K..., B... Köy Tüzel kişilikleri ile davalı köy tüzel kişiliği arasında açılan davaya 3402 sayılı Kadastro Kanununun 25 ve 26; 4342 sayılı Mer'a Kanununun 13. maddesi hükmünce kadastro mahkemesince bakılması gerekir. 3402 sayılı Kadastro Kanununa göre kadastro tutanağı düzenlenen taşınmazlar hakkında anılan yasa hükmünce genel mahkemelerin görevi sona erer. Kadastro mahkemelerinin görevi başlar. 4342 sayılı Mer'a Kanununun 13/5. maddesi hükmünce kadastro yapılan yerlerde askı ilan süresi içinde açılan davalara kadastro mahkemesince bakılması gerekir. Çünkü kanun koyucu kadastro tutanağı düzenlenen yerlerde davaya bakma görevini anılan yasa hükmünce kadastro mahkemesine tevdi etmiş bulunmaktadır. Dava konusu taşınmazların mer'a tahsis komisyonu tarafından mera olarak tahsis edilmeden önce kadim mera olduğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı gibi mer'a tahsis komisyonu kararı ile mer'a olarak tahsis edilmesinde de bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın mer'adan yararlanma hakkına ilişkin olduğunun kabulü icap eder. 4342 sayılı Mer'a Kanununun 7/1 fıkrasında komisyon çalışma alanına giren köy ve belediyeler ile inceleme gün ve yerini 9. maddeye göre yapılacak tesbit çalışmalarından en az 30 gün önce bu köy ve belediyelerde ayrıca bunların bağlı oldukları ilçelerde alışılmış araçlarla duyurulur hükmü içeriğine göre köy ve belediyeler sözcüğünün çoğul ifade ettiği açıkça anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı belediye ile davaya katılan R... Belediyesi ve diğer köy tüzel kişiliklerinin bulunduğu yerleşim yerleri ile bağlı bulunduğu ilçelerde mer'a tahsis komisyon kararının ilan edilmemiş olması sonuca etkili değildir. Davacı ve davaya katılanların bulunduğu yerleşim yerlerinde ilan yapılmadığına göre açtıkları davanın süresinde olduğunun kabulü gerekir. Kaldı ki ilanın yapıldığı ve taşınmazların bulunduğu Ç... Köyü ile R... İlçe merkezinde yapılan ilan tarihlerine göre davanın askı ilan süresi içinde açıldığı anlaşılmaktadır. Kanun koyucu askı ilan sûresi içinde açılan davaların kadastro mahkemesinde görüleceğini hüküm altına aldığına göre mer'a tahsis komisyonunun yaptığı mer'a tahsisinin doğru olup olmadığının araştırılması, incelenmesi görevi kadastro mahkemesine aittir. Öyle ise iddia ve savunma çerçevesinde işin esası incelenmeli taraf delilleri toplanarak bir karar verilmelidir. Bu nedenlerle davalı köy tüzel kişiliğinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 06.11.2001 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy