(3402 S. K. m. 13, 14, 20)
Dava: Taraflar arasında kadastro tespitinden doğan dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı Samankaya Köy Tüzel Kişiliği tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmakla, dosya incelendi. Dosyadaki belgeler okundu. Tetkik hakiminin açıklamaları dinlendi, gereği görüşüldü:
Karar: Kadastro sırasında 105 ada 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,10, 11, 12, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 58, 59, 79, 80, 81, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 112, 135, 136, 137 ve 138 parsel sayılı taşınmazlar Asliye Hukuk Mahkemesinde dava konusu olduklarından söz edilerek malikhanesi açık bırakılmak suretiyle tespit edilmiştir. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan davacılar Ahmet Tevfik Alacahan miras şirketini temsilen Muhittin Alacahan, Süleyman Alacahan mirasçıları Davut Alacahan, Zekine Tokmak, Bahtiyar Alacahan, Hatice Alacahan, Mahmut Alacahan, Niyazi Alacahan, Bedriye Alacahan, Osman Hilmi Alacahan mirasçıları Hamit Alacahan, Huriye Alacahan, Hatice Yıldırım, Naciye Alacahan, Samet Alacahan, Hasan Alacahan, Safiye Bilgin, Zeki Alacahan, Hidayet Alacahan, Hanefi Alacahan ve Mehmet Alacahan, Yusuf Bahri mirasçıları Mehmet Sait Alacahan, Fatma Subaşı, Rasim Alacahan, Sabri Alacahan, Halis Alacahan, Hacı Yener Alacahan, Ayşe Alacahan, Behiye Öksüz, Fadime Alacahan, M.Emin Alacahan mirasçıları Suayip Alacahan, Memet Nuri Alacahan, Lütfi Alacahan, H.Ali Alacahan, Tevfik Alacahan, Faik Alacahan, Mustafa Alacahan, Ruhiye Çongar, Zarife Alacahan, Meryem Demirkoparan, Asiye Bilgin'in kısmen tapu kaydına, kısmen zilyetliğe dayanarak Samankaya Köy Tüzel Kişiliği aleyhine açtığı elatmanın önlenmesi davası kadastro mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro mahkemesince davacıların davasının kabulüne, 1 parselin Ahmet oğlu Bekir Ö., 2 parselin H.Ömer oğlu Mahmut Demirkoparan, 3 parselin Mahmut oğlu Mehmet Çakır, 4 parselin Süleyman oğlu Davut Alacahan, 5 parselin Mustafa oğlu Melikgazi Yılmaz, 6 parselin Osman Hilmi oğlu Mehmet Samet Alacahan, 7 parselin Yusuf Bahri oğlu, Mehmet Sait Alacahan, 8 parselin Emin oğlu Faik Alacahan, 9 parselin Ahmet Tevfik oğlu Muhittin Alacahan, 10 parselin Ali oğlu Hasan Hüseyin Parlak, 11 parselin Veli oğlu Murtaza Bilgin, 12 parselin Bahattin oğlu Mehmet Demirkoparan, 43 parselin Sefer oğlu Muhittin Çınar, 44 parselin H.Ömer oğlu Mehmet Çınar, 45 parselin Sait oğlu Bahri Alacahan, 46 parselin Ahmet Tevfik oğlu Muhittin Alacahan ve Süleyman oğlu Niyazi Alacahan, 47 parselin Abdullah oğulları Cafer Demirkoparan ve İlhami Demirkoparan 48 parselin Hüseyin oğlu Rasim Alacahan, 49 parselin Emin oğlu Mustafa Alacahan, 58 parselin Kadir oğlu Rahmi Parlak ve Hasan Hüseyin oğlu Ali Rıza Parlak, 59 parselin Ahmet Tevfik oğlu Muhittin Alacahan, 79 parselin Osman Hilmi oğlu Samet Alacahan, 80 parselin Osman Hilmi oğlu Mehmet Alacahan ve Yusuf Bahri oğlu Mehmet Sait Alacahan, 81 parselin Sait oğlu Emin Alacahan, 83 parselin Osman Hilmi oğlu Hasan Alacahan, 84 parselin Osman oğlu Mehmet Alacahan, 85 parselin Emin oğlu Mehmet Nuri Alacahan, 86 parselin Osman Hilmi oğlu Zeki Alacahan, 87 parselin Hüseyin oğlu Halis Alacahan, 88 parselin Muhittin oğlu Ahmet Alacahan, 89 parselin Süleyman oğlu Niyazi Alacahan, 90 parselin Abdullah oğlu Mehmet Demirkoparan, 91 parselin Emin oğulları Tevfik Alacahan ve Lütfi Alacahan, 112 parselin Osman Hilmi oğlu Mehmet Alacahan, Yusuf Bahri oğlu Mehmet Sait Alacahan, Emin oğlu Şuayip Alacahan, 135 parselin Emin oğlu Şuayip Alacahan, 136 parselin Osman Hilmi oğulları Mehmet ve Hidayet Alacahan, 137 parselin Osman Hilmi oğlu Mehmet Alacahan ve 138 parselin Süleyman oğlu Davut Alacahan ve Ahmet Tevfik oğlu Muhittin Alacahan adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm davalı Samankaya Köy Tüzel Kişiliği tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemece dava konusu 1 ila 12, 81, 83 ve 84 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde genel mahkemeden görevsizlikle aktarılan davanın açıldığı tarihte adlarına tescile karar verilen zilyetleri yararına 3402 sayılı Kadastro Kanununun 14. maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği, bu taşınmazlar dışında kalan davaya konu taşınmazlar üzerinde ise adlarına tescile karar verilen zilyetleri yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 13. maddesi hükmünde öngörülen mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma soruşturma hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacılar 1 ila 12, 81, 83 ve 84 parsel sayılı taşınmazlar dışında kalan taşınmazların dayandıkları tapu kayıtları kapsamında kaldığını öne sürerek dava açmışlardır. Dava genel mahkemeden görevsizlik kararı ile kadastro mahkemesine aktarılmadan önce yerel mahkemenin verdiği hüküm yüksek 1.Hukuk Dairesince bozulmuş yerel mahkemece bozma kararına uyulmuştur. Nevarki bozma gerekleri yerine getirilmemiştir.
Kural olarak bozma kararına uyulmakla orada belirtilen biçimde işlem yapılması yolunda lehine bozma yapılan taraf yararına kazanılmış hak, aynı doğrultuda yerel mahkeme için zorunluluk doğar. Öte yandan bozma kararı dışında kalan yönler ise kesinleşir. Bozma kararına uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Tapu kayıtlarının uygulanmasına ilişkin yerel bilirkişi sözleri saik ve sebebi belli olmayan soyut nitelikteki sözlerden ibarettir. Öte yandan uzman bilirkişi haritasında kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri gösterilmediğinden keşfi izleme ve bilirkişi sözlerini denetleme imkanı da bulunamamıştır. Kaldı ki yerel bilirkişi keşifte kayıtlarda tarif edilen sınır yerlerini bilemediğini açıklamıştır. Böylesine sağlıksız, yetersiz, hiçbir yasal dayanağı bulunmayan uzman bilirkişi raporu karara esas alınarak hüküm kurulamaz. O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı yerel ve uzman bilirkişi tarafların aynı yöntemle gösterecekleri tanıklar hazır olduğu halde taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eli ile dayanılan tapu kayıtları yerine uygulanmalı, kapsamları belirlenmeli, yerel bilirkişice bilinemeyen sınır yerleri bulunduğu takdirde taraflara tanık dinletme olanağı sağlanmalı, kayıtlarda tarif edilen sınır yerleri uzman bilirkişiye düzenlettirilecek haritada işaret ettirilmeli, kayıtların kapsamı 3402 sayılı Kadastro Kanunun 20. maddesi hükmü uyarınca yöntemine uygun şekilde belirlenmeli, komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanakları kayıtlarla bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, uzman bilirkişiden keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye imkan verecek şekilde ayrıntılı gerekçeli rapor alınmalı, 1 ila 12, 81, 83 ve 84 parsel sayılı taşınmazlarla ilgili davalar hakkında ise yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, zilyetliğin, başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında bilirkişi ve tanıklardan olaylara dayalı bilgi alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek 3402 sayılı Kadastro Kanununun 13, 14, 20, 5 ve 30. maddesi hükümleri göz önüne alınarak sonucuna uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece bu olgular gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz.
Sonuç: Davalı köy tüzel kişiliğinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 10.2.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy